Phát biểu tại cuộc họp thường niên của ban giám đốc điều hành WHO được tổ chức theo hình thức trực tuyến ngày 18/1, người đứng đầu WHO cho rằng triển vọng phân phối công bằng số lượng vaccine đang tiềm ẩn nguy cơ nghiêm trọng, trong bối cảnh chương trình chia sẻ vaccine COVAX dự kiến triển khai tiêm chủng từ tháng 2 tới.
Ông Ghebreyesus cho biết trong năm 2020 có tổng cộng 44 thỏa thuận song phương về cung cấp vaccine được ký kết và còn ít nhất 12 thỏa thuận khác trong năm nay. Theo ông, điều này có thể làm chậm trễ việc phân phối vaccine theo chương trình COVAX, đồng thời dẫn đến tình trạng đầu cơ, lũng đoạn thị trường vaccine, tiếp tục gây chia rẽ xã hội và kinh tế - những vấn đề mà chương trình COVAX muốn tránh gặp phải. Tình cảnh này sẽ khiến nhóm người nghèo nhất và dễ tổn thương nhất hứng chịu những rủi ro đầu tiên, và hậu quả sau cùng của việc phân phối vaccine không đồng đều là khiến đại dịch kéo dài. Ông cho biết hơn 39 triệu liều vaccine đã và đang được phân phối tại 49 nước có thu nhập cao hơn, trong khi có nước nghèo chỉ mới nhận được 25 liều vaccine.
Hiện vaccine được xem là giải pháp hữu hiệu để ứng phó với dịch bệnh COVID-19 đang diễn biến khó lường hiện nay. Chính vì lý do này, các nước đang tích cực tìm kiếm nguồn cung vaccine để đảm bảo chương trình tiêm chủng trong nước. Thực tế này khiến nguồn cung vaccine, vốn còn nhiều hạn chế do đến nay chỉ có một số loại vaccine được cơ quan quản lý dược phẩm Mỹ và châu Âu cấp phép lưu hành, càng trở nên khan hiếm hơn. Có nhiều loại vaccine khác đang trong quá trình thử nghiệm tuy nhiên vẫn chưa rõ về tính hiệu quả và an toàn phòng bệnh. Trong khi vẫn chưa có bằng chứng khoa học chứng tỏ những vaccine ngừa COVID-19 đã được sản xuất có khả năng chống lại các biến thể mới của SARS-CoV-2, điều này càng làm tăng sức ép đối với ngành sản xuất vaccine hiện nay.
