Ông Trump cũng chia sẻ rằng "các quốc gia từ khắp nơi trên thế giới" đã đề nghị Mỹ hỗ trợ trong việc điều hướng qua tuyến đường thủy quan trọng này để rời khỏi Vùng Vịnh.
Nhà lãnh đạo Mỹ nêu rõ: "Vì lợi ích của Iran, khu vực Trung Đông và nước Mỹ, chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ dẫn đường an toàn cho tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục các hoạt động thương mại của mình… Quá trình này, ‘Dự án Tự do’ sẽ bắt đầu vào sáng thứ Hai (4/5) theo giờ Trung Đông".
Sau đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận sẽ khởi động “Dự án Tự do” vào ngày 4/5 để khôi phục quyền tự do hàng hải cho tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. “Nhiệm vụ này do Tổng thống chỉ đạo, sẽ hỗ trợ các tàu thương mại tìm cách tự do đi qua hành lang thương mại quốc tế thiết yếu”, CENTCOM cho biết. Theo tờ The Hill (Mỹ), “Dự án Tự do” sẽ bao gồm các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, hơn 100 máy bay quân sự, các nền tảng không người lái đa nhiệm và 15.000 binh sĩ.
Tuy nhiên, trao đổi với kênh Al Jazeera của Qatar, cựu chuyên gia tác chiến đặc biệt của Thủy quân Lục chiến Mỹ Jonathan Hackett nhận định rằng Hải quân Mỹ không có đủ phương tiện để hộ tống hàng trăm tàu đang mắc kẹt tại eo biển Hormuz.
Ông Hackett lập luận: “Chỉ có khoảng 12 tàu Hải quân thực sự có khả năng thực hiện dạng nhiệm vụ phòng vệ cho các tàu này. Trước khi chiến sự nổ ra, mỗi ngày có hơn 100 lượt tàu đi qua eo biển Hormuz. Bài toán đơn giản là không thể cân đối được”.
Ông Hackett chỉ ra hai mối nguy trước mắt.
Thứ nhất là thủy lôi. Theo ông Hackett, Mỹ đã loại bỏ toàn bộ các tàu rà phá thủy lôi từ năm ngoái. Có một số tàu được cải hoán có thể thực hiện nhiệm vụ này ở mức hạn chế, nhưng thiếu tàu chuyên dụng.
Yếu tố thứ hai là năng lực Hải quân Iran.
Ông Hackett nhận định rằng Mỹ chưa thể tiêu diệt Hải quân Iran, bất chấp những gì Lầu Năm Góc và Washington tuyên bố. Năng lực Hải quân Iran vẫn là ẩn số khó lường. Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vẫn sở hữu hàng chục, thậm chí hàng trăm tàu tấn công nhanh cỡ nhỏ, có thể gây sức ép hoặc đẩy lùi các tàu tìm cách đi qua eo biển Hormuz.
Ông Hackett cũng đề cập đến vấn đề bảo hiểm: “Ngay cả khi eo biển Hormuz thực sự an toàn, câu hỏi then chốt là liệu các công ty bảo hiểm có cho phép tàu của họ đi qua hay không; liệu họ có sẵn sàng chấp nhận rủi ro với những tài sản trị giá hàng triệu USD và sinh mạng trên tàu mà không có bảo đảm an toàn thực sự”.
Ông Hackett cũng lưu ý rằng ngay cả trong kịch bản Mỹ sẵn sàng hộ tống tàu chở dầu, thì bản thân các tàu cũng không muốn mạo hiểm tham gia hành trình.
