Bài 1: Dân vận tốt để tạo niềm tin
Thế trận lòng dân tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tôn giáo được hình thành từ khả năng lắng nghe, giải quyết kiến nghị và bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân. Hiện nay, những người già làng, trưởng ấp, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo đang trở thành lực lượng nòng cốt giữ gìn đoàn kết, an ninh ngay từ địa bàn cơ sở.
Nắm chắc địa bàn, giải quyết sớm vấn đề
Tại những địa bàn đa dân tộc, đa tôn giáo hoặc nằm gần khu vực biên giới, công tác dân vận có quan hệ trực tiếp với ổn định an ninh trật tự. Khi cán bộ hiểu phong tục, nắm chắc dân cư và kịp thời giải quyết kiến nghị, người dân sẽ tin tưởng, đồng hành với chính quyền. Ngược lại, nếu thông tin chậm được cung cấp hoặc vấn đề kéo dài, những nội dung sai lệch có thể tác động đến tâm lý cộng đồng.
Ông Trần Phương Vũ, Trưởng ấp 6, xã Tri Tôn, tỉnh An Giang cho biết, địa phương có bốn dân tộc chính, gồm Kinh, Khmer, Hoa và Chăm, cùng nhiều tôn giáo. Mỗi cộng đồng có ngôn ngữ, tín ngưỡng, phong tục và cách tiếp nhận thông tin khác nhau. Vì vậy, cán bộ không thể chỉ đọc lại văn bản hoặc tuyên truyền bằng những nội dung chung chung.
Hơn 10 năm làm Trưởng ấp giúp ông Vũ nắm khá rõ số nhân khẩu, hoàn cảnh và khó khăn của từng gia đình. Khi xảy ra sự việc, ông trực tiếp đến hộ dân tìm hiểu, lắng nghe các bên rồi xác định nguyên nhân. Vấn đề thuộc thẩm quyền của ấp, xã phải được chủ động xử lý; việc vượt thẩm quyền cần hướng dẫn rõ và chuyển đến cơ quan có trách nhiệm.
Theo ông Vũ, dân vận hiệu quả phải thực hiện đúng tinh thần “nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”. Nghe dân không chỉ để ghi nhận mà phải tìm đúng vấn đề. Nói dân hiểu không phải nói nhiều, mà cần đúng trọng tâm và phù hợp từng đối tượng. Làm dân tin là xử lý công việc công khai, nhất quán và có trách nhiệm.
“Niềm tin không hình thành qua một cuộc họp hay một lần tuyên truyền. Nếu cán bộ đã hứa thì phải thực hiện; trường hợp chưa thể giải quyết phải nói rõ nguyên nhân, không để người dân chờ đợi nhưng không nhận được phản hồi”, ông Vũ chia sẻ thêm.
Từ thực tế vận động đồng bào Khmer tại tỉnh Đồng Nai, ông Lâm Hùng Vôn, Già làng ở ấp 7, xã Lộc Hưng cho rằng, uy tín phải được tạo dựng bằng hành động. Khi địa phương cần đất mở đường nông thôn, gia đình ông tự nguyện hiến 500m², sau đó vận động thêm 10 hộ cùng tham gia.
Theo ông Vôn, nếu chỉ yêu cầu người dân đóng góp mà người vận động không gương mẫu thì rất khó tạo đồng thuận. Người có uy tín phải làm trước, công khai mục đích của công trình và giải thích cụ thể lợi ích đối với đi lại, vận chuyển hàng hóa, học tập và tiếp cận các dịch vụ thiết yếu.
Tuyến đường được mở rộng không chỉ thay đổi diện mạo nông thôn, mà còn giúp người dân thuận lợi hơn trong sản xuất, tiêu thụ nông sản. Qua đó, bà con nhìn thấy kết quả trực tiếp của việc tham gia công việc chung. Đây cũng là cách dân vận gắn với quyền lợi thiết thực, thay vì chỉ dừng ở lời kêu gọi.
Ông Bùi Minh Chí, Giáo hữu Thượng Chí Thanh tại tỉnh Vĩnh Long cho rằng, chức sắc tôn giáo có điều kiện gần gũi, nắm bắt tâm tư của tín đồ. Khi một gia đình gặp khó khăn, chức sắc có thể động viên, kết nối sự hỗ trợ và hướng dẫn bà con tìm việc làm, ổn định cuộc sống.
Theo ông Chí, tuyên truyền trong cộng đồng tôn giáo cần gắn với tinh thần sống “tốt đời, đẹp đạo”, chấp hành pháp luật và hỗ trợ nhau khi khó khăn. Mỗi chức sắc phải giải thích để tín đồ hiểu đúng chính sách, không nghe theo thông tin chưa được kiểm chứng, đồng thời chủ động phản ánh những vấn đề nảy sinh với chính quyền địa phương.
Ông cho rằng sự phối hợp giữa chính quyền và tổ chức tôn giáo phải được duy trì thường xuyên. Chính quyền cung cấp thông tin chính xác; chức sắc chuyển tải bằng cách nói gần gũi với tín đồ. Những phản ánh từ cộng đồng cũng cần được chuyển ngược trở lại để cơ quan chức năng xem xét, giải quyết.
Không để khoảng trống thông tin ở cơ sở
Sự phát triển của mạng xã hội đang đặt ra yêu cầu mới đối với công tác dân vận. Người dân có thể tiếp nhận thông tin nhanh hơn, nhưng nội dung sai lệch, xuyên tạc về dân tộc, tôn giáo, đất đai hoặc chính sách an sinh cũng dễ lan rộng.
Ông Trần Phương Vũ nhận định, nếu chính quyền chậm lên tiếng, tin giả có thể tác động đến nhận thức và tâm lý của người dân. Vì vậy, khi xuất hiện vấn đề được dư luận quan tâm, cán bộ cơ sở phải nhanh chóng kiểm chứng và giải thích. Nội dung cung cấp cần ngắn gọn, có căn cứ, chỉ rõ cơ quan chịu trách nhiệm và đầu mối liên hệ.
Địa phương cũng cần củng cố mạng lưới nòng cốt gồm cán bộ ấp, đoàn thể, chức sắc tôn giáo, già làng, Người có uy tín và thanh niên tích cực. Đây là lực lượng giúp nhận biết sớm tâm tư, phản ánh vấn đề và giải thích cho người dân ngay tại địa bàn.
Ông Đồng Văn Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Cần Thơ cho rằng già làng, trưởng thôn, trưởng ấp, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo không chỉ làm nhiệm vụ kết nối chính quyền với nhân dân. Đây còn là lực lượng trực tiếp tác động đến nhận thức, hành động của cộng đồng.
Theo ông Thanh, cần hoàn thiện chính sách để lực lượng này phát huy vai trò thực chất. Người có uy tín phải được cung cấp thông tin, bồi dưỡng kỹ năng tuyên truyền và có điều kiện phản ánh tâm tư của người dân. Kiến nghị từ cơ sở phải được tiếp nhận, phân loại và trả lời rõ ràng.
Công tác quản lý nhà nước về dân tộc, tôn giáo cũng cần sát từng địa bàn, bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế, giữ gìn an ninh và bảo tồn bản sắc. Những mâu thuẫn nhỏ nếu được phát hiện sớm có thể giải quyết thông qua đối thoại, hòa giải. Nếu để kéo dài, sự việc có thể trở nên phức tạp hoặc bị lợi dụng để gây chia rẽ.
Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa nhấn mạnh già làng, trưởng thôn, trưởng ấp, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo đã đóng góp tích cực trong vận động nhân dân chấp hành pháp luật, giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ biên giới và đấu tranh với những hành vi chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc.
Theo Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, xây dựng thế trận lòng dân trong tình hình mới không thể chỉ dựa vào tuyên truyền mà phải tạo sự gắn kết thực chất giữa Đảng, Nhà nước, Quân đội với nhân dân. Người dân phải được thụ hưởng kết quả phát triển, được tôn trọng và có điều kiện tham gia xây dựng hệ thống chính trị tại địa phương.
Vì vậy, về lâu dài, những già làng, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo cần tiếp tục vận động người dân, tín đồ chấp hành chủ trương, chính sách, tích cực tham gia phát triển kinh tế-xã hội, giảm nghèo và bảo vệ địa bàn. Thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân chỉ vững chắc khi gắn chặt với thế trận lòng dân. Đối với các cán bộ cần xuống địa bàn, gặp người dân, nắm đời sống thực tế thay vì chỉ tiếp nhận thông tin qua báo cáo. Mỗi phản ánh dù nhỏ cũng cần được xem xét nghiêm túc.
Khi người dân hiểu chính sách, khó khăn được xử lý và tiếng nói được tôn trọng, họ sẽ chủ động cung cấp thông tin, tham gia hòa giải, giữ gìn an ninh và phản bác luận điệu sai trái. Thế trận lòng dân vì vậy được hình thành từ chất lượng phục vụ của chính quyền và trách nhiệm của từng cán bộ tại cơ sở.
Bài cuối: Giúp đồng bào vươn lên làm giàu