Diễn biến giao tranh tại Al-Bayda
Trên chiến trường, lực lượng chính phủ tuyên bố đạt được tiến triển tại mặt trận Al-Zaher và đã kiểm soát các vị trí bao gồm Hayd Al-Khazan, Al-Falihan, đồng thời tiếp tục tiến về khu vực Al-Nasifah. Cùng lúc đó, lực lượng không quân của chính phủ Yemen thực hiện hơn 20 cuộc không kích nhắm vào các vị trí, điểm tập trung, phương tiện của Houthi, bao gồm bệ phóng tên lửa và hệ thống liên lạc tại Al-Zaher, Dhi Na’im, Al-Sawadiyah và Mukayras.
Công tác chuẩn bị cho chiến dịch này đã diễn ra từ trước. Cuối tháng 7, tờ báo Anh The Guardian dẫn các nguồn tin cho biết lực lượng chính phủ đã tập trung quân để chuẩn bị cho một cuộc tấn công vào Al-Bayda. Chính phủ Yemen đặt cược rằng việc giành lại tỉnh này sẽ gây áp lực lên các tuyến đường tiếp tế của Houthi, tăng cường bảo vệ các khu vực nằm dưới quyền kiểm soát của họ, hạn chế khả năng di chuyển giữa các mặt trận của đối phương, đồng thời nhận được sự hỗ trợ từ các chiến binh bộ lạc chống Houthi tại địa phương.
Al-Bayda mang tầm quan trọng về quân sự nhờ vị trí địa lý kết nối 8 tỉnh gồm Sana'a, Dhamar, Ibb, Marib, Shabwa, Lahj, Abyan và Al-Dhale. Tỉnh này là điểm giao thoa giữa các khu vực do Houthi kiểm soát và các khu vực do chính phủ quản lý. Từ khi nắm quyền kiểm soát Sanaa vào tháng 9/2014, Houthi đã tìm cách siết chặt kiểm soát Al-Bayda trước khi chiếm hoàn toàn khu vực này vào tháng 9/2021 sau chiến dịch bao gồm Al-Sawma’a, Maswarah và một phần Mukayras. Tỉnh này cung cấp các tuyến di chuyển, tiếp tế giữa nhiều mặt trận và tạo chiều sâu cho các khu vực do Houthi kiểm soát, đặc biệt là Sana'a.
Nhà phân tích quân sự và chiến lược người Yemen Mohammed Al-Kumaim nhận định: Al-Bayda là “vị trí chiến lược trên mọi phương diện” vì hệ thống đường bộ kết nối với tám tỉnh thành. Ông Al-Kumaim chỉ ra rằng việc kiểm soát khu vực này có thể thu hẹp tuyến đường tiếp tế của Houthi hướng tới Taiz, Ibb, Al-Dhali’ và Lahj, kéo dài đến Aden; đồng thời cho phép lực lượng chính phủ tiếp cận các khu vực liền kề Dhamar để tiến gần hơn đến Sana’a. Do đó, trận chiến không chỉ nhằm kiểm soát một tỉnh mà còn có khả năng định hình lại chiến tuyến và gây áp lực lên các khu vực do Houthi kiểm soát từ một hướng mới.
Leo thang tại bờ biển phía Tây
Theo truyền thông Yemen, chiến dịch tại Al-Bayda diễn ra song song với sự leo thang ở bờ biển phía Tây, nơi lực lượng Houthi tấn công và giành quyền kiểm soát một phần dải bờ biển từ phía Nam Hodeidah đến gần Bab al-Mandab.
Sultan al-Arada, thành viên Hội đồng Lãnh đạo Tổng thống Yemen, mô tả diễn biến ở vùng ven biển là “bi thảm”, cảnh báo sự leo thang gây nguy hiểm cho hoạt động hàng hải, ổn định xã hội, đồng thời nhận định cơ hội đàm phán với Houthi đã vào ngõ cụt do mối liên hệ của họ với Iran. Về phần mình, Thủ tướng Yemen Shayea Mohsen al-Zindani đánh giá sự leo thang của Houthi là "lan rộng và nguy hiểm", vượt ra ngoài phạm vi Yemen, đe dọa an ninh khu vực và hàng hải quốc tế.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Yemen Afrah al-Zuba đã gửi thư cho Cao ủy Nhân quyền Liên hợp quốc (LHQ) kêu gọi hành động quốc tế khẩn cấp, cảnh báo hậu quả đối với hàng hải quốc tế và nhấn mạnh chính phủ cần khôi phục chủ quyền đối với các vùng bờ biển.
Cuộc xung đột đang gây tác động sâu sắc về mặt nhân đạo, khi Cơ quan Tị nạn LHQ cho biết giao tranh leo thang đã khiến khoảng 50.000 người phải di tản ở Taiz, phía Nam Hodeidah và các khu vực lân cận, nâng tổng số người di tản ở Yemen lên khoảng 4,5 triệu người. Ủy ban này cảnh báo sự xuống cấp của các dịch vụ cơ bản làm tăng nhu cầu viện trợ.
Tóm lại, trận chiến Al-Bayda là thử thách đối với Chính phủ Yemen trong việc giành lại vị trí, ảnh hưởng đến sự di chuyển của Houthi và gây áp lực lên các vùng ảnh hưởng của họ. Thành công của chiến dịch phụ thuộc vào khả năng củng cố và duy trì sự gắn kết của lực lượng chính phủ. Al-Bayda trở thành một phép thử mới cho cán cân quyền lực ở Yemen trong bối cảnh các diễn biến quân sự giao thoa với sự leo thang tại bờ biển phía tây và eo biển Bab al-Mandab, tác động trực tiếp đến hàng hải và gây ra tình trạng di tản quy mô lớn.
