WHO cho biết khoản thiếu hụt tài chính hơn 69 triệu USD hiện nay có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động trọng yếu như giám sát dịch tễ, truy vết người tiếp xúc gần và nâng cao nhận thức cộng đồng - những yếu tố được xem là quyết định đối với khả năng khống chế dịch bệnh trong giai đoạn hiện nay.
Theo số liệu Chính phủ CHDC Congo công bố đêm 15/7, số ca mắc Ebola được xác nhận tại nước này đã tăng lên 2.011 trường hợp, trong đó có 754 ca tử vong. Giới chức y tế cho biết đây là đợt bùng phát Ebola có tốc độ lây lan nhanh nhất từng được ghi nhận tại quốc gia này.
Giới chuyên gia cảnh báo việc để dịch Ebola kéo dài không chỉ tạo áp lực lớn đối với hệ thống y tế vốn còn hạn chế của CHDC Congo mà còn làm gia tăng nguy cơ lây lan sang các quốc gia láng giềng trong khu vực Trung và Đông Phi, đe dọa an ninh y tế của toàn khu vực.
Trong bối cảnh đó, WHO kêu gọi các nhà tài trợ quốc tế nhanh chóng giải ngân các cam kết hỗ trợ nhằm bảo đảm nguồn lực cho chiến dịch ứng phó, đồng thời nhấn mạnh rằng cuộc chiến chống Ebola tại CHDC Congo là trách nhiệm chung của cộng đồng quốc tế chứ không thể chỉ do một quốc gia đơn lẻ gánh vác.
Trong khi đó, tại tỉnh Ituri - tâm điểm dịch Ebola ở miền Đông CHDC Congo, tình trạng đình công của đội ngũ nhân viên y tế tiếp tục lan rộng khi ngày càng nhiều người tham gia ngừng làm việc để phản đối việc bị nợ lương, chậm chi trả phụ cấp và điều kiện làm việc khó khăn. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn thêm các nỗ lực kiểm soát dịch tại khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Đáng chú ý, ngày 15/7, nhân viên y tế tại Bệnh viện Đa khoa Bunia - cơ sở y tế lớn nhất khu vực - đã tiến hành đình công do chậm chi trả tiền lương và phụ cấp. Đây là nhóm mới nhất ngừng làm việc tại tâm điểm của dịch bệnh vì các vấn đề liên quan đến chế độ đãi ngộ. Các nhân viên y tế và lực lượng tuyến đầu đã phong tỏa lối vào bệnh viện, cho biết họ chưa nhận được bất kỳ khoản thù lao nào dù phải làm việc trong điều kiện hết sức khó khăn. Theo WHO, hơn 100 nhân viên y tế đã bị lây nhiễm Ebola kể từ khi đợt bùng phát bắt đầu.
Ituri hiện là tỉnh chịu ảnh hưởng nặng nhất trong 3 tỉnh miền Đông CHDC Congo ghi nhận dịch bệnh lây lan, với nhiều nhân viên y tế và lực lượng tuyến đầu cho biết họ không được trả công đầy đủ và phải làm việc trong điều kiện thiếu trang thiết bị và bảo hộ. Ngoài bác sĩ và điều dưỡng, các nhóm khác như đội an ninh, nhóm truyền thông cộng đồng và lực lượng mai táng nạn nhân Ebola cũng gặp hàng loạt khó khăn về điều kiện làm việc.
Số liệu mới nhất cho thấy Ituri chiếm khoảng 90,9% tổng số ca nhiễm Ebola Bundibugyo tại CHDC Congo, tương đương 1.477 ca trong tổng số 1.624 ca xác nhận trên toàn quốc, cùng hơn 439 trường hợp tử vong. WHO đã tuyên bố đợt bùng phát hiện nay là tình trạng y tế khẩn cấp gây quan ngại quốc tế, trong bối cảnh dịch đã lan sang Uganda và các tỉnh lân cận ở CHDC Congo.
Giới chức tỉnh Ituri cho biết đã gặp gỡ đại diện các nhóm đình công và đang tìm cách giải quyết. Tuy nhiên, các tổ chức quốc tế cảnh báo bất kỳ gián đoạn kéo dài nào trong hoạt động của lực lượng tuyến đầu đều có thể làm tăng tốc độ lây lan, nhất là trong bối cảnh khu vực đang chuẩn bị triển khai thử nghiệm lâm sàng các phương pháp điều trị đối với chủng Bundibugyo.
Khủng hoảng hiện nay cho thấy cuộc chiến chống Ebola tại Ituri không chỉ là bài toán y tế, mà còn gắn chặt với tài chính, quản trị và niềm tin cộng đồng. Nếu không sớm giải quyết vấn đề trả lương, phụ cấp và điều kiện làm việc của nhân viên tuyến đầu, nỗ lực kiểm soát dịch tại tâm dịch Ituri có nguy cơ bị suy yếu nghiêm trọng trong thời gian tới.
