Theo Nikkei Asia, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã có cuộc hội đàm với Thủ tướng Australia Anthony Albanese tại thủ đô Canberra. Hai nhà lãnh đạo sau đó cho biết năm 2026 đánh dấu 50 năm Hiệp ước Hữu nghị và hợp tác song phương, nền tảng cho mối quan hệ thường được mô tả là “liên minh không chính thức”.
Thủ tướng Albanese nhấn mạnh trọng tâm an ninh kinh tế sẽ giúp Australia ứng phó tốt hơn với các cú sốc bên ngoài, bao gồm tác động từ xung đột hiện nay tại Trung Đông, đồng thời củng cố chuỗi cung ứng ổn định cho năng lượng và khoáng sản. Ông nhận định hai quốc gia hiện có mức độ đồng thuận chiến lược cao nhất từ trước đến nay.
Trong khi đó, trong chuyến thăm Australia đầu tiên kể từ khi nhậm chức, Thủ tướng Takaichi cho biết hai bên đã thảo luận về việc tăng cường tự chủ và khả năng chống chịu trong lĩnh vực năng lượng và khoáng sản thiết yếu. Bà bày tỏ tin tưởng quan hệ song phương trong 50 năm tới sẽ mạnh mẽ và năng động hơn.
Tuyên bố chung về hợp tác an ninh kinh tế được ký kết sau cuộc gặp đề cập đến những quan ngại về các hành động mang tính ép buộc kinh tế, trong đó có việc áp dụng kiểm soát xuất khẩu đối với khoáng sản quan trọng. Văn bản này không nêu đích danh, song được xem là ám chỉ các biện pháp gần đây của Trung Quốc đối với chuỗi cung ứng đất hiếm và vật liệu pin.
Hai nước khẳng định lo ngại về các chính sách phi thị trường gây ra tình trạng dư thừa công suất và méo mó thị trường, đặc biệt là các hạn chế xuất khẩu đối với khoáng sản chiến lược. Khoáng sản quan trọng sẽ được nâng lên thành trụ cột cốt lõi trong quan hệ song phương, với sáu dự án ưu tiên được xác định, bao gồm hoạt động đất hiếm của công ty Lynas Rare Earths cùng các kế hoạch phát triển gallium, nickel-cobalt, magnesium, fluorite và cát khoáng.
Australia từ lâu là nhà cung cấp lớn khí đốt, than đá, quặng sắt và nông sản cho Nhật Bản, với sự hỗ trợ đầu tư từ các doanh nghiệp Nhật. Tuy nhiên, sự quyết đoán ngày càng tăng của Trung Quốc và chính sách khó đoán định của Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã thúc đẩy Canberra và Tokyo tăng cường hợp tác, đặc biệt trong lĩnh vực quốc phòng.
Việc lựa chọn tàu hộ vệ lớp Mogami của Nhật Bản cho chương trình đóng tàu chiến mới của Australia được đánh giá sẽ đóng vai trò chất xúc tác cho chuyển giao công nghệ và hợp tác chuỗi cung ứng quốc phòng.
Trong lĩnh vực năng lượng, nguồn cung khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ Australia sang Nhật Bản đang thu hút sự chú ý, khi một số chính trị gia trong nước kêu gọi tăng thuế đối với các nhà xuất khẩu khí đốt. Chính phủ Australia hiện bác bỏ đề xuất này. Tuyên bố chung không đề cập trực tiếp vấn đề LNG, song nhấn mạnh cam kết duy trì môi trường đầu tư ổn định và minh bạch.
Ngoài ra, hai nước cũng cam kết hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và phát triển hạ tầng số tại khu vực Thái Bình Dương.
