Hàng chục nghìn người phải sơ tán
Theo tờ The Guardian, gần 50.000 người đã phải rời bỏ nhà cửa trước đà tiến công bất ngờ của lực lượng Houthi ở miền Tây Yemen. Nhiều ngôi làng bị bỏ trống, trong khi các gia đình mắc kẹt gần tiền tuyến đối mặt với tình trạng lương thực ngày càng cạn kiệt.
Trong đợt tiến công nhanh chóng tuần này, lực lượng Houthi đã chiếm một loạt thị trấn ven Biển Đỏ từ tay các lực lượng liên kết với chính phủ Yemen được Mỹ và Saudi Arabia hỗ trợ. Hàng trăm người được cho là đã thiệt mạng, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ tái diễn cuộc nội chiến toàn diện từng khiến khoảng 150.000 người thiệt mạng và đẩy nhiều người đến bờ vực nạn đói.
Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) của Liên hợp quốc ngày 11/9 cho biết khoảng 46.000 người đã phải di dời tại hai tỉnh Taiz và Hodeidah. Với nhiều gia đình, đây là lần thứ hai hoặc thậm chí thứ ba họ phải bỏ nhà chạy loạn.
Giao tranh khiến nhiều tuyến đường huyết mạch bị cắt đứt, trong khi liên lạc điện thoại tại một số khu vực bị gián đoạn. “Quy mô di dời đang gia tăng nhanh chóng”, Joe Lowry, người phát ngôn IOM phụ trách Trung Đông và Bắc Phi, nói.
Theo ông Lowry, người dân cần khẩn cấp nơi trú ẩn, lương thực, nước uống, chăm sóc y tế và hỗ trợ tiền mặt. Nhiều người chạy trốn chỉ mang theo rất ít tài sản vì phải rời đi đột ngột trước các đợt pháo kích và bước tiến của lực lượng Houthi.
Mocha thất thủ, Houthi áp sát Bab al-Mandab
Một trong những diễn biến đáng chú ý nhất là việc Houthi giành quyền kiểm soát Mocha, thành phố cảng chiến lược trên bờ Biển Đỏ. Mohamed, 46 tuổi, rời thành phố vào giữa đêm và mô tả bầu không khí tại đây là “tận thế”. Một số người dân cho biết họ phải chạy trốn bằng xe máy, trong khi những gia đình khác mắc kẹt hoặc bị các băng nhóm cướp bóc trên đường sơ tán.
Việc kiểm soát Mocha cùng nhiều khu vực và đảo ngoài khơi giúp Houthi tiến gần hơn tới eo biển Bab al-Mandab, tuyến hàng hải rộng khoảng 32 km kết nối Biển Đỏ với vịnh Aden, đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động vận chuyển hàng hóa và năng lượng giữa châu Á và châu Âu.
Cuộc cạnh tranh kiểm soát tuyến hàng hải này đang khiến người dân Yemen trở thành nạn nhân của những tính toán địa chính trị rộng lớn hơn.
Nếu Bab al-Mandab bị phong tỏa, các tàu hàng có thể phải chuyển hướng vòng qua mũi phía Nam châu Phi, khiến hành trình kéo dài thêm hàng nghìn hải lý và gây sức ép lên thương mại toàn cầu. Giao tranh tại Yemen và các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào Saudi Arabia cũng góp phần đẩy giá dầu vượt 100 USD/thùng, so với khoảng 80 USD/thùng chỉ vài tuần trước.
Nguy cơ xung đột bùng phát mạnh
Đây là đợt bạo lực nghiêm trọng nhất tại Yemen kể từ kế hoạch hòa bình do Liên hợp quốc bảo trợ năm 2022. Đặc phái viên Liên hợp quốc về Yemen Hans Grundberg cảnh báo nước này đang bước vào một giai đoạn chiến tranh mới và nguy hiểm hơn.
Chiến sự có nguy cơ kéo Yemen vào một cuộc xung đột kéo dài và đồng thời khiến nước này bị cuốn sâu hơn vào những đối đầu khu vực chưa được giải quyết.
Trong khi đó, khủng hoảng nhân đạo tại Yemen tiếp tục nghiêm trọng. Báo cáo mới nhất của Liên hợp quốc cảnh báo khoảng một nửa dân số nước này đang đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực nghiêm trọng, trong khi suy thoái kinh tế, xung đột kéo dài và nguồn viện trợ suy giảm khiến khả năng ứng phó của các hộ gia đình ngày càng suy yếu.
Tại khu vực ven Biển Đỏ, những người thoát khỏi giao tranh chỉ có thể tìm đến các trại tạm dành cho người di tản.
