Với nhà ngoại giao kỳ cựu Nguyễn Hữu Động, báo chí cách mạng Việt Nam không đơn thuần là nơi cung cấp thông tin, mà còn là điểm tựa tinh thần, là nguồn cội của niềm tin trên suốt hành trình 40 năm làm công tác đối ngoại.
Trò chuyện với phóng viên TTXVN tại Mexico nhân kỷ niệm 100 năm Báo chí Cách mạng Việt Nam (21/6/1925 – 21/6/2025), ông Nguyễn Hữu Động khẳng định báo chí cách mạng là chiến sĩ nơi tuyến đầu mặt trận tư tưởng, là nơi những dòng tin mang theo hơi thở của đất mẹ, là nguồn lực vô giá giúp ông và các đồng chí tự tin tuyên bố và bảo vệ tính chính nghĩa của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc trước bạn bè quốc tế.
Sinh ra và lớn lên tại Hà Nội, cậu học trò Nguyễn Hữu Động năm xưa sang châu Âu học tập giữa lúc chiến tranh Việt Nam đang leo thang khốc liệt. Từ giảng đường Geneva (Thụy Sĩ) đến Paris (Pháp), cậu thanh niên Nguyễn Hữu Động đều không đứng ngoài cuộc. Sau khi tham gia phong trào sinh viên Việt kiều yêu nước, cử nhân Nguyễn Hữu Động trở thành cán bộ Phòng Thông tin của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam (MTDTGP) tại Pháp từ năm 1967, với nhiệm vụ tuyên truyền về cuộc đấu tranh chính nghĩa của dân tộc đến bạn bè quốc tế.
Lật giở lại ký ức, ông Nguyễn Hữu Động cho biết cuối những năm 1960, Phòng Thông tin MTDTGP tại Pháp chỉ có vài anh em. Mỗi bản tin, mỗi tờ rơi, mỗi dòng tin đều phải soạn tay, dịch sang nhiều thứ tiếng rồi gửi đi các nước. Ông chia sẻ: "Tuy vất vả nhưng tất cả đều rất tâm huyết, vì những tin tức đó là sự thật, là hình ảnh của một Việt Nam anh dũng nhưng đầy kiêu hãnh mà chúng tôi muốn thế giới thấy rõ". Đặc biệt, ông nhấn mạnh vai trò của TTXVN trong việc cung cấp tài liệu chính thống để để giúp cán bộ ngoại giao đấu tranh trên mặt trận thông tin ở nước ngoài, “thiếu TTXVN, chúng tôi không có nguồn tin đáng tin cậy để phản bác luận điệu xuyên tạc của báo chí phương Tây thời đó. TTXVN chính là vũ khí tư tưởng sắc bén nhất”.
Ông Nguyễn Hữu Động là người Việt đầu tiên được Chính phủ Việt Nam giới thiệu làm việc cho Liên hợp quốc từ đầu những năm 80 của thế kỷ trước với hàng chục năm công tác trên cương vị là chuyên gia giám sát bầu cử quốc tế tại hơn 40 nước cho đến khi về hưu tại Mexico. Theo ông, TTXVN có nhiều điểm tương đồng với tờ báo "Pravda" (Sự thật) của Liên Xô một thuở, song có phần mạnh mẽ và gần gũi hơn, bởi đó là "Pravda của Việt Nam", do người Việt viết ra từ hầm hào địa đạo cùng những trái tim yêu nước bỏng cháy.
Với nhà ngoại giao Nguyễn Hữu Động, báo chí cách mạng Việt Nam nói chung và TTXVN nói riêng luôn đứng bên ông như người bạn đồng hành đáng tin cậy. Mỗi bản tin, mỗi trang mạng điện tử… đều là một lớp giáp bảo vệ hình ảnh, uy tín của Việt Nam trước cộng đồng quốc tế. Đó không chỉ là truyền thông, mà là “ngoại giao trực giác” – nơi ngôn từ trở thành vũ khí, hình ảnh trở thành sức mạnh mềm. Cho đến ngày nay, sức mạnh đó của báo chí cách mạng Việt Nam tiếp tục vươn xa trong thời đại toàn cầu hóa.
Ngoài hành trang là những dòng tin tức chính thống, trong hơn 4 thập kỷ làm việc tại hàng chục quốc gia trên thế giới, ông Nguyễn Hữu Động luôn mang theo tấm ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh trong hành lý của mình. Ông nói rằng ở đâu có hình ảnh Bác là ở đó có hơi ấm của tổ quốc, và mỗi khi cho ảnh Hồ Chủ Tịch vào vali trước mỗi chuyến đi xa, ông đều kính cẩn nghiêng mình.
Không chỉ là một nhà ngoại giao ưu tú, ông Nguyễn Hữu Động còn là biểu tượng của thế hệ Việt kiều yêu nước, trí thức tiêu biểu mang trong mình khí chất vừa uyên bác, vừa khiêm nhường. Năm 2018, ông được trao Giải thưởng quốc tế Joe C. Baxter vì những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực bầu cử, dân chủ và gìn giữ hòa bình toàn cầu. Cho đến này, trong các bài phát biểu trước bạn bè quốc tế, ông luôn nhắc “Việt Nam - đất nước của kháng chiến, của hòa bình và của lòng kiêu hãnh dân tộc”.
