38 quốc gia cảnh báo nguy cơ sự cố hạt nhân gia tăng tại Ukraine

Các cơ quan an toàn hạt nhân thuộc 38 quốc gia cảnh báo nguy cơ sự cố hạt nhân tại Ukraine gia tăng khi các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng đe dọa nguồn điện thiết yếu của các nhà máy. Giới chức lo ngại tình hình có thể nghiêm trọng hơn trong mùa đông.

Quang cảnh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Ảnh tư liệu: Kyodo/TTXVN
Quang cảnh nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia. Ảnh tư liệu: Kyodo/TTXVN

Các cơ quan quản lý an toàn bức xạ và hạt nhân quốc tế cảnh báo tình hình an toàn hạt nhân tại Ukraine đang trở nên đáng lo ngại trước mùa đông năm nay.

Trong tuyên bố chung đưa ra ngày 16/11, đại diện 38 quốc gia kêu gọi Nga chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng của Ukraine nhằm bảo đảm cho hoạt động an toàn của các cơ sở đó.

Nguy cơ mất điện diện rộng đe dọa các lò phản ứng

Mối lo ngại lớn nhất của giới chức an toàn hạt nhân là nguy cơ nguồn điện từ lưới quốc gia bị gián đoạn. Khi không có nguồn cung điện ổn định, các nhà máy điện hạt nhân sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì hệ thống làm mát nhiên liệu và vật liệu hạt nhân, làm gia tăng nguy cơ quá nhiệt, nóng chảy lõi lò phản ứng và phát tán phóng xạ ra môi trường.

Kịch bản này có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng tương tự thảm họa Chernobyl năm 1986, sự cố hạt nhân dân sự nghiêm trọng nhất trong lịch sử thế giới. Khi đó, các chất phóng xạ như iodine-131, caesium-134 và caesium-137 phát tán trên diện rộng, ảnh hưởng đến nhiều khu vực của Ukraine, Belarus, Nga cũng như miền Bắc và Trung Âu.

Cảnh báo được đưa ra bởi ba tổ chức gồm Hiệp hội các cơ quan có thẩm quyền về bảo vệ bức xạ châu Âu (HERCA), Hiệp hội các cơ quan quản lý hạt nhân Tây Âu (WENRA) và Hiệp hội những người đứng đầu cơ quan an toàn bức xạ Bắc Âu (NORA). Các tổ chức này đại diện cho 38 quốc gia, trong đó có toàn bộ thành viên Liên minh châu Âu (EU), Mỹ, Anh, Canada và Nhật Bản.

Per Strand, người đứng đầu HERCA và NORA, cho biết các cuộc tấn công của Nga trong những tuần gần đây trở nên nguy hiểm hơn, khi Moskva sử dụng các UAV mang tải trọng lớn hơn và có khả năng xác định mục tiêu chính xác hơn.

"Do chiến thuật mới này của Nga, rõ ràng mùa đông năm nay sẽ là thời điểm có nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân cao nhất", ông Strand nói.

Theo ông, kịch bản nghiêm trọng nhất là toàn bộ lưới điện Ukraine bị mất điện, khiến cả 9 lò phản ứng hạt nhân đang hoạt động phải đối mặt với tình trạng khẩn cấp cùng lúc.

"Nếu cả 9 lò phản ứng đồng thời đứng trước nguy cơ phát tán phóng xạ, đó sẽ là một tình huống đặc biệt nghiêm trọng", ông cảnh báo.

Tuy nhiên, ông Strand cho rằng nguy cơ này vẫn có thể được ngăn chặn nếu các bên hành động kịp thời và gia tăng sức ép buộc Nga dừng các cuộc tấn công vào hạ tầng năng lượng Ukraine. Trong trường hợp tình hình tiếp tục xấu đi, các quốc gia châu Âu cần phối hợp xây dựng phương án ứng phó khẩn cấp nhằm hạn chế hậu quả nếu sự cố hạt nhân xảy ra.

Zaporizhzhia phụ thuộc nguồn điện từ bên ngoài

Ngày 15/11, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết hoạt động quân sự trong tuần trước đã khiến hệ thống điện Ukraine mất ổn định, buộc một số tổ máy tại các nhà máy điện hạt nhân phải giảm công suất.

Ukraine hiện có 4 nhà máy điện hạt nhân, trong đó 3 cơ sở đang hoạt động, cung cấp khoảng 80% lượng điện nước này sử dụng trong mùa đông. Nhà máy còn lại là Zaporizhzhia, cơ sở điện hạt nhân lớn nhất châu Âu, hiện nằm dưới quyền kiểm soát của Nga tại khu vực gần tiền tuyến.

Zaporizhzhia không sản xuất điện nhưng vẫn cần nguồn cung từ bên ngoài để duy trì hệ thống làm mát nhiên liệu hạt nhân, ngăn nguy cơ nóng chảy lõi lò phản ứng. Đáng chú ý, cơ sở này vẫn phụ thuộc vào điện từ hệ thống lưới điện Ukraine để vận hành các thiết bị thiết yếu.

Theo IAEA, kể từ khi xung đột bùng phát, nhà máy Zaporizhzhia đã 27 lần mất nguồn điện từ bên ngoài, buộc phải chuyển sang sử dụng các máy phát điện diesel dự phòng. Từ cuối tháng 3, cơ sở này chỉ còn phụ thuộc vào một đường dây điện bên ngoài duy nhất, làm gia tăng mức độ dễ tổn thương trước các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng.

Nga và Ukraine liên tục cáo buộc lẫn nhau tấn công nhà máy Zaporizhzhia cũng như phá hoại các đường dây truyền tải điện dẫn đến cơ sở này.

Trong bối cảnh mùa đông đến gần, nguy cơ gián đoạn nguồn điện không chỉ đặt ra thách thức đối với hệ thống năng lượng Ukraine mà còn làm dấy lên lo ngại về an toàn hạt nhân trên phạm vi rộng hơn. Một sự cố tại các nhà máy điện hạt nhân có thể khiến phóng xạ lan qua biên giới, kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng đối với nhiều quốc gia châu Âu.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc (Tổng hợp)

Dành cho bạn

Israel và CH Séc thúc đẩy hợp tác an ninh và quốc phòng

Israel và CH Séc thúc đẩy hợp tác an ninh và quốc phòng

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu ngày 16/11 đã hội đàm với người đồng cấp Cộng hòa (CH) Séc Andrej Babiš tại Jerusalem, tập trung thảo luận quan hệ song phương, hợp tác quốc phòng và những diễn biến an ninh tại Trung Đông.

Italy thay đổi cách ứng phó trước đe dọa đánh bom trường học

Italy thay đổi cách ứng phó trước đe dọa đánh bom trường học

Theo phóng viên TTXVN tại Rome, ngày 16/11, hàng trăm trường học tại nhiều thành phố của Italy tiếp tục nhận được thư điện tử đe dọa đánh bom. Tuy nhiên, không có trường học nào phải sơ tán trong đợt cảnh báo lần này sau khi Bộ Nội vụ áp dụng hướng dẫn ứng phó mới.

Điện Kremlin tiết lộ về cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên Nga-Trung-Mỹ

Điện Kremlin tiết lộ về cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên Nga-Trung-Mỹ

Theo phóng viên TTXVN tại Moskva, ngày 16/11, Điện Kremlin thông báo dự kiến sẽ có một thông cáo chung sau cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, Trung Quốc.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un (phải) tại cuộc gặp ở Hà Nội ngày 28/2/2019. Ảnh: AFP/TTXVN (Không được sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba)

Ông Trump bất ngờ hé lộ khả năng gặp nhà lãnh đạo Kim Jong-un tại Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/11 bất ngờ để ngỏ khả năng gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trong chuyến thăm Trung Quốc dự Hội nghị cấp cao APEC. Ông Trump cho rằng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình có thể mời ông Kim Jong-un tới Thâm Quyến, làm dấy lên kỳ vọng về khả năng nối lại tiếp xúc giữa Washington và Bình Nhưỡng.