Theo truyền thông Hàn Quốc, bà Kim, 70 tuổi, sống tại quận Gwanak ở thủ đô Seoul, làm nhân viên hỗ trợ đưa đón trẻ mẫu giáo, giúp các em lên xuống xe buýt an toàn. Thu nhập không cao, nhưng công việc này giúp bà trang trải chi phí sinh hoạt hằng ngày và có thêm khoản tiền để chi tiêu.
“Thỉnh thoảng con trai có đưa tiền cho tôi, nhưng không thường xuyên. Tôi không muốn hằng tháng lại phải nhờ con trai và con dâu lo chi phí sinh hoạt. Chỉ cần còn khỏe, tôi vẫn muốn tiếp tục làm việc, dù thu nhập không nhiều”, bà Kim nói.
Câu chuyện của bà Kim đang trở nên phổ biến hơn tại Hàn Quốc, khi ngày càng nhiều người cao tuổi tự lo chi phí sinh hoạt thay vì trông chờ con cái hỗ trợ.
Số liệu do Bộ Dữ liệu và Thống kê Hàn Quốc công bố ngày 1/10 cho thấy, năm 2024, gần 75% người trên 65 tuổi tự trang trải chi phí sinh hoạt hoặc cùng vợ, chồng đảm bảo cuộc sống. Tỷ lệ này tăng hơn 16 điểm phần trăm trong một thập niên.
Trong khi đó, tỷ lệ người cao tuổi dựa vào sự hỗ trợ của con cái hoặc người thân giảm mạnh, chỉ còn 13,1%.
Xu hướng này cũng thể hiện qua mong muốn tiếp tục làm việc. Năm nay, gần 59% người Hàn Quốc trong độ tuổi 65-79 cho biết muốn tiếp tục làm việc trong tương lai. Với nhiều người, lý do không chỉ là nhu cầu tài chính mà còn bởi họ thấy hài lòng trong công việc.
Thay đổi diễn ra trong bối cảnh Hàn Quốc đang già hóa nhanh chóng. Khoảng 11,13 triệu người nước này hiện trên 65 tuổi , chiếm 21,6% dân số. Hàn Quốc đã trở thành xã hội siêu già hóa từ năm 2025 và dự báo tỷ lệ người cao tuổi sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những thập niên tới.
Già hóa dân số cũng kéo theo thay đổi trong đời sống gia đình. Ngày càng nhiều người cao tuổi sống một mình hoặc chỉ sống cùng vợ, chồng, thay vì sống chung với con cái. Dự báo số hộ gia đình do người cao tuổi làm chủ sẽ vượt 10 triệu vào năm 2038 và chiếm hơn một nửa tổng số hộ gia đình vào năm 2052.
Cùng với xu hướng tự chủ về kinh tế, người cao tuổi Hàn Quốc cũng quan tâm nhiều hơn đến việc chuẩn bị tài chính cho tuổi già. Năm ngoái, 64,4% người trên 65 tuổi cho biết đã chuẩn bị tài chính cho những năm tháng về sau, tăng đáng kể so với một thập niên trước.
Tuy nhiên, khả năng tự trang trải cuộc sống chưa đồng nghĩa với việc người cao tuổi Hàn Quốc đã thoát khỏi khó khăn kinh tế.
Năm 2024, 37,7% người trên 65 tuổi có thu nhập chưa bằng một nửa mức thu nhập trung vị - ngưỡng được sử dụng để xác định tình trạng nghèo tương đối. Dù tỷ lệ này đã giảm so với năm trước, nhưng Hàn Quốc vẫn nằm trong nhóm có tỷ lệ nghèo ở người cao tuổi cao nhất trong Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD).
Thực tế này cho thấy bức tranh về tuổi già tại Hàn Quốc đang chuyển biến đáng kể. Người cao tuổi ngày càng chủ động tìm việc, tự bảo đảm chi phí sinh hoạt và chuẩn bị tài chính cho tương lai, trong khi mô hình phụ thuộc vào con cái đang dần thu hẹp.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này diễn ra không đồng đều. Một bộ phận lớn người cao tuổi vẫn có thu nhập thấp và nguy cơ nghèo đói, khiến việc duy trì việc làm trở thành một phần quan trọng trong cuộc sống sau tuổi nghỉ hưu.
Một quan chức Bộ Dữ liệu và Thống kê Hàn Quốc cho rằng tiếp tục hỗ trợ việc làm cho người cao tuổi có thể góp phần giảm tỷ lệ nghèo trong nhóm này.
“Việc chính phủ tiếp tục hỗ trợ việc làm cho người cao tuổi có thể giúp giảm tỷ lệ nghèo tương đối của nhóm này. Quan điểm của người cao tuổi về việc chuẩn bị tài chính cho những năm tháng về sau cũng đang thay đổi”, quan chức này cho biết.
