Sau 5 năm thành lập, nhóm xẩm Hà Thành đã sáng tạo hàng chục bài xẩm, đã tổ chức biểu diễn ở nhiều nơi, đưa xẩm ra biểu diễn tại Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc… Với mục tiêu mang xẩm đến gần hơn với công chúng, các thành viên nhóm xẩm Hà Thành mong muốn tái hiện lại một phần không gian sinh hoạt văn hóa của người Hà Nội xưa. Nhóm xẩm Hà Thành chính thức thành lập năm 2010, gồm các thành viên là nghệ sỹ Mai Tuyết Hoa, Mai Ngoan, nhạc sỹ Quang Long, Khương Cường, nghệ sỹ Thúy Ngần… Các nghệ sỹ trong nhóm đều là những người đầu tiên cùng với Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam tham gia phục dựng và đưa nghệ thuật hát xẩm đến với công chúng. Nhưng vì mỗi người đều có những công việc khác nhau, không có nhiều thời gian tham gia các hoạt động thường xuyên, nên các nghệ sỹ đã tập trung lại, cùng nhau gặp gỡ, nghiên cứu, hát xẩm và nghĩ đến việc thành lập nhóm.
 Nhóm xẩm Hà Thành biểu diễn bài “Tiễu trừ cướp biển”. |
Trăn trở với xẩm, mong muốn đưa hát xẩm trở lại với đời sống văn hóa của người dân, nhất là người dân Hà Nội, nghệ sỹ Mai Tuyết Hoa cùng các thành viên trong nhóm luôn mong muốn và cố gắng để mọi người biết đến nghệ thuật hát xẩm, đưa nghệ thuật hát xẩm đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là ở Hà Nội lại có dòng xẩm quyến rũ là xẩm tàu điện… Chính vì vậy, 5 năm qua, kể từ khi thành lập đến nay, các thành viên nhóm xẩm Hà Thành vẫn tiếp tục nghiên cứu và phát triển nghệ thuật hát xẩm. Nhóm cũng thường tổ chức các buổi nói chuyện, tuyên truyền, giới thiệu về nghệ thuật hát xẩm, giới thiệu về văn hóa của hát xẩm, ngôn ngữ tiếng Việt trong hát xẩm… ở các trường đại học, các hội văn học nghệ thuật… Đặc biệt, các thành viên trong nhóm đã có những chuyến lưu diễn và giới thiệu nghệ thuật hát xẩm đến các nước phát triển như Nhật Bản, Mỹ, Pháp… những tiết mục biểu diễn nghệ thuật hát xẩm được công chúng nước bạn rất thích thú. Đặc biệt, khi sang Mỹ biểu diễn, có học sinh người Mỹ vì rất thích nghệ thuật hát xẩm, nên đã sang Việt Nam làm bài tập thực hành và tìm đến nhóm xẩm Hà Thành học hát xẩm. Cùng với việc tuyên truyền, giới thiệu nghệ thuật hát xẩm đến với công chúng, các thành viên trong nhóm cũng tiếp tục sáng tác những bài hát tuyên truyền về thời cuộc, về xã hội như những bài xẩm tuyên truyền về văn hóa giao thông. Mới đây nhất, clip xẩm “Tiễu trừ cướp biển”, theo làn điệu xẩm Sai của nhóm xẩm Hà Thành ra mắt công chúng, thể hiện tình yêu, sự đồng lòng của nhóm Xẩm Hà thành và nhân dân trong việc lên tiếng bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc. MV xẩm “Tiễu trừ cướp biển” đã gây tiếng vang lớn và nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của đông đảo khán giả. Nghệ sỹ Mai Tuyết Hoa, trưởng nhóm xẩm Hà Thành cho biết, năm 2010, dịp kỷ niệm 1000 năm Thăng Long, nhóm xẩm Hà Thành được thành phố Hà Nội mời tham gia biểu diễn, khi đó, nhóm đã hát những bài hát xẩm về Hà Nội như “Dạo chơi Long thành”, “Hà thành 36 phố phường”… Các thành viên trong nhóm cũng như khán giả đặc biệt ấn tượng với chương trình biểu diễn hát xẩm dọc các phổ cổ Hà Nội trên những chiếc xe điện phố cổ (xe du lịch xanh quanh khu phố cổ Hà Nội). Xe đi đến đâu, bà con ở khu phố cổ đó lại tràn ra xem một cách thích thú. “Nhớ đến khung cảnh mà mọi người tràn ra đường khi ấy, chúng tôi rất vui. Tôi cũng mường tượng ra được phần nào cảnh náo nhiệt của Thủ đô cách đây 60 năm, khi người dân Hà Nội tràn ra đường đón đoàn quân giải phóng trở về, được người dân thủ đô náo nức tặng cờ, tặng hoa… như thế nào”, nghệ sỹ Mai Tuyết Hoa tâm sự. Nghệ sỹ Mai Tuyết Hoa chia sẻ, cái tên xẩm Hà Thành rất có ý nghĩa, bởi chị và các thành viên trong nhóm là những người đầu tiên cùng với các thầy, là các nhạc sỹ ở Trung tâm Phát triển nghệ thuật âm nhạc Việt Nam khôi phục lại dòng xẩm tàu điện - là dòng xẩm mang nét đặc trưng của văn hóa người Hà Nội. Mong muốn của các thành viên trong nhóm là sẽ cố gắng phát triển, đào tạo thêm những nhân tố mới để gây dựng nhóm xẩm Hà Thành ngày càng phát triển hơn. Với mục tiêu mang xẩm đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là giới trẻ, nhóm xẩm Hà Thành sẽ tiếp tục khai thác những đề tài được xã hội quan tâm, vận động để có thêm sáng tác mới dựa trên những vấn đề xã hội quan tâm theo góc nhìn của hát xẩm và thể hiện qua lăng kính của nghệ thuật hát xẩm, khơi gợi cái hay, cái độc đáo trong các bài xẩm, đồng thời để cho lớp trẻ thấy, đến với nghệ thuật hát xẩm, các bạn sẽ học được nhiều điều hay, mới lạ và sáng tạo…Mong muốn thì rất nhiều, nhưng chỉ một nhóm người thì việc thực hiện mong ước đó sẽ không dễ dàng. Để đưa hát xẩm trở lại với đời sống sinh hoạt của người dân, để nghệ thuật hát xẩm đến gần hơn với công chúng thì cần phải có rất nhiều người cùng yêu, cùng góp phần tham gia bảo tồn, phát triển nghệ thuật hát xẩm. “Tới đây, khi Hà Nội hoàn thành dự án đường sắt trên không, chúng tôi hy vọng có thể đưa những nhóm xẩm lên hát ở trên những chuyến tàu đó. Tuy không thể giống như không gian tàu điện ở Hà Nội ngày xưa, nhưng hy vọng cũng phần nào tái hiện được được một nét văn hóa trong đời sống sinh hoạt của người Hà Nội, để đưa nghệ thuật hát xẩm đến gần hơn với công chúng Thủ đô”, nghệ sỹ Mai Tuyết Hoa tâm sự. Phương Hà
