Do đó, để đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động bổ trợ tư pháp theo nhu cầu xã hội nhưng vẫn đảm bảo trong khuôn khổ pháp lý thì cần thiết phải nâng cao chất lượng hoạt động, tăng cường hoạt động quản lý Nhà nước, đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện pháp luật về bổ trợ tư pháp.
 Cán bộ Sơ Tư pháp Bắc Ninh giao dịch hỗ trợ người dân. |
Bắc Ninh hiện có 14 tổ chức hành nghề công chứng (gồm 3 Phòng công chứng và 11 Văn phòng công chứng), phân bố trên tất cả các huyện, thị xã, thành phố. Trung bình hàng năm, các tổ chức thực hiện công chứng trên 20.000 hợp đồng, giao dịch, thu phí công chứng khoảng gần 10 tỷ đồng, nộp ngân sách Nhà nước trên 1 tỷ đồng. Trong đó, số việc và số phí của các Văn phòng công chứng những năm gần đây chiếm khoảng 60 - 70%. Hoạt động công chứng đáp ứng rộng rãi nhu cầu của người dân, về cơ bản đã tạo được sự thuận tiện, thân thiện và tin cậy đối với cá nhân, tổ chức có nhu cầu công chứng. Về lĩnh vực luật sư, tỉnh hiện có 40 luật sư, 12 tổ chức hành nghề luật sư (gồm 5 Văn phòng luật sư, 7 Công ty luật), 2 chi nhánh công ty luật, cung cấp dịch vụ pháp lý đa dạng cho các tổ chức, cá nhân, hàng năm thực hiện từ 300 - 500 việc, trong đó có cả trợ giúp pháp lý và tư vấn pháp luật miễn phí.
Về giám định tư pháp, tuy chưa thành lập được các tổ chức giám định tư pháp ngoài công lập (Văn phòng giám định tư pháp) nhưng các cơ quan quản lý nhà nước đã chuẩn bị các điều kiện cho phép thành lập và hỗ trợ Văn phòng giám định tư pháp hoạt động theo quy định của pháp luật.
Những kết quả trên có được nhờ chủ trương đúng đắn về xã hội hóa hoạt động bổ trợ tư pháp của Đảng và được thể chế hóa bằng pháp luật của Nhà nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đó thì hoạt động bổ trợ tư pháp cũng như công tác quản lý nhà nước về bổ trợ tư pháp trên địa bàn tỉnh vẫn tồn tại những hạn chế cần được khắc phục kịp thời nhằm đảm bảo thực hiện tốt chủ trương xã hội hóa lĩnh vực bổ trợ tư pháp theo tinh thần Nghị quyết 49 đề ra.
Tuy nhiên, trong những năm đầu thực hiện Luật Công chứng ở Bắc Ninh, do chưa có quy hoạch tổng thể đã dẫn đến tình trạng các văn phòng công chứng phát triển quá nhanh, quá nhiều một cách ồ ạt. Trong khi đó, đội ngũ công chứng viên còn yếu về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng hành nghề dễ sai sót trong hoạt động.
Hoạt động của các luật sư tuy đã có những khởi sắc nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu về dịch vụ pháp lý, chủ yếu là tham gia tố tụng. Trong những năm gần đây, việc tư vấn pháp luật đã được quan tâm nhiều hơn, nhưng hầu hết là tư vấn trong lĩnh vực dân sự, hôn nhân và gia đình; thiếu luật sư am hiểu sâu pháp luật và tập quán thương mại quốc tế, thông thạo ngoại ngữ, giỏi kỹ năng hành nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế.
Để công tác bổ trợ tư pháp từng bước nâng cao chất lượng hoạt động trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh cần nâng cao nhận thức đúng đắn về chủ trương xã hội hóa hoạt động bổ trợ tư pháp; Tạo cơ chế, chính sách khuyến khích cá nhân, tổ chức tham gia xã hội hóa hoạt, cần có các biện pháp, chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho họ thành lập tổ chức và hoạt động như ưu đãi về thuế, hỗ trợ trong việc thuê cơ sở hạ tầng, hỗ trợ trong đào tạo nhân lực, tư vấn cho cá nhân; Tăng cường quản lý Nhà nước thông qua công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện pháp luật về bổ trợ tư pháp;tạo điều kiện cho người dân có nhiều cơ hội lựa chọn, thụ hưởng các dịch vụ bổ trợ tư pháp phù hợp với khả năng, nhu cầu, xóa bỏ dần tình trạng quyền lợi của người dân, tổ chức, doanh nghiệp bị ảnh hưởng do sự chậm chẽ, thiếu thực chất của bất kỳ hoạt động bổ trợ tư pháp nào.
Những kết quả trên có được nhờ chủ trương đúng đắn về xã hội hóa hoạt động bổ trợ tư pháp của Đảng và được thể chế hóa bằng pháp luật của Nhà nước. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực đó thì hoạt động bổ trợ tư pháp cũng như công tác quản lý nhà nước về bổ trợ tư pháp trên địa bàn tỉnh vẫn tồn tại những hạn chế cần được khắc phục kịp thời nhằm đảm bảo thực hiện tốt chủ trương xã hội hóa lĩnh vực bổ trợ tư pháp theo tinh thần Nghị quyết 49 đề ra.
Tuy nhiên, trong những năm đầu thực hiện Luật Công chứng ở Bắc Ninh, do chưa có quy hoạch tổng thể đã dẫn đến tình trạng các văn phòng công chứng phát triển quá nhanh, quá nhiều một cách ồ ạt. Trong khi đó, đội ngũ công chứng viên còn yếu về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng hành nghề dễ sai sót trong hoạt động.
Hoạt động của các luật sư tuy đã có những khởi sắc nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu về dịch vụ pháp lý, chủ yếu là tham gia tố tụng. Trong những năm gần đây, việc tư vấn pháp luật đã được quan tâm nhiều hơn, nhưng hầu hết là tư vấn trong lĩnh vực dân sự, hôn nhân và gia đình; thiếu luật sư am hiểu sâu pháp luật và tập quán thương mại quốc tế, thông thạo ngoại ngữ, giỏi kỹ năng hành nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế.
Để công tác bổ trợ tư pháp từng bước nâng cao chất lượng hoạt động trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh cần nâng cao nhận thức đúng đắn về chủ trương xã hội hóa hoạt động bổ trợ tư pháp; Tạo cơ chế, chính sách khuyến khích cá nhân, tổ chức tham gia xã hội hóa hoạt, cần có các biện pháp, chính sách ưu đãi, hỗ trợ cho họ thành lập tổ chức và hoạt động như ưu đãi về thuế, hỗ trợ trong việc thuê cơ sở hạ tầng, hỗ trợ trong đào tạo nhân lực, tư vấn cho cá nhân; Tăng cường quản lý Nhà nước thông qua công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát việc thực hiện pháp luật về bổ trợ tư pháp;tạo điều kiện cho người dân có nhiều cơ hội lựa chọn, thụ hưởng các dịch vụ bổ trợ tư pháp phù hợp với khả năng, nhu cầu, xóa bỏ dần tình trạng quyền lợi của người dân, tổ chức, doanh nghiệp bị ảnh hưởng do sự chậm chẽ, thiếu thực chất của bất kỳ hoạt động bổ trợ tư pháp nào.
