Trang bị kỹ năng bơi an toàn - 'lá chắn' ngăn bi kịch đuối nước

Thực trạng này gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ mất an toàn trong dịp hè; đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương trong việc tăng cường quản lý, giáo dục kĩ năng phòng, chống đuối nước cho trẻ em, nhất là khi kỳ nghỉ hè đang đến gần.

Hạn chế về kĩ năng bơi an toàn và xử lý tình huống

Chỉ trong tháng 4 vừa qua, trên địa bàn xảy ra liên tiếp nhiều vụ học sinh bị đuối nước. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thiếu sự giám sát của người lớn, các em rủ nhau tắm sông, biển hoặc vui chơi tại khu vực ao, hồ, đập, kênh thủy lợi tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Bên cạnh đó, nhiều học sinh còn hạn chế về kĩ năng bơi an toàn và xử lý tình huống khi gặp sự cố dưới nước; trong khi môi trường tự nhiên tại địa phương có nhiều sông suối, vùng trũng, dễ phát sinh rủi ro. Trước thực trạng trên, việc trang bị kiến thức, kĩ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh được xác định là giải pháp quan trọng, mang tính lâu dài. Tại nhiều trường học, nội dung này đã được lồng ghép vào hoạt động giáo dục chính khóa và ngoại khóa, góp phần nâng cao nhận thức, hình thành kĩ năng tự bảo vệ cho các em.

Trường Tiểu học Quán Hàu nhiều năm qua luôn là đơn vị đi đầu trong công tác truyền thông, giáo dục kĩ năng phòng, chống đuối nước. Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, nhiều năm liền, nhà trường không ghi nhận trường hợp học sinh bị đuối nước. Để đạt được kết quả này, trường đã đưa nội dung dạy bơi trở thành hoạt động thiết thực; đồng thời thường xuyên tổ chức các buổi tuyên truyền với nội dung sát thực tế. Qua đó, học sinh được trang bị kiến thức về nguyên nhân, nguy cơ tai nạn, nhận diện các khu vực tiềm ẩn rủi ro như, ao, hồ, sông, suối hoặc nơi thiếu sự giám sát.

Em Hoàng Minh Khang, học sinh lớp 5B, Trường Tiểu học Quán Hàu chia sẻ, qua các buổi học và tuyên truyền, em hiểu rõ hơn những nguy hiểm khi tắm sông, hồ mà không có người lớn đi cùng. Chúng em được hướng dẫn cách nhận biết khu vực nước sâu, dòng chảy mạnh và xử lý khi gặp tình huống nguy hiểm.

Theo ngành chức năng tỉnh Quảng Trị, đuối nước vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở trẻ em. Trong khi đó, kỹ năng bơi an toàn và nhận thức của một bộ phận học sinh, phụ huynh còn hạn chế, làm gia tăng nguy cơ tai nạn. Chính vì vậy, bên cạnh công tác tuyên truyền, trau dồi kĩ năng cho học sinh, vai trò của giáo viên thể chất được phát huy trong việc trực tiếp giảng dạy kỹ năng bơi và an toàn nước, từ đó góp phần gỡ “điểm mù” an toàn, nâng cao hiệu quả phòng ngừa.

Thầy Nguyễn Từ Hiển, giáo viên Thể dục, Trường Tiểu học Quán Hàu cho biết, nhà trường luôn xác định, dạy bơi không chỉ là dạy một môn thể thao mà còn là trang bị kĩ năng sinh tồn cho các em. Trong quá trình giảng dạy, ngoài hướng dẫn kĩ thuật bơi cơ bản, giáo viên còn lồng ghép các kĩ năng xử lý cấp cứu tình huống như khi bị đuối nước, cách tự cứu mình hoặc hỗ trợ bạn trong khả năng cho phép. Đặc biệt, giáo viên luôn nhắc nhở các em tuyệt đối không tự ý tắm ở sông, hồ khi không có người lớn giám sát. Nhờ sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình, ý thức của học sinh ngày càng nâng cao rõ rệt.

Để các giải pháp được triển khai đồng bộ, hiệu quả, vai trò chỉ đạo, điều hành của Ban giám hiệu nhà trường giữ vị trí then chốt trong việc xây dựng kế hoạch, huy động nguồn lực và duy trì thường xuyên hoạt động giáo dục kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh.

Cô Lê Thị Hường, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Quán Hàu cho biết, thời gian qua, nhà trường tích cực triển khai dạy bơi cho học sinh vào dịp hè cũng như phối hợp cùng lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Công an tỉnh) tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn kỹ năng phòng, chống đuối nước cho học sinh. Nhà trường tổ chức hoạt động ngoại khóa, sân chơi, cuộc thi bơi nhằm tạo hứng thú, nâng cao ý thức cho các em. Nhờ đó, học sinh không chỉ biết bơi mà còn có ý thức tự bảo vệ bản thân, đồng thời trường lựa chọn ra được nhiều “hạt giống” tốt cho phong trào bơi lội, thi đấu thể dục thể thao của địa phương. Thời gian tới, nhà trường tiếp tục phát huy những kết quả đạt được, tăng cường tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh và địa phương quản lý học sinh chặt chẽ đặc biệt trong mùa hè...

Từng bước gỡ “điểm mù”

Tại Trường Trung học cơ sở Đồng Phú, hoạt động truyền thông phòng, chống đuối nước được tổ chức thường xuyên với sự phối hợp của các tổ chức xã hội, lực lượng chức năng. Tham gia chương trình Swim for Life thực hiện trong những ngày cuối tháng 4, trong buổi truyền thông, học sinh được trang bị kỹ năng nhận diện nguy cơ, kỹ năng tự nổi, giữ bình tĩnh khi gặp sự cố, nguyên tắc an toàn khi cứu người và kỹ năng sơ cứu ban đầu...

Cô Đoàn Thị Tình Thương, Hiệu trưởng Trường Trung học cơ sở Đồng Phú cho hay, nhà trường rất quan tâm đến công tác phòng, chống đuối nước cho học sinh, bởi đây là nguyên nhân gây tử vong cao nếu không được can thiệp kịp thời, nhất là đối với học sinh sinh sống gần sông, hồ, biển. Thời gian qua, trường tổ chức các buổi sinh hoạt đầu giờ, lồng ghép nội dung giáo dục an toàn dưới môi trường nước trong các môn học và hoạt động giáo dục; đồng thời phối hợp với các dự án, đơn vị chức năng hướng dẫn học sinh kĩ năng sơ cứu, xử lý tình huống khi xảy ra sự cố dưới nước. Nhà trường tích cực phối hợp với phụ huynh trong quản lý học sinh ngoài giờ học nhất là dịp hè.

“Thông điệp chúng tôi muốn gửi đến học sinh, phụ huynh và cộng đồng là mỗi học sinh cần được học bơi; tuyệt đối không tắm ao, hồ, sông, suối, biển khi không có sự giám sát của người lớn. Cộng đồng và xã hội cần quan tâm, chung tay tuyên truyền, giáo dục, quản lý, bảo vệ để thực hiện tốt công tác phòng, chống đuối nước cho trẻ em”, cô Thương nhấn mạnh.

Bên cạnh nỗ lực của địa phương, nhiều tổ chức, dự án đã đồng hành triển khai các mô hình phòng, chống đuối nước hiệu quả. Tiêu biểu là Dự án “Bơi an toàn” Swim for Life do Tổ chức Golden West Humanitarian Foundation (GWHF) tài trợ giai đoạn 2021 - 2025. Dự án giúp hơn 5.000 trẻ em trên địa bàn được học bơi miễn phí; trên 22.000 học sinh được giáo dục an toàn nước; lắp đặt 72 biển cảnh báo, 330 bảng truyền thông và cấp phát 640 áo phao, balo phao cho học sinh vùng ngập lũ... Đáng chú ý, tỷ lệ học sinh biết bơi tại các trường tham gia dự án đạt 76%, cao hơn nhiều so với mức 28% tại các trường không can thiệp.

Một mô hình khác là Dự án “Hỗ trợ triển khai các can thiệp hiệu quả và bền vững phòng, chống đuối nước trẻ em” do Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids (Hoa Kỳ) tài trợ. Giai đoạn 2022 - 2025, dự án tổ chức gần 500 lớp dạy bơi cho hơn 9.000 trẻ em; hơn 33.000 học sinh được truyền thông, giáo dục kĩ năng an toàn nước; hàng trăm giáo viên được tập huấn. Dự án cũng hỗ trợ trang thiết bị và lắp đặt hơn 80 biển cảnh báo tại các khu vực nguy hiểm... Những kết quả này cho thấy hiệu quả rõ rệt của các mô hình can thiệp bài bản, góp phần nâng cao kĩ năng, thay đổi nhận thức và giảm thiểu nguy cơ đuối nước cho trẻ em.

Ông Phan Hữu Huyện, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Quảng Trị cho biết, bảo vệ tính mạng học sinh và nâng cao nhận thức trong phòng, chống đuối nước được xem là nhiệm vụ hàng đầu, thời gian qua, ngành tập trung tuyên truyền, nâng cao nhận thức, phát triển giáo dục thể chất với môn bơi, trang bị kỹ năng xử lý tình huống cho học sinh, nâng cao năng lực cho giáo viên. Ngành phối hợp với gia đình, địa phương tổ chức sân chơi, lớp dạy bơi, tăng cường quản lý học sinh trong dịp hè. Thời gian tới, ngành giáo dục tiếp tục nhân rộng mô hình dạy bơi cũng như tham mưu UBND tỉnh ban hành nghị quyết phổ cập bơi cho học sinh Tiểu học và Trung học cơ sở, nâng cao kỹ năng bơi và an toàn nước cho học sinh...

Mùa hè đang đến, nguy cơ tai nạn đuối nước tiếp tục gia tăng. Bên cạnh nỗ lực của nhà trường và chính quyền, vai trò của gia đình và cộng đồng là yếu tố then chốt trong việc giám sát, nhắc nhở, tạo điều kiện để trẻ em được học bơi, trang bị kĩ năng an toàn nước. Việc chủ động phòng ngừa, nâng cao nhận thức và trang bị kĩ năng được xem là giải pháp căn cơ nhằm bảo vệ an toàn tính mạng cho trẻ em, hạn chế thấp nhất những vụ việc đuối nước thương tâm có thể xảy ra...