Điều đáng nói là mặc dù hầu hết các bị cáo thuộc nhóm tội “Nhận hối lộ” ở Cục An toàn thực phẩm đều khai số tiền hối lộ nhận được là do các doanh nghiệp “cảm ơn” sau khi được duyệt hồ sơ, song, nhóm 21 bị cáo này lại có số đông ý kiến cho rằng họ bị buộc phải chi tiền để được tạo điều kiện thuận lợi duyệt hồ sơ.
21 bị cáo bị truy tố về tội “Đưa hối lộ” trong vụ án này là những cá nhân, đại diện doanh nghiệp làm dịch vụ đăng ký bản công bố sản phẩm hoặc xin giấy xác nhận nội dung quảng cáo tại Cục An toàn thực phẩm. Khai tại tòa, nhóm bị cáo này đều thừa nhận hành đưa hối lộ, nhưng đa phần cho rằng bị gây khó khăn khi nộp hồ sơ, sau đó phải chi tiền cơ chế theo gợi ý của chuyên viên. Việc chi tiền chỉ là để được hướng dẫn bổ sung đầy đủ hồ sơ, sớm được duyệt chứ không phải là bỏ qua lỗi vi phạm. Một số ít bị cáo còn lại khai tự chủ động chi tiền "cảm ơn" để được nhanh chóng xử lý công việc.
Trình bày với Hội đồng xét xử, bị cáo Nguyễn Việt Anh (cựu Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Balactan) khai, công ty của bị cáo có đăng ký ngành nghề dịch vụ xin làm giấy tiếp nhận quảng cáo với chi phí xử lý 1 bộ hồ sơ trung bình là từ 7 - 9 triệu đồng. Nếu không nộp đủ, hồ sơ sẽ bị treo, bị bắt buộc sửa đổi nhiều lần, gây khó dễ cho doanh nghiệp. Việt Anh khai đã thu của doanh nghiệp từ 12 - 13 triệu đồng để hoàn thành 1 bộ hồ sơ, trong đó bị cáo được hưởng lợi 1 triệu đồng/hồ sơ. Tổng số tiền đưa hối lộ mà Nguyễn Việt Anh phải chịu trách nhiệm hình sự là gần 7,3 tỷ đồng, hưởng lợi cá nhân 809 triệu đồng, đã khắc phục 500 triệu đồng.
Tương tự, bị cáo Đậu Thị Giang (xã Đại Đồng, tỉnh Nghệ An) là người thường xuyên làm dịch vụ xin xác nhận nội dung quảng cáo. Quá trình làm việc, Giang quen với chuyên viên Phùng Thị Thúy Hà. Lúc trước, hồ sơ do Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong ký được giải quyết rất nhanh, thường là trong vòng 10 ngày và nếu có bổ sung cũng một lần là xong.
Tuy nhiên, từ khi bị cáo Trần Việt Nga (khi đó là Cục phó Cục An toàn thực phẩm) phụ trách, hồ sơ của Giang không những bị kéo dài rất lâu mà còn bị trả lại 4 - 5 lần và thậm chí còn bị trả quá hạn. Giang nhiều lần bổ sung, đã đầy đủ, không còn gì để bổ sung nữa… nhưng vẫn bị trả lại. Giang gặp Hà thắc mắc thì được trả lời là “chờ cơ chế” của bị cáo Nga.
Sau vẫn không được giải quyết, Giang lại đến gặp Hà thì được gợi ý là "đến gặp trực tiếp Nga để đưa 2 triệu đồng một hồ sơ cho xong việc". Giang nghe theo và đưa 4 triệu đồng cho Nga; sau đó hồ sơ được giải quyết ngay.
Một thời gian sau, Phùng Thị Thúy Hà đã chủ động trao đổi với Giang về cơ chế do Trần Việt Nga đưa ra để được cấp Giấy xác nhận ngoài tiền phí nộp cho nhà nước, người nộp hồ sơ cần đưa thêm chi phí ngoài cho chuyên viên để tổng hợp đưa cho lãnh đạo Cục với mức: 4 triệu - 5 triệu đồng/hồ sơ Market; 5 triệu - 6 triệu đồng/TVC (video quảng cáo); 6 triệu - 7 triệu đồng/hồ sơ nếu muốn Market được cấp phép trong 10 ngày làm việc theo đúng quy định (hồ sơ nhanh); 7 triệu - 8 triệu đồng/hồ sơ nếu muốn TVC được cấp phép trong 10 ngày làm việc theo đúng quy định (hồ sơ nhanh). Để đáp ứng yêu cầu của khách hàng, Giang đã đồng ý với mức chi phí như trên và được Hà cung cấp số tài khoản để chuyển tiền.
Trên cơ sở đó, Giang tự cân đối độ khó của hồ sơ để chuyển tiền cho chuyên viên. Giang thu của khách hàng 6 - 10 triệu đồng/hồ sơ, sau đó trừ đi các chi phí thì được hưởng lợi khoảng 500.000 đồng/hồ sơ.
Cáo trạng của Viện Kiểm sát đã truy tố Giang đưa hối lộ hơn 1,7 tỷ đồng để được tạo điều kiện cấp 334 giấy xác nhận.
Trọng vụ án này, Công ty Cổ phần Dược phẩm Novaco có 5 người bị cáo buộc đưa hối lộ. Với chức năng chính là kinh doanh thực phẩm chức năng và làm dịch vụ công bố sản phẩm, lãnh đạo Novaco thường chi tiền nhờ bị cáo Đinh Quang Minh (cựu Giám đốc Trung tâm ứng dụng và đào tạo an toàn thực phẩm, Cục An toàn thực phẩm) tạo điều kiện khi thẩm xét hồ sơ. Từ năm 2019 - 2021, Novaco đã chuyển khoản cho Minh tổng cộng 3,8 tỷ đồng. Ở mảng dịch vụ này, các bị cáo thuộc Novaco đều khai công ty bị lỗ nên không được hưởng lợi gì.
Theo cáo trạng, lợi dụng chức vụ, quyền hạn, hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ hơn 107 tỷ đồng của 21 bị cáo là các cá nhân, doanh nghiệp. Trong đó, tổng số tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp Giấy tiếp nhận là gần 94 tỷ đồng, cấp Giấy xác nhận là gần 13 tỷ đồng và cấp GMP là hơn 1 tỷ đồng. Riêng bị cáo Phong được hưởng lợi cá nhân 43,9 tỷ đồng với vai trò là người chỉ đạo, bị cáo Nga hưởng lợi hơn 8 tỷ đồng. 21 bị cáo bị buộc tội "đưa hối lộ" tổng cộng 77,4 tỷ đồng. Số tiền đưa hối lộ 27,5 tỷ đồng còn lại được Cơ quan Công an đang tiếp tục điều tra, làm rõ.
Ngày 7/1, phiên tòa tiếp tục với phần xét hỏi của đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố tại phiên tòa.
