Theo trang Tbreak.com, hệ thống gồm 32 trợ lý AI chuyên trách sẽ phân tích chính sách, luật pháp, đánh giá tác động và theo dõi việc thực hiện các quyết định của Chính phủ Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), trong bước đi mới nhằm đưa AI vào sâu hơn trong hoạt động của bộ máy hành chính.
Chính phủ UAE vừa đưa một hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI) mới vào hoạt động của Nội các, trong đó 32 “cố vấn AI” chuyên trách sẽ hỗ trợ các bộ trưởng phân tích chính sách, luật pháp, chiến lược và các chương trình của chính phủ.
Hệ thống được Nội các UAE phê duyệt và công bố ngày 2/9, tại cuộc họp đầu tiên trong mùa làm việc mới của Chính phủ UAE do Phó Tổng thống, Thủ tướng UAE và Quốc vương Dubai Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum chủ trì tại Cung điện Qasr Al Watan ở Abu Dhabi.
Theo Cơ quan Thông tấn Emirates (WAM), đây là một bước đi mới nhằm nâng cao chất lượng quá trình ra quyết định của Chính phủ, đẩy nhanh việc nghiên cứu các dự án, sáng kiến và chính sách, đồng thời cải thiện hiệu quả hoạt động của bộ máy hành chính.
32 “cố vấn” AI làm gì?
Điểm đáng chú ý nhất của hệ thống mới không nằm ở con số 32, mà ở việc AI được đưa vào một khâu vốn lâu nay phụ thuộc chủ yếu vào đội ngũ chuyên gia và các cơ quan tham mưu của chính phủ: Phân tích trước khi đưa ra quyết định.
Theo Văn phòng Truyền thông Chính phủ UAE, 32 cố vấn AI được thiết kế để phân tích các chính sách, dự luật, chiến lược, chương trình và hệ thống được đưa ra trước Nội các.
Các hệ thống này có thể đánh giá tác động của từng vấn đề trên nhiều phương diện, bao gồm tài chính, kinh tế, xã hội và môi trường. Sau đó, AI đối chiếu các vấn đề với những thông lệ quốc tế và các ưu tiên quốc gia của UAE trước khi đưa ra những khuyến nghị cho các bộ trưởng.
Một chức năng khác là kết nối các vấn đề mới với những quyết định trước đây của Nội các. Điều này cho phép hệ thống đặt một đề xuất mới trong bối cảnh các chính sách và quyết định đã được ban hành, thay vì chỉ phân tích từng vấn đề một cách độc lập.
Sau quá trình phân tích, hệ thống sẽ trình bày các khuyến nghị cuối cùng đối với từng nội dung được đưa ra xem xét.
AI không chỉ được sử dụng ở giai đoạn trước khi quyết định được ban hành. Hệ thống còn làm việc cùng các bộ trưởng 24 giờ mỗi ngày để theo dõi các quyết định và việc triển khai những quyết định đó. Vai trò của hệ thống được thiết kế theo một chu trình tương đối rộng: từ phân tích vấn đề, đánh giá tác động, tham khảo kinh nghiệm quốc tế, đưa ra khuyến nghị đến theo dõi việc thực hiện quyết định.
Một mắt xích trong kế hoạch “AI hóa” bộ máy chính phủ
Hệ thống 32 cố vấn AI không phải một dự án riêng lẻ mà nằm trong một kế hoạch rộng hơn của UAE nhằm đưa Agentic AI – AI có khả năng thực hiện các nhiệm vụ và hành động theo mục tiêu được giao – vào hoạt động của chính phủ.
Từ tháng 4/2026, UAE đã công bố một khuôn khổ nhằm chuyển đổi 50% các lĩnh vực, dịch vụ và hoạt động của chính phủ sang sử dụng Agentic AI trong vòng 2 năm. UAE khi đó đặt mục tiêu trở thành chính phủ đầu tiên trên thế giới triển khai Agentic AI ở quy mô này.
Đến tháng 5, Chính phủ UAE tiếp tục thông qua khuôn khổ triển khai chương trình tại các bộ và cơ quan liên bang. Giai đoạn đầu bao gồm các nhóm dịch vụ dành cho công dân, cư dân, doanh nghiệp và công chúng.
Chính phủ cũng lên kế hoạch đào tạo 80.000 nhân viên liên bang về Agentic AI, chia thành 5 nhóm gồm lãnh đạo, kỹ thuật, chuyên môn, lực lượng lao động nói chung và đội ngũ đào tạo. Một nền tảng số sử dụng AI sẽ được xây dựng để cung cấp chương trình đào tạo liên tục và cá nhân hóa cho từng nhân viên dựa trên vị trí công việc và trình độ hiện tại.
Việc ra mắt hệ thống cố vấn AI cho Nội các vì vậy có thể được xem là một bước chuyển từ định hướng chính sách sang ứng dụng trực tiếp trong hoạt động điều hành.
Từ “trợ lý” đến một chính phủ vận hành bằng AI
Việc UAE đưa AI vào hoạt động của Nội các diễn ra trong bối cảnh quốc gia Vùng Vịnh này đang đẩy mạnh chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực.
Theo số liệu được Chính phủ UAE công bố tại cuộc họp ngày 2/9, các cơ quan chính phủ nước này đã hoàn thành 471 dự án chuyển đổi số trong một năm qua. Các cơ quan nhà nước thực hiện hơn 308 triệu giao dịch số, trong khi các ứng dụng của chính phủ được tải xuống 15,8 triệu lần, với 1.633 dịch vụ số được cung cấp. Mức độ hài lòng của người dùng đối với các dịch vụ ưu tiên đạt 92%.
AI vì vậy đang được UAE định vị như bước tiếp theo của quá trình số hóa, từ việc đưa dịch vụ của chính phủ lên môi trường trực tuyến sang tự động hóa một phần quá trình xử lý và ra quyết định bên trong chính phủ.
Đối với hệ thống cố vấn AI của Nội các, câu hỏi quan trọng trong thời gian tới sẽ là mức độ mà các khuyến nghị của hệ thống có thể cải thiện chất lượng quyết định trên thực tế. Việc AI có thể xử lý một lượng lớn dữ liệu và làm việc liên tục có thể giúp rút ngắn thời gian nghiên cứu, nhưng hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu đầu vào, cách con người kiểm soát hệ thống và trách nhiệm của những người đưa ra quyết định.
UAE hiện đang đặt mục tiêu đưa Agentic AI vào 50% hoạt động của chính phủ trong vòng hai năm. Nếu đạt được mục tiêu này, hệ thống 32 cố vấn AI của Nội các có thể được xem như một trong những bước thử nghiệm quan trọng nhất cho mô hình chính phủ mà trong đó AI không chỉ trả lời câu hỏi của công chức, mà còn tham gia vào việc phân tích, đề xuất và theo dõi thực hiện các quyết định.
Việt Nam cũng đang mở rộng AI trong quản trị
Tại Việt Nam, việc đưa AI vào hoạt động của cơ quan nhà nước cũng đang được đặt trong tiến trình chuyển đổi số và thực hiện Nghị quyết 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Nghị quyết xác định phát triển các nền tảng số, cơ sở dữ liệu và hệ thống phục vụ chỉ đạo, điều hành, đồng thời thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của cơ quan nhà nước.
Điểm đáng chú ý là khi AI được đưa sâu vào quản trị, trọng tâm không chỉ nằm ở việc xây dựng thêm các công cụ trả lời tự động hay số hóa thủ tục. AI có thể được sử dụng để tổng hợp dữ liệu, hỗ trợ phân tích chính sách, đánh giá tác động và theo dõi tiến độ thực hiện các nhiệm vụ. Đây cũng là hướng tiếp cận có thể gắn với quá trình xây dựng chính quyền số ở Việt Nam, khi dữ liệu giữa các cơ quan ngày càng được kết nối và các hệ thống điều hành được phát triển theo hướng dựa trên dữ liệu.
Tuy nhiên, trường hợp UAE cũng cho thấy việc đưa AI vào quá trình tham mưu và điều hành đòi hỏi những điều kiện khác với việc ứng dụng AI trong các tác vụ thông thường. Chất lượng dữ liệu, khả năng kết nối giữa các hệ thống, bảo mật thông tin và cơ chế xác định trách nhiệm của con người vẫn là những yếu tố quyết định hiệu quả của hệ thống. AI có thể hỗ trợ phân tích và đưa ra khuyến nghị, nhưng quyết định cuối cùng và trách nhiệm thực thi vẫn thuộc về cơ quan, người có thẩm quyền.
