Năm 1950, Tổng cục Cung cấp (Tổng cục Hậu cần ngày nay) được thành lập để thực hiện nhiệm vụ trang bị, cấp dưỡng quân đội và sản xuất quốc phòng. Từ đó, Ngành Hậu cần Quân đội được tổ chức thành hệ thống, tập trung mọi khả năng, hiệp đồng chặt chẽ để bảo đảm cho mọi hoạt động của quân đội trong tác chiến giành thắng lợi.
Từ năm 1986 đến nay, thực hiện đường lối đổi mới toàn diện, Ngành Hậu cần Quân đội đã chủ động đổi mới về tổ chức và phương thức bảo đảm vật chất hậu cần, đáp ứng nhân lực, vật lực cho Quân đội ta làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, sẵn sàng chiến đấu.
Quán triệt sâu sắc hậu cần toàn dân
Thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, Lãnh tụ Hồ Chí Minh đã giao cho chỉ huy Đội 500 đồng (Đông Dương đồng) làm ngân quỹ nuôi Đội. Cùng thời gian này, Việt kiều ở Côn Minh (Trung Quốc) đã kịp gửi về nước 500 đồng, 1 khẩu súng tiểu liên và 150 viên đạn, 6 quả bom lửa, 1 hộp bom nổ chậm, góp thêm vào nguồn vũ khí trang bị và tài chính của Đội. Trong kháng chiến, Quân đội ta thực hiện hiệu quả công tác hậu cần toàn dân, huy động nguồn lực từ trong dân, cả về sức người, sức của để cung cấp, tiếp tế cho quân đội.
Trong giai đoạn mới hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn, khó lường. Trong nước, quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu rộng vừa tạo điều kiện để phát triển nhanh tiềm lực kinh tế và hậu cần, song thách thức khó khăn cũng không nhỏ. Để chủ động chuẩn bị sẵn sàng ứng phó mọi tình huống ngay từ trong hòa bình, từ khi chưa có nguy cơ chiến tranh, ngành Hậu cần Quân đội trong những năm tới cần tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân, quan điểm hậu cần toàn dân của Đảng, trước hết là Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới theo Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI), các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, trực tiếp là Quân ủy Trung ương về xây dựng quân đội, xây dựng ngành Hậu cần Quân đội trong tình hình mới. Trên tinh thần đó, Ngành Hậu cần Quân đội phải thường xuyên củng cố hệ thống tổ chức hậu cần nhân dân và hậu cần quân đội các cấp vững mạnh toàn diện; lấy hậu cần khu vực phòng thủ là nền tảng và hậu cần quân đội là nòng cốt, thực hiện hậu cần gắn với dân, gắn với kinh tế, trên từng địa bàn, nhất là địa bàn trọng yếu.
Mặt khác, ngành Hậu cần Quân đội nghiên cứu hoàn thiện cơ chế chính sách, hình thức nhằm thu hút, huy động có hiệu quả nguồn lực của mọi thành phần kinh tế của đất nước bảo đảm cho nhiệm vụ quốc phòng và quân sự, kết hợp chặt chẽ huy động với bồi dưỡng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đó. Các đơn vị tích cực tham gia phát triển kinh tế, đẩy mạnh phong trào quân đội tham gia xây dựng nông thôn mới, góp phần xóa đói giảm nghèo cho nhân dân, nhất là nhân dân ở các vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng trước đây. Để nâng cao hiệu quả kinh tế - quốc phòng, ngành cần phát triển các đoàn kinh tế - quốc phòng theo chiều sâu đạt hiệu quả thiết thực, gắn với xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu của căn cứ hậu cần quân khu, căn cứ hậu phương và căn cứ hậu cần của khu vực phòng thủ.
Tác chiến trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc rất khẩn trương, ác liệt, lực lượng hậu cần phải thống nhất, hiệp đồng và xử trí tình huống linh hoạt, chặt chẽ, phù hợp với diễn biến tác chiến. Vì vậy, hậu cần từng cấp cần chủ động hiệp đồng chặt chẽ với hậu cần các lực lượng tham gia tác chiến; mặt khác, phải triệt để tận dụng thời cơ có lợi để bổ sung vật chất, trang bị hậu cần cho đơn vị. Hệ thống thông tin liên lạc chỉ huy hậu cần phải chặt chẽ, thông suốt, đảm bảo bí mật, an toàn, kết hợp các phương tiện và lực lượng thông tin liên lạc quân sự, quốc gia và địa phương.
Trên cơ sở quy hoạch kinh tế - xã hội, chiến lược quốc phòng - an ninh, phân vùng và các phương án tác chiến cơ bản, ngành Hậu cần Quân đội nghiên cứu tham mưu đề xuất với trên về xây dựng thế trận và tiềm lực hậu cần tại chỗ (cấp chiến lược, chiến dịch, khu vực phòng thủ...) ngày càng liên hoàn vững chắc, nhất là trên hướng, địa bàn chiến lược trọng yếu... Trong đó, ưu tiên xây dựng và hoàn thiện quy hoạch (tổng thể và chi tiết), đầu tư, chỉ đạo xây dựng căn cứ hậu cần (chiến lược, quân khu), căn cứ hậu phương và căn cứ hậu cần các khu vực phòng thủ ở hướng, khu vực trọng điểm. Đồng thời, ngành Hậu cần Quân đội sẽ chấn chỉnh, kiện toàn lực lượng hậu cần thường trực thống nhất, chính quy từ hậu cần chiến lược đến hậu cần đơn vị tinh gọn, mạnh, hợp lý, đủ sức hoàn thành nhiệm vụ trong thời bình và sẵn sàng phát triển mở rộng khi có tình huống; chú trọng xây dựng lực lượng hậu cần dự bị động viên với số lượng hợp lý, chất lượng cao, trước hết lực lượng quân y và vận tải sẵn sàng đáp ứng trong mọi tình huống.
Xây dựng toàn diện
Hậu cần là một bộ phận hữu cơ của quân đội, khả năng bảo đảm của hậu cần là yếu tố hợp thành sức mạnh chiến đấu của quân đội và từng đơn vị. Thực tiễn quá trình trưởng thành của hậu cần quân đội là quá trình kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng với chiến đấu và bảo đảm chiến đấu. Xây dựng ngành Hậu cần Quân đội ngang tầm vị trí, vai trò là bộ phận nòng cốt của hậu cần quốc phòng toàn dân và chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc là một nhiệm vụ cơ bản, lâu dài.
Trong tình hình hiện nay, xây dựng ngành Hậu cần về chính trị, tư tưởng và tổ chức phải đặt lên hàng đầu làm cơ sở, xây dựng các mặt khác, nhằm mục tiêu có lực lượng hậu cần với số lượng hợp lý, cơ chế hoạt động khoa học. Đồng thời, phải luôn nêu cao tinh thần và quan điểm phục vụ bộ đội; tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp công tác; hoàn thiện phương thức bảo đảm và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, từng bước đổi mới trang bị hậu cần “lo trước, tính trước” để hoàn thành xuất sắc chức năng, nhiệm vụ được giao.
Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng quân đội và ngành Hậu cần cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, càng phải đấu tranh kiên quyết với các hiện tượng tiêu cực, lãng phí, tham ô và thực hành cần, kiệm, liêm, chính như Bác Hồ căn dặn. Điều này đòi hỏi toàn ngành tăng cường hơn nữa việc quản lý hậu cần trên tất cả các mặt công tác bảo đảm, sản xuất tạo nguồn, xây dựng ngành ở tất cả các cấp, các chuyên ngành, cơ sở hậu cần. Ở đâu có tổ chức và hoạt động hậu cần quân đội, ở đó phải có sự lãnh đạo và chỉ đạo, quản lý chặt chẽ của cấp ủy, người chỉ huy và cơ quan chức năng.
Phát huy truyền thống vẻ vang 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, với bản lĩnh và trí tuệ, nhất định ngành Hậu cần Quân đội tiếp tục nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và quân đội giao, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân xây dựng bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống.
Trung tướng Nguyễn Vĩnh Phú
Từ năm 1986 đến nay, thực hiện đường lối đổi mới toàn diện, Ngành Hậu cần Quân đội đã chủ động đổi mới về tổ chức và phương thức bảo đảm vật chất hậu cần, đáp ứng nhân lực, vật lực cho Quân đội ta làm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, sẵn sàng chiến đấu.
Quán triệt sâu sắc hậu cần toàn dân
Thành lập Đội Việt Nam tuyên truyền giải phóng quân, Lãnh tụ Hồ Chí Minh đã giao cho chỉ huy Đội 500 đồng (Đông Dương đồng) làm ngân quỹ nuôi Đội. Cùng thời gian này, Việt kiều ở Côn Minh (Trung Quốc) đã kịp gửi về nước 500 đồng, 1 khẩu súng tiểu liên và 150 viên đạn, 6 quả bom lửa, 1 hộp bom nổ chậm, góp thêm vào nguồn vũ khí trang bị và tài chính của Đội. Trong kháng chiến, Quân đội ta thực hiện hiệu quả công tác hậu cần toàn dân, huy động nguồn lực từ trong dân, cả về sức người, sức của để cung cấp, tiếp tế cho quân đội.
Trong giai đoạn mới hiện nay, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều yếu tố bất ổn, khó lường. Trong nước, quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế sâu rộng vừa tạo điều kiện để phát triển nhanh tiềm lực kinh tế và hậu cần, song thách thức khó khăn cũng không nhỏ. Để chủ động chuẩn bị sẵn sàng ứng phó mọi tình huống ngay từ trong hòa bình, từ khi chưa có nguy cơ chiến tranh, ngành Hậu cần Quân đội trong những năm tới cần tiếp tục quán triệt sâu sắc đường lối quốc phòng toàn dân, chiến tranh nhân dân, quan điểm hậu cần toàn dân của Đảng, trước hết là Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới theo Nghị quyết Trung ương 8 (khóa XI), các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, trực tiếp là Quân ủy Trung ương về xây dựng quân đội, xây dựng ngành Hậu cần Quân đội trong tình hình mới. Trên tinh thần đó, Ngành Hậu cần Quân đội phải thường xuyên củng cố hệ thống tổ chức hậu cần nhân dân và hậu cần quân đội các cấp vững mạnh toàn diện; lấy hậu cần khu vực phòng thủ là nền tảng và hậu cần quân đội là nòng cốt, thực hiện hậu cần gắn với dân, gắn với kinh tế, trên từng địa bàn, nhất là địa bàn trọng yếu.
Mặt khác, ngành Hậu cần Quân đội nghiên cứu hoàn thiện cơ chế chính sách, hình thức nhằm thu hút, huy động có hiệu quả nguồn lực của mọi thành phần kinh tế của đất nước bảo đảm cho nhiệm vụ quốc phòng và quân sự, kết hợp chặt chẽ huy động với bồi dưỡng và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đó. Các đơn vị tích cực tham gia phát triển kinh tế, đẩy mạnh phong trào quân đội tham gia xây dựng nông thôn mới, góp phần xóa đói giảm nghèo cho nhân dân, nhất là nhân dân ở các vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng trước đây. Để nâng cao hiệu quả kinh tế - quốc phòng, ngành cần phát triển các đoàn kinh tế - quốc phòng theo chiều sâu đạt hiệu quả thiết thực, gắn với xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu của căn cứ hậu cần quân khu, căn cứ hậu phương và căn cứ hậu cần của khu vực phòng thủ.
Tác chiến trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc rất khẩn trương, ác liệt, lực lượng hậu cần phải thống nhất, hiệp đồng và xử trí tình huống linh hoạt, chặt chẽ, phù hợp với diễn biến tác chiến. Vì vậy, hậu cần từng cấp cần chủ động hiệp đồng chặt chẽ với hậu cần các lực lượng tham gia tác chiến; mặt khác, phải triệt để tận dụng thời cơ có lợi để bổ sung vật chất, trang bị hậu cần cho đơn vị. Hệ thống thông tin liên lạc chỉ huy hậu cần phải chặt chẽ, thông suốt, đảm bảo bí mật, an toàn, kết hợp các phương tiện và lực lượng thông tin liên lạc quân sự, quốc gia và địa phương.
Trên cơ sở quy hoạch kinh tế - xã hội, chiến lược quốc phòng - an ninh, phân vùng và các phương án tác chiến cơ bản, ngành Hậu cần Quân đội nghiên cứu tham mưu đề xuất với trên về xây dựng thế trận và tiềm lực hậu cần tại chỗ (cấp chiến lược, chiến dịch, khu vực phòng thủ...) ngày càng liên hoàn vững chắc, nhất là trên hướng, địa bàn chiến lược trọng yếu... Trong đó, ưu tiên xây dựng và hoàn thiện quy hoạch (tổng thể và chi tiết), đầu tư, chỉ đạo xây dựng căn cứ hậu cần (chiến lược, quân khu), căn cứ hậu phương và căn cứ hậu cần các khu vực phòng thủ ở hướng, khu vực trọng điểm. Đồng thời, ngành Hậu cần Quân đội sẽ chấn chỉnh, kiện toàn lực lượng hậu cần thường trực thống nhất, chính quy từ hậu cần chiến lược đến hậu cần đơn vị tinh gọn, mạnh, hợp lý, đủ sức hoàn thành nhiệm vụ trong thời bình và sẵn sàng phát triển mở rộng khi có tình huống; chú trọng xây dựng lực lượng hậu cần dự bị động viên với số lượng hợp lý, chất lượng cao, trước hết lực lượng quân y và vận tải sẵn sàng đáp ứng trong mọi tình huống.
Xây dựng toàn diện
Hậu cần là một bộ phận hữu cơ của quân đội, khả năng bảo đảm của hậu cần là yếu tố hợp thành sức mạnh chiến đấu của quân đội và từng đơn vị. Thực tiễn quá trình trưởng thành của hậu cần quân đội là quá trình kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng với chiến đấu và bảo đảm chiến đấu. Xây dựng ngành Hậu cần Quân đội ngang tầm vị trí, vai trò là bộ phận nòng cốt của hậu cần quốc phòng toàn dân và chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc là một nhiệm vụ cơ bản, lâu dài.
Trong tình hình hiện nay, xây dựng ngành Hậu cần về chính trị, tư tưởng và tổ chức phải đặt lên hàng đầu làm cơ sở, xây dựng các mặt khác, nhằm mục tiêu có lực lượng hậu cần với số lượng hợp lý, cơ chế hoạt động khoa học. Đồng thời, phải luôn nêu cao tinh thần và quan điểm phục vụ bộ đội; tiếp tục đổi mới tư duy, phương pháp công tác; hoàn thiện phương thức bảo đảm và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, từng bước đổi mới trang bị hậu cần “lo trước, tính trước” để hoàn thành xuất sắc chức năng, nhiệm vụ được giao.
Trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, xây dựng quân đội và ngành Hậu cần cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, càng phải đấu tranh kiên quyết với các hiện tượng tiêu cực, lãng phí, tham ô và thực hành cần, kiệm, liêm, chính như Bác Hồ căn dặn. Điều này đòi hỏi toàn ngành tăng cường hơn nữa việc quản lý hậu cần trên tất cả các mặt công tác bảo đảm, sản xuất tạo nguồn, xây dựng ngành ở tất cả các cấp, các chuyên ngành, cơ sở hậu cần. Ở đâu có tổ chức và hoạt động hậu cần quân đội, ở đó phải có sự lãnh đạo và chỉ đạo, quản lý chặt chẽ của cấp ủy, người chỉ huy và cơ quan chức năng.
Phát huy truyền thống vẻ vang 70 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, với bản lĩnh và trí tuệ, nhất định ngành Hậu cần Quân đội tiếp tục nỗ lực phấn đấu vượt qua mọi khó khăn, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ mà Đảng, Nhà nước và quân đội giao, góp phần cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân xây dựng bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa trong mọi tình huống.
Trung tướng Nguyễn Vĩnh Phú
