Theo phóng viên TTXVN tại Israel, nhóm nhà khoa học cho biết thí nghiệm trên chuột trung niên cho thấy việc giảm cân có tác dụng tích cực trong hạ đường huyết nhưng cũng làm trầm trọng tình trạng viêm ở vùng hạ đồi - khu vực não kiểm soát cảm giác thèm ăn, cân bằng năng lượng và nhiều chức năng sống khác. Loại viêm này đã được biết có liên quan đến suy giảm nhận thức và các bệnh thoái hóa thần kinh như Alzheimer.
Phát hiện bất ngờ này được công bố trên tạp chí Gero-Science, đặt ra nhiều câu hỏi về ảnh hưởng của việc giảm cân trong giai đoạn trung niên đối với sức khỏe não bộ. Nghiên cứu sinh bác sĩ y khoa và Tiến sĩ khoa học Alon Zemer - thành viên nhóm nghiên cứu - cho biết giảm cân là yếu tố thiết yếu để khôi phục sức khỏe chuyển hóa ở người béo phì, nhưng cũng cần hiểu cả tác động của việc giảm cân đối với não bộ của người trung niên và đảm bảo rằng não không bị tổn hại.
Giáo sư Assaf Rudich thuộc Phòng nghiên cứu Béo phì cũng nhấn mạnh cần bảo đảm không kích hoạt phản ứng viêm trong não khi thực hiện chế độ giảm cân.
Ước tính, 64% dân số Israel bị thừa cân hoặc béo phì, tính theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Tuy nhiên, Giáo sư Rudich cho biết có rất ít nghiên cứu cơ bản trên mô hình chuột để xem điều gì xảy ra sau khi giảm cân. Ông nói: “Phần lớn nghiên cứu tập trung vào chuột trẻ tăng cân. Chúng tôi muốn quan sát những quá trình xảy ra trong giai đoạn giảm cân, đặc biệt ở giai đoạn nhiều tuổi hơn”.
Trong nghiên cứu, các nhà khoa học theo dõi quá trình tăng và giảm cân của chuột trẻ (tương đương người 20 tuổi) và chuột trung niên (tương đương người từ 40 tuổi trở lên). Chuột được cho ăn chế độ nhiều chất béo khiến chúng tăng gần gấp đôi trọng lượng sau 8 tuần. Sau đó, một nửa được chuyển sang chế độ ăn kiểm soát và giảm cân tự nhiên. Cả chuột trẻ và chuột trung niên đều giảm cân nhanh và cải thiện đường huyết.
Tuy nhiên, ở nhóm chuột trung niên, khi quan sát kỹ não bộ, nhóm nghiên cứu đã phát hiện ra tình trạng viêm tế bào vi mô thần kinh (microglia), tức là các tế bào miễn dịch của não. Microglia đóng vai trò điều hòa phát triển não và hoạt động mạng lưới thần kinh. Nghiên cứu sinh Zemer nhận xét: “Não trung niên có vẻ nhạy cảm với việc giảm cân. Trong giai đoạn giảm cân, phản ứng viêm thậm chí còn mạnh hơn so với khi béo phì”.
Tiến sĩ Alexandra Tsitrina - một thành viên khác trong nhóm nghiên cứu - cho biết kỹ thuật hiển vi tiên tiến kết hợp phân tích, tính toán đã giúp phát hiện những thay đổi rất tinh vi trong microglia. Nghiên cứu cho thấy cơ thể phản ứng với giảm cân trên 2 cấp độ: phân tử (các tín hiệu trong tế bào) và cấu trúc (hình dạng, hoạt động của tế bào não). Điều này có thể dẫn đến những “hệ quả sức khỏe đáng kể”.
Theo Tiến sĩ Amir Tirosh của Trung tâm Y khoa Sheba, người không tham gia nghiên cứu, vì đây mới chỉ là mô hình nghiên cứu trên chuột nên cần nghiên cứu thêm ở người để hiểu tác động lâu dài của tình trạng viêm não còn tồn tại sau giảm cân.
