Hai bị cáo bị xét xử trong vụ án này là 2 cựu cán bộ Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ - Công an quận Cầu Giấy cũ, đều bị tước danh hiệu Công an nhân dân ngày 30/9/2024, gồm: Đỗ Tuấn Anh (sinh năm 1985, cựu Phó đội trưởng ), Lê Quang Hưng (sinh năm 1996, cựu cán bộ Đội) bị Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội truy tố về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 360, khoản 3, điểm a - Bộ luật Hình sự.
Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội, vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết (sinh năm 1960) và bà Nguyễn Thị Thảo (sinh năm 1960) cùng trú tại nhà số 1, ngách 43/98/31, phố Trung Kính, phường Trung Hòa, quận Cầu Giấy, Hà Nội (nay là phường Yên Hòa, Hà Nội) là chủ thửa đất có diện tích 207 m2 tại địa chỉ trên.
Năm 2008, vợ chồng ông Nguyễn Kim Quyết và bà Nguyễn Thị Thảo xây dựng dãy phòng trọ 3 tầng (gồm 13 phòng) trên mảnh đất trên; đồng thời gia đình ông Quyết cũng sinh sống tại địa chỉ trên. Ngoài ra, ông Quyết còn sử dụng phần diện tích khoảng 33m2 tại sân nhà để anh Nguyễn Kim Hùng (là con trai ông Quyết) dựng lán tạm cao khoảng từ 5m đến 6m để làm dịch vụ sửa chữa xe máy điện và xe đạp điện. Phần sân chung còn lại, được sử dụng làm nơi để phương tiện xe máy, xe đạp điện cho người thuê trọ và các thành viên gia đình ông Quyết.
Quá trình xây dựng và cho thuê trọ, vợ chồng ông Quyết không có giấy phép xây dựng nhà trọ và không đăng ký kinh doanh cho thuê trọ. Đến năm 2010, dãy trọ đi vào hoạt động. Quá trình xây dựng nhà và cho thuê nhà trọ, vợ chồng ông Quyết và bà Thảo không chấp hành các quy định về an toàn phòng cháy và chữa cháy được quy định tại khoản 2, Điều 5, Phụ lục III của Nghị định 136/NĐ-CP.
Khoảng 0 giờ 45 phút ngày 24/5/2024, do chập mạch trên đường dây điện của 1 xe máy điện trong lán sửa chữa xe, làm cháy lớp vỏ cách điện, sau đó cháy lan ra xung quanh và đám cháy bùng phát lớn. Thời điểm xảy ra cháy tại nhà ông Quyết có tổng cộng 23 người sinh sống, trong đó có 7 người trong gia đình ông Quyết cùng 16 người thuê trọ đang ngủ trong các phòng trọ.
Khi gia đình ông Quyết và những người thuê trọ phát hiện đám cháy, đã hô hoán và tìm đường thoát, nhưng do đám cháy bùng phát lớn đã bao trùm toàn bộ các lối thoát nạn. Khi biết có cháy xảy ra, nhiều người dân xung quanh đã đến nhà ông Quyết để chữa cháy và cứu người trong nhà ra.
Anh Đồng Văn Tuấn thuê trọ gần đó, thấy có người kêu cứu trên tầng 2, đã dùng thang dây trèo lên, dùng búa tạ đập thủng một lỗ thủng bên cạnh cửa sổ tầng 2 để đưa ba mẹ con chị Thư và ông Quyết ra ngoài an toàn.
Ngay khi nhận tin báo, lực lượng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ, Công an thành phố Hà Nội, đã đến hiện trường, phối hợp với quần chúng nhân dân tiến hành phá khóa cổng, tổ chức chữa cháy, đưa người bị nạn trong đám cháy ra ngoài. Sau 10 phút tiến hành dập lửa, đám cháy cơ bản được khống chế, không để xảy ra cháy lan sang các hộ gia đình liền kề và đến khoảng 1 giờ 26 phút cùng ngày thì đám cháy được dập tắt hoàn toàn.
Vụ cháy làm 15 người tử vong (trong đó có 3 người nhà ông Quyết), 7 người bị thương và nhiều tài sản bị hư hỏng (16 xe máy và 13 xe đạp điện bị cháy cùng nhiều tài sản khác bị hư hỏng hoàn toàn) với trị giá thiệt hại là hơn 87 triệu đồng.
Cơ quan chức năng căn cứ quy định tại Mục 7, phụ lục III, Nghị định 136/2020/NĐ-CP ngày 24/11/2020 của Chính phủ hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật phòng cháy, chữa cháy (có hiệu lực từ ngày 15/3/2021 đến ngày 15/5/2024), xác định cơ sở cho thuê trọ nhà ông Quyết thuộc diện quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy của Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ - Công an quận Cầu Giấy cũ.
Quá trình điều tra xác định thời điểm xảy ra vụ cháy, Lê Quang Hưng là cán bộ Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ - Công an quận Cầu Giấy cũ đã không thực hiện điều tra cơ bản đối với loại hình nhà trọ trên địa bàn phường Trung Hòa nói chung và cơ sở nhà ông Quyết nói riêng, không lập hồ sơ quản lý, không tiến hành kiểm tra các vi phạm về phòng cháy và chữa cháy đối với cơ sở nhà ông Quyết. Đỗ Tuấn Anh là Đội phó Đội Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ - Công an quận Cầu Giấy đã không kiểm tra đôn đốc, chỉ đạo cán bộ, chiến sỹ trong Đội thực hiện nghiêm túc, đầy đủ việc rà soát, điều tra cơ bản, báo cáo và kiểm tra, xử lý theo quy định pháp luật đối với các cơ sở cho thuê trọ thuộc quyền quản lý của Công an quận. Do vậy, đã để cơ sở nhà ông Quyết tồn tại có nhiều vi phạm về an toàn phòng cháy, chữa cháy, không được xử lý kịp thời, triệt để dẫn đến xảy ra vụ cháy ngày 24/5/2024, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng về người và tài sản.
Trên cơ sở đó, ngày 4/10/2024, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố bị can đối với Đỗ Tuấn Anh và Lê Quang Hưng về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” theo quy định tại Điều 360 - Bộ luật Hình sự.
