Cách mạng tháng Tám năm 1945 là bản hùng ca của ý chí quật khởi và khát vọng tự do của dân tộc Việt Nam. Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945 đã mở ra bước ngoặt lớn, đưa dân tộc Việt Nam bước sang kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; nhân dân ta từ thân phận nô lệ đã trở thành người làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của mình. Trải qua 80 năm với bao thăng trầm, Việt Nam đã vươn mình mạnh mẽ trở thành một quốc gia có tiềm lực phát triển, hội nhập sâu rộng, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được khẳng định.
Ngày mới bắt đầu trên Quảng trường Ba Đình. Vào lúc 5h50 phút sáng, Đoàn thượng cờ trang nghiêm diễu binh theo đội hình từ bên phải Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh ra trước cột cờ trong tiếng quân nhạc hào hùng của hành khúc "Tiến bước dưới quân kỳ".
Dẫn đầu đoàn thượng cờ là quân kỳ Quyết thắng. Theo sau là đội tiêu binh với 34 chiến sĩ, tượng trưng cho 34 chiến sĩ đầu tiên của Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân thành lập năm 1944, là đơn vị tiền thân của Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Ở chân cột cờ, khi có hiệu lệnh, lá cờ được một chiến sĩ tiêu binh tung lên theo tiếng Quốc ca. Lá cờ từ từ được kéo lên trên đỉnh cột cờ cao 29 m trước Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Hình ảnh lá cờ tung bay trên Quảng trường Ba Đình tượng trưng cho sự trường tồn của Tổ quốc trong trái tim của mỗi người dân Việt Nam.
Lễ Thượng cờ tại Quảng trường Ba Đình là một nghi lễ cấp quốc gia của Việt Nam. Kể từ ngày 19/5/2001, lễ Thượng cờ bắt đầu được thực hiện tại Quảng trường Ba Đình vào sáng sớm hằng ngày, không kể thời tiết nắng, mưa hay gió rét.
Nghi lễ Thượng cờ trên Quảng trường Ba Đình được đề xuất để tưởng nhớ đến vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc và được Chính phủ phê duyệt vào năm 2001, đúng dịp kỷ niệm 111 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là nghi lễ có ý nghĩa rất quan trọng của quốc gia, thu hút được nhiều người dân và khách quốc tế đến tham quan, chứng kiến, đặc biệt là vào các dịp lễ, Tết, các ngày kỷ niệm lớn của đất nước.
