Bản Xiềng, xã Môn Sơn nằm cách trung tâm huyện Con Cuông, tỉnh Nghệ An khoảng 20km. Bản làng này được bảo tồn khá nguyên vẹn các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Thái, trong đó, có nghề dệt vải thổ cẩm.
Theo phong tục của người Thái nơi đây, những bé gái ngay từ nhỏ đã học từ bà, mẹ cách quay sợi, kéo sợi, dệt vải.
Dệt thổ cẩm là một trong những nghề truyền thống của người phụ nữ Thái. Những năm gần đây, chính quyền cùng phụ nữ Thái ở bản Xiềng, xã Môn Sơn, huyện Con Cuông (Nghệ An) đẩy mạnh khôi phục, phát triển nghề, tạo ra sản phẩm mang tính hàng hóa, mang lại thu nhập…
Đến khi lấy chồng, các cô gái phải có những bộ váy, áo, trang phục tự tay mình dệt để mang về nhà chồng. Bởi thế mà các cô gái ở bản Xiềng, ai cũng biết dệt vải và các kỹ năng may vá, thêu thùa, công việc dệt vải được trau dồi từng ngày.
Nghề dệt thổ cẩm ở bản Xiềng, xã Môn Sơn là nghề truyền thống có từ lâu đời. Đã có giai đoạn nghề dệt thổ cẩm nơi đây đứng trước nguy cơ bị mai một. Để khôi phục làng nghề truyền thống, chính quyền và người dân đã có nhiều nỗ lực để phát huy hiệu quả nghề dệt, tạo sinh kế bền vững cho nhân dân.
Để tạo ra được những tấm thổ cẩm đẹp, người phụ nữ Thái phải tiến hành nhiều công đoạn khác nhau, bắt đầu từ việc trồng dâu, nuôi tằm, kéo sợi, dệt vải, nhuộm chàm cho đến việc cắt, may, thêu thùa…
Để tạo ra được những tấm thổ cẩm đẹp, người phụ nữ Thái phải tiến hành nhiều công đoạn khác nhau, bắt đầu từ việc trồng dâu, nuôi tằm, kéo sợi, dệt vải, nhuộm chàm cho đến việc cắt, may, thêu thùa…
Các hoa văn thêu trên váy, áo đều mô phỏng các con vật, loài cây trên rừng, hay các vì sao trên trời, nghĩa là tất cả những gì gần gũi, thân thuộc với người Thái, với triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên.
Sản phẩm thổ cẩm làng Xiềng rất đa dạng như: Khăn quàng, váy, áo, bìa sổ, túi thêu... với những nét họa tiết, hoa văn phong phú mang giá trị nghệ thuật cao, phản ánh sự khéo léo của những người thợ lành nghề nơi đây. Việc duy trì và phát triển nghề dệt thổ cẩm ở làng Xiềng ngoài tăng thêm thu nhập còn góp phần gìn giữ nét văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Thái.
Nằm trong tuyến du lịch Vườn Quốc gia Pù Mát, với nhiều lợi thế phát triển du lịch cộng đồng, những năm trở lại đây, bên cạnh việc đầu tư cơ sở vật chất, người dân bản Xiềng đã khôi phục và đưa nghề dệt thổ cẩm thành sản phẩm du lịch độc đáo. Nằm trong tuyến du lịch Vườn Quốc gia Pù Mát, với nhiều lợi thế phát triển du lịch cộng đồng, những năm trở lại đây, bên cạnh việc đầu tư cơ sở vật chất, người dân bản Xiềng đã khôi phục và đưa nghề dệt thổ cẩm thành sản phẩm du lịch độc đáo.
Bản Xiềng nằm trong tuyến du lịch Vườn quốc gia Pù Mát, vài năm trở lại đây trở thành điểm du lịch cộng đồng khá hấp dẫn. Khách đến bản Xiềng để tham quan, tìm hiểu, trải nghiệm các hoạt động sản xuất truyền thống như dệt thổ cẩm, làm nghề mây tre đan, làm rượu cần, mua hàng hóa... Việc khôi phục và giữ được nghề dệt thổ cẩm không chỉ làm sống lại một nghề thủ công đã bị mai một mà còn giúp chị em phụ nữ Thái ở Môn Sơn có được việc làm, tăng thu nhập, xoá đói, giảm nghèo.
