Vụ kiện trên đang được xét xử tại Tòa án bang California, với bị đơn là nền tảng chia sẻ video YouTube (thuộc sở hữu của Google) và Meta - công ty mẹ của mạng xã hội Facebook và ứng dụng chia sẻ ảnh Instagram. Trọng tâm vụ kiện là câu hỏi liệu các nền tảng này có chủ ý khai thác cơ chế gây nghiện để thu hút người dùng trẻ tuổi, từ đó trục lợi hay không.
Phát biểu trước bồi thẩm đoàn gồm 12 người, luật sư của YouTube, ông Luis Li, khẳng định nền tảng chia sẻ video này “không phải là mạng xã hội theo nghĩa thông thường” và do đó không thể bị quy kết là gây “nghiện mạng xã hội”.
Vụ kiện xoay quanh đơn tố cáo của một phụ nữ 20 tuổi, được xác định danh tính là Kaley G.M., cho rằng cô đã chịu tổn hại nghiêm trọng về sức khỏe tâm thần do nghiện các nền tảng mạng xã hội từ khi còn nhỏ. Theo hồ sơ vụ án, nguyên đơn bắt đầu sử dụng YouTube từ năm 6 tuổi, tham gia Instagram khi 11 tuổi, trước khi chuyển sang Snapchat và TikTok vài năm sau đó.
Tuy nhiên, luật sư của YouTube cho rằng chính lời khai của nguyên đơn, cũng như ý kiến của bác sĩ và gia đình cô, đều cho thấy Kaley G.M. không hề bị nghiện YouTube.
Luật sư này cũng phản bác mô tả của phía nguyên đơn, vốn cho rằng YouTube và Meta đã “lập trình” sự nghiện trong não bộ trẻ em nhằm tối đa hóa lợi nhuận. Theo ông Li, YouTube đơn thuần cung cấp khả năng xem nội dung gần như miễn phí trên nhiều thiết bị, từ điện thoại, máy tính bảng cho đến TV.
Ông Li nhấn mạnh: “Hiện nay, nhiều người xem YouTube trên TV hơn là trên điện thoại. Lượng người xem YouTube thậm chí còn nhiều hơn truyền hình cáp”. Ông cho rằng yếu tố giữ chân người dùng chính là chất lượng nội dung, chứ không phải cơ chế gây nghiện.
Luật sư của YouTube cũng dẫn các email nội bộ của công ty, được cho là cho thấy nền tảng này từng từ chối việc chạy theo tính lan truyền bằng mọi giá, ưu tiên nội dung mang tính giáo dục và giá trị xã hội cao hơn.
Giới quan sát đánh giá vụ kiện này là một bước đi tiên phong, có khả năng định hình hướng đi cho hàng trăm vụ kiện tương tự đang nhằm vào các công ty mạng xã hội trên khắp nước Mỹ. Các doanh nghiệp công nghệ lớn đang phải đối mặt với làn sóng kiện tụng, cáo buộc rằng nền tảng của họ khiến người trẻ rơi vào trầm cảm, rối loạn ăn uống, phải điều trị tâm thần, thậm chí dẫn tới tự sát.
Chiến lược pháp lý của phía nguyên đơn được cho là lấy cảm hứng từ các vụ kiện chống lại ngành công nghiệp thuốc lá trong những năm 1990 và 2000, khi các tập đoàn bị cáo buộc cố tình kinh doanh sản phẩm gây hại trong khi nhận thức rõ rủi ro đối với sức khỏe cộng đồng.
