Máy cạo râu Kharkov
 Máy cạo râu Kharkov |
Theo hồi tưởng của thuyền trưởng Boris Durtsev – lúc đó đang giữ chức Trợ lý chỉ huy của tàu ngầm "Andromeda", vụ việc xảy ra vào mùa thu năm 1990 ở Biển Barents. Khi ấy, tàu ngầm hạt nhân thử nghiệm "Andromeda" được ban chỉ huy giao cho một nhiệm vụ bất thường: phải theo dõi tàu “Rainbow Warrior II” của tổ chức môi trường "Greenpeace" (Hòa bình Xanh) đang tìm cách thâm nhập vào điểm thử hạt nhân ở Novaya Zemlya của Liên Xô. Câu hỏi được đặt ra tại sao một nhiệm vụ như vậy lại được giao cho tàu ngầm mà không phải là tàu nổi đến nay vẫn chưa có lời giải đáp.
Như vậy, chiếc tàu ngầm nguyên tử của Liên Xô phải bám theo tàu của Greenpeace ở độ sâu 150 mét, nổi lên mặt nước theo định kỳ và báo cáo tình hình với cấp trên, trong khi tàu sinh thái Mỹ lại cố gắng giở mọi trò khiêu khích theo đúng nghĩa đen. Khi thì Rainbow Warrior II đột ngột thay đổi hành trình, có khi lại chạy vòng tròn tại chỗ.
Nhiệm vụ phải đuổi theo sát một chiếc tàu nhỏ linh hoạt như vậy là một việc làm khá vất vả đối với tàu ngầm hạt nhân có bán kính quay chiều rất lớn của Nga.
Đối phó với mọi trò trêu chọc từ phía Mỹ, đến phiên trực của mình, trợ lý Boris Durtsev đã tìm ra một cách để dạy cho những kẻ nhạo báng một bài học. Ông đề nghị thu tiếng chiếc máy cạo râu "Kharkov" đang hoạt động, phát qua loa của tàu ngầm truyền đi trong nước biển. Chiếc tàu giả vờ chuẩn bị thực hiện cuộc tấn công bằng ngư lôi vào tàu đối phương.
Với chuyên gia tình báo lành nghề và thiết bị theo dõi chất lượng cao trên tàu của Greenpeace, phía Mỹ dễ dàng nhận ra có tiếng động khác thường phát ra từ tàu ngầm Liên Xô. Lầm tưởng tàu ngầm Nga thực hiện một cuộc tấn công hỏa lực, tàu “Rainbow Warrior II” chuyển hướng tháo chạy về phía Tây vào lãnh hải Na Uy.
Vài năm sau, một phái đoàn Mỹ từ Portsmouth đã đến Severodvinsk có chuyên gia của Greenpeace là Joshua Handler. Là điều phối viên của tổ chức Greenpeace trong nhiều năm, ông từng có mặt trên tàu “Rainbow Warrior II” năm 1990 và nhớ về trường hợp tàu "ngư lôi" của Liên Xô. Quả thật, khi đó tàu Greenpeace đã phải thực sự sợ hãi. Về sau, cuốn băng ghi tiếng động lạ phát ra từ tàu Nga được chuyển đến ban chỉ huy hải quân Mỹ. Có lẽ đến tận bây giờ người Mỹ vẫn đang phải vò đầu bứt tai về "vũ khí bí mật" khi ấy của Nga.
