Theo trang livescience.com ngày 20/5, chủng vi khuẩn mới này có tên Niallia tiangongensis, được đặt theo tên trạm vũ trụ Thiên Cung (Tiangong). Đây là một biến thể của vi khuẩn sống trong đất có thể gây nhiễm trùng huyết. Vi khuẩn này được phát hiện bên trong một khoang của trạm vũ trụ.
Phân tích mới đây cho thấy chủng vi khuẩn này không chỉ là độc nhất vô nhị, mà còn có những đặc điểm tiến hóa quan trọng, có thể hữu ích cho các sứ mệnh không gian trong tương lai. Các nhà nghiên cứu đã công bố phát hiện này ngày 3/3 trên tạp chí International Journal of Systematic and Evolutionary Microbiology (Tạp chí Quốc tế về Vi sinh học Hệ thống và Tiến hóa).
Các nhà nghiên cứu viết trong báo cáo: “Hiểu rõ đặc điểm của vi sinh vật trong các sứ mệnh không gian dài hạn là điều thiết yếu để bảo vệ sức khỏe phi hành gia và duy trì khả năng vận hành của tàu vũ trụ”.
Phi hành đoàn nhiệm vụ Thần Châu-15 đã phát hiện ra chủng vi khuẩn mới trên trong các mẫu thu thập năm 2023. Họ đã lau các mô-đun của trạm bằng khăn lau tiệt trùng rồi đông lạnh mẫu để đưa về Trái Đất.
Sau khi được gửi về Trái Đất và phân tích, vi khuẩn này có họ hàng gần với Niallia circulans, một loài vi khuẩn hình que, sinh sản bào tử, thường sống trong đất, nước thải và thực phẩm, có thể gây nhiễm trùng huyết cho người có hệ miễn dịch suy yếu.
Tuy nhiên, chủng vi khuẩn mới cũng có một số đột biến giúp nó sống sót trong điều kiện khắc nghiệt của không gian. Những đột biến này bao gồm các gien cho phép phản ứng với stress oxy hóa (tình trạng mất cân bằng giữa các gốc tự do và chất chống oxy hóa), sửa chữa tổn thương do bức xạ và hình thành màng sinh học bằng cách phân giải gelatin để lấy carbon và nitơ.
Hiện chưa rõ chủng vi khuẩn này có gây hại cho con người hay không. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu hy vọng tiếp tục nghiên cứu sẽ giúp hiểu rõ hơn về khả năng sinh tồn của chủng vi phuẩn này và các loài khác, cũng như cách tốt nhất để bảo vệ phi hành gia trước những nguy cơ tiềm ẩn từ các vi khuẩn đã thích nghi với môi trường không gian.
Đây cũng không phải lần đầu tiên vi khuẩn tiến hóa để tồn tại ngoài Trái Đất. Năm 2018, các nhà khoa học Mỹ từng phát hiện bốn chủng vi khuẩn kháng kháng sinh chưa từng biết đến, ẩn náu trong nhà vệ sinh của Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS). Mỗi chủng đều có những đột biến giúp chúng tồn tại trong không gian.
