Theo thông tin từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), tính đến hết tháng 9/2018, tổng giá trị xuất khẩu cá tra của cả nước đạt 1,59 tỷ USD, tăng 22,6% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, từ quý III/2018, xuất khẩu cá tra sang một số thị trường lớn có nhiều chuyển biến tốt, nhất là thị trường Mỹ có sự tăng trưởng xuất khẩu khá đột biến.
Theo đó, kể từ đầu quý III/2018, xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ có xu hướng tăng mạnh. Trong tháng 8/2018, xuất khẩu cá tra sang thị trường này đạt 65,9 triệu USD, tăng 256% so với cùng kỳ năm 2017.
Xu hướng tăng trưởng này tiếp tục được duy trì trong tháng 9/2018, với giá trị xuất khẩu đạt gần 48 triệu USD, tăng 152,5% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính đến hết tháng 9/2018, tổng giá trị xuất khẩu cá tra sang Mỹ đạt 369,1 triệu USD, tăng 42,9% so với cùng kỳ năm 2017.
Theo các doanh nghiệp, xuất khẩu cá tra sang thị trường này có sự tăng trưởng mạnh chủ yếu nhờ nhu cầu thị trường ổn định và giá bán cá tra tăng lên đáng kể. Cơ hội thúc đẩy xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ đang ngày càng rõ nét hơn khi ngành này cùng lúc nhận được hai tin vui trong tháng 9/2018.
Đó là việc Cục kiểm tra An toàn thực phẩm Mỹ đề xuất dự thảo lấy ý kiến công nhận hệ thống kiểm tra cá Siluriformes (bộ cá da trơn, bao gồm cá tra, ba sa…) ở Việt Nam tương đương với hệ thống của Mỹ. Điều này đồng nghĩa với việc Việt Nam đủ điều kiện xuất khẩu sản phẩm cá và cá Siluriformes vào thị trường Mỹ.
Bên cạnh đó, Bộ Thương mại Mỹ ban hành kết luận sơ bộ của đợt rà soát thuế chống bán phá giá cá tra lần thứ 14 (POR14) cho giai đoạn từ ngày 1/8/2016 đến 31/7/2017, với mức thuế sơ bộ cho hai bị đơn bắt buộc là 0 USD/kg và 1,37 USD/kg.
Thuế suất cho các bị đơn tự nguyện là 0,41 USD/kg và thuế suất toàn quốc là 2,39 USD/kg. Mức thuế này thấp hơn rất nhiều so với kết quả cuối cùng của đợt rà soát POR13 (3,87 USD/kg). Dù mới là kết quả sơ bộ, song đây được xem là tín hiệu tích cực với cá tra Việt Nam xuất khẩu vào thị trường này.
Thêm vào đó, cuộc chiến tranh thương mại Mỹ - Trung khiến cho nhiều doanh nghiệp cá tra nhìn thấy cơ hội có thể đẩy mạnh thêm xuất khẩu sang Mỹ. Dự báo của VASEP cũng cho thấy, xuất khẩu cá tra sang Mỹ tiếp tục tăng trưởng tốt trong quý IV/2018 nhờ nhu cầu ổn định và giá xuất khẩu tốt và có thể trong quý này với sự gia tăng xuất khẩu khả quan hơn, Mỹ lại trở lại vị trí dẫn đầu. Hiện Mỹ là thị trường nhập khẩu cá tra lớn thứ hai của Việt Nam, chỉ sau Trung Quốc.
Không chỉ riêng thị trường Mỹ, xuất khẩu cá tra sang các thị trường lớn khác như Trung Quốc, EU và ASEAN cũng có mức tăng trưởng khá ấn tượng. Sau Mỹ, phải kể đến những tín hiệu tích cực của xuất khẩu cá tra ở thị trường EU.
Dù chưa thực sự ổn định như nhiều năm trước, nhưng năm 2018 là năm có nhiều tín hiệu vui cho xuất khẩu cá tra sang EU sau nhiều năm liên tục tăng trưởng âm, do ảnh hưởng của các chiến dịch truyền thông bôi nhọ hình ảnh. Tính đến hết tháng 9/2018, giá trị xuất khẩu cá tra sang khối thị trường này đạt 176,4 triệu USD, tăng 14,6% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng trưởng này được dự báo sẽ tiếp tục được duy trì từ nay tới hết năm 2018.
Tại thị trường Trung Quốc, xuất khẩu cá tra Việt Nam trong 9 tháng đầu năm nay đạt 376,8 triệu USD, tăng 30,8% so với cùng kỳ năm 2017. Đây vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành cá tra Việt Nam, chiếm 23,6% tổng giá trị xuất khẩu cá tra. Tuy tốc độ có chậm hơn so với năm trước, song từ nay đến cuối năm 2018, xuất khẩu cá tra sang thị trường này vẫn được dự báo tăng trưởng ổn định, nhưng không tăng quá 10% so với cùng kỳ năm ngoái.
Ngoài ra, xuất khẩu cá tra sang ASEAN cũng đang có mức tăng trưởng khá tốt. Hiện đây là thị trường xuất khẩu cá tra lớn thứ 4 của các doanh nghiệp Việt Nam. Giá trị xuất khẩu sang thị trường này tính đến hết tháng 9/2018 đạt 145,5 triệu USD, tăng 44% so với cùng kỳ năm 2017.
Với những tín hiệu tích cực từ các thị trường, VASEP dự báo xuất khẩu cá tra năm 2018 sẽ cán đích với mức 2,1 tỷ USD, tăng 22% so với năm 2017. Đây cũng là giá trị xuất khẩu cao nhất của ngành cá tra từ trước đến nay.
