Theo báo The Kyiv Post chiều 18/10, trang tin Axios của Mỹ đưa tin rằng công ty LeoLabs, chuyên giám sát các mối đe dọa tiềm tàng trong không gian, đã phát hiện một động thái điều chỉnh quỹ đạo hết sức bất thường và đáng lo ngại của vệ tinh Cosmos 2612 thuộc Nga vào ngày thứ Sáu.
Phân tích của công ty này cho thấy động thái trên có thể là một nỗ lực có chủ đích nhằm can thiệp vào các tài sản không gian của Mỹ, cụ thể là vệ tinh ICEYE X36 của Phần Lan. Vệ tinh này cung cấp hình ảnh cho Ukraine và các chính phủ phương Tây, đồng thời được đăng ký tại chi nhánh ICEYE ở Mỹ.
Trong quá trình điều chỉnh quỹ đạo, vệ tinh Nga đã thu hẹp khoảng cách với vệ tinh của quốc gia thành viên NATO từ khoảng 320 km xuống còn khoảng 5 km trong chưa đầy 24 giờ.
Sự thay đổi quỹ đạo nhanh chóng này đặc biệt đáng chú ý vì đòi hỏi vệ tinh phải sử dụng một lượng đáng kể nhiên liệu dự trữ vốn có hạn trên thiết bị.
Đáng lo ngại hơn, theo các quan chức Mỹ giấu tên được Axios dẫn lời, việc đưa vệ tinh Nga đến gần như vậy là hành động không thể chấp nhận, mang tính đe dọa và đặc biệt đáng báo động, bởi các vật thể đang di chuyển với tốc độ khoảng 27.000 km/giờ. Bất kỳ sai sót nào cũng có thể dẫn đến một vụ va chạm gây hậu quả nghiêm trọng.
Mặc dù động thái này có thể có một lời giải thích “vô hại”, nhưng các nhà phân tích phương Tây cho rằng nhiều khả năng nó liên quan đến hoạt động giám sát, can thiệp vào dữ liệu do vệ tinh ICEYE cung cấp, hoặc thậm chí là bước chuẩn bị cho một hình thức tấn công nào đó.
Một vụ va chạm trực tiếp hoặc đơn giản là hành động phóng thích một vật thể cũng có thể khiến vệ tinh bị hư hại nghiêm trọng hoặc bị phá hủy.
Dù hiện chưa có bằng chứng cho thấy Nga có ý đồ gây hại, nhưng sự việc đã làm nổi bật nguy cơ dễ bị tổn thương của cơ sở hạ tầng không gian thương mại, bất kể những hệ thống này có trực tiếp hỗ trợ hoạt động quân sự hay không.
Mỹ xác nhận đã triển khai vũ khí trong không gian
Theo một bản tin của BBC, Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink ngày 14/9 đã thông báo tại Hội nghị Không quân, Không gian và An ninh mạng rằng Mỹ đã triển khai một loại vũ khí không gian chưa được xác định nhằm bảo vệ nước này trước “những mối đe dọa đang biến đổi”.
Ông Meink không cung cấp thông tin chi tiết về chủng loại, năng lực của loại vũ khí này hoặc thời điểm nó được đưa lên quỹ đạo.
Bản tin dẫn nhận định của Tiến sĩ Bleddyn Bowen thuộc Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), cho rằng vũ khí của Mỹ nhiều khả năng là “một dạng nền tảng tác chiến điện tử hoặc gây nhiễu vô tuyến”.
Một khả năng khác, dù ít có khả năng xảy ra hơn, là “một phương tiện tiêu diệt bằng động năng”, có thể phóng một vật thể vào vệ tinh để phá hủy mục tiêu.
Mỹ biện minh cho hành động của mình bằng lập luận rằng Nga và Trung Quốc đã phát triển những chương trình cho phép tấn công và làm gián đoạn hoạt động của các vệ tinh Mỹ trong một cuộc chiến tương lai.
Nga cáo buộc NATO sử dụng vệ tinh để hỗ trợ Ukraine
Ngày 1/2/2023, Chính phủ Nga tuyên bố toàn bộ mạng lưới vệ tinh của NATO đang hoạt động nhằm hỗ trợ nỗ lực quân sự của Ukraine.
Đến tháng 7/2025, Điện Kremlin đã gửi khiếu nại tới Ủy ban Thể lệ Vô tuyến (RRB) thuộc Liên minh Viễn thông Quốc tế (ITU), cáo buộc các quốc gia châu Âu sử dụng vệ tinh dẫn đường và phát sóng cho cả mục đích dân sự lẫn quân sự nhằm hỗ trợ Ukraine.
Moskva cảnh báo rằng vì lý do này, các vệ tinh nói trên được coi là mục tiêu hợp pháp của những biện pháp đối phó từ phía Nga.
Axios cho biết hồi tháng 5 năm nay, các chuyên gia đã xác định một số trường hợp vệ tinh Nga “thực hiện hàng loạt động thái điều chỉnh quỹ đạo đáng lo ngại” xung quanh vệ tinh của Phần Lan. Trong khi đó, quân đội Mỹ đã nhiều lần cảnh báo Nga đang phát triển các loại vũ khí chống vệ tinh.
Các chuyên gia nhận định Moskva có thể tìm cách làm gián đoạn khả năng cung cấp hình ảnh chất lượng cao về những địa điểm trên lãnh thổ Nga của vệ tinh này trong thời gian diễn ra cuộc chiến tại Ukraine. Những biện pháp đó có thể bao gồm cả các hành động quyết liệt trong không gian.
