Làm rõ nhiều hành vi trong giai đoạn 2 của vụ án
Theo đại diện Viện Kiểm sát trong vụ án này, do thời hạn về tố tụng nên còn nhiều nội dung Cơ quan điều tra sẽ tiếp tục điều tra, làm rõ và giải quyết trong giai đoạn 2 của vụ án. Trong đó có hành vi của hơn 1.400 đối tượng khác trong bộ máy của Phó Đức Nam, hành vi của các cổng thanh toán trung gian (BigPay, ApotaPay, Cpay, HTP…), hành vi có dấu hiệu rửa tiền của các đối tượng là người thân của Phó Đức Nam, Lê Khắc Ngọ và Ngô Thị Thêu khi đứng tên nhiều tài sản có giá trị lớn khác nhưng chưa làm rõ được nguồn tiền hình thành. Những nội dung này sẽ được Cơ quan Công an tiếp tục điều tra nhằm giải quyết triệt để vụ án.
Quá trình giải quyết vụ án trên, Viện Kiểm sát đưa ra các kiến nghị đối với một số Bộ, ngành, chính quyền địa phương. Trong đó, Viện Kiểm sát kiến nghị Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng để nâng cao nhận thức của người dân về việc tham gia mua bán, giao dịch, đầu tư, kinh doanh chứng khoán quốc tế, Forex trên các sàn giao dịch chưa được cấp phép.
Viện Kiểm sát cũng kiến nghị Ngân hàng nhà nước yêu cầu các Ngân hàng thương mại cổ phần trong việc rà soát quá trình mở, sử dụng tài khoản ngân hàng của các công ty trách nhiệm hữu hạn. Đặc biệt, thường xuyên rà soát, kiểm tra, việc chấp hành pháp luật trong hoạt động phòng chống rửa tiền của các tổ chức được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép hoạt động cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán.
Đối với lĩnh vực quản lý tài khoản ngân hàng và trung gian thanh toán, theo đại diện Viện Kiểm sát, cần nâng cao quy trình xác thực khách hàng (eKYC) khi mở tài khoản ngân hàng trực tuyến; kịp thời phát hiện và ngăn chặn các tài khoản có dấu hiệu bất thường như nhận tiền từ nhiều nguồn, giao dịch tần suất lớn hoặc chuyển tiếp tiền nhanh qua nhiều tài khoản, có dấu hiệu phục vụ cho mục đích rửa tiền hoặc đánh bạc.
Cùng với đó, Viện Kiểm sát kiến nghị các Bộ, ngành, địa phương nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động trên không gian mạng; thực hiện có hiệu quả các quy định của Luật Giao dịch điện tử, Nghị định số 13/2023/NĐ-CP ngày 17/4/2023 của Chính phủ về bảo vệ dữ liệu cá nhân; Nghị định số 59/2022/NĐ-CP ngày 05/9/2022 của Chính phủ quy định về định danh và xác thực điện tử; xác thực tài khoản ngân hàng, xác thực sinh trắc học khi thực hiện các giao dịch trong thanh toán trực tuyến trên Internet, hạn chế các trường hợp sử dụng vào mục đích hoạt động lừa đảo; sử dụng tài khoản định danh điện tử (VNeID) trong các giao dịch điện tử, góp phần phòng ngừa tội phạm.
Viện Kiểm sát lưu ý, tại các cơ quan chức năng, cần thực hiện tốt công tác tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo tội phạm và kiến nghị khởi tố của người dân về các vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đồng thời, các bộ, ngành liên quan nghiên cứu xây dựng cơ chế phối hợp nhanh, "khẩn cấp" truy vết dòng tiền, tạm khóa, phong tỏa tài khoản liên quan đến hoạt động phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Vụ án phạm tội có tổ chức, cấu kết chặt chẽ
Đại diện Viện Kiểm sát nhận định, trong vụ án này, Nam cùng một số đồng phạm cốt cán đã xây dựng hệ thống nhân sự chuyên nghiệp, tinh vi với nhiều tầng lớp, cấp bậc để thực hiện hành vi phạm tội.
Cụ thể, các bị cáo đã xây dựng hệ thống khoảng 40 văn phòng trên khắp cả nước, trải dài từ Hà Nội, Đà Nẵng, Bình Dương, Thành phố Hồ Chí Minh và tại Campuchia, với hơn 1.700 nhân viên. Nam đã bàn bạc, thống nhất với Isik Uran trong việc tạo lập 36 trang web liên kết với các ứng dụng MT4, MT5, sử dụng để giao dịch ngoại hối và chứng khoán quốc tế. Các trang web này có tên tiếng Anh giống với những sàn giao dịch chứng khoán quốc tế. Tuy nhiên, bản chất đều được lập trình, điều chỉnh sẵn và không đối ứng với thị trường thế giới.
Nam là bị cáo được hưởng lợi số tiền lớn nhất sau khi trừ các khoản chi phí và chia cho các đối tượng liên quan. Mr Pips bị đánh giá là phạm tội với vai trò chủ mưu, cầm đầu, chịu trách nhiệm đối với toàn bộ hơn 900 vụ, với tổng số tài sản chiếm đoạt gần 1.560 tỷ đồng.
Sau Nam, bị cáo Lê Khắc Ngọ đóng vai trò cao thứ hai, đồng phạm tích cực, cùng với Nam giữ vai trò chủ mưu. Ngọ được Nam giao quản lý 20 văn phòng hoạt động kinh doanh để dụ dỗ, lôi kéo bị hại tham gia đầu tư nhằm chiếm đoạt tài sản.
Tiếp theo là 2 bị cáo Đinh Thị Dung và Nguyễn Đức Tuyến được Nam và Ngọ giao nhiệm vụ là Quản lý vùng, phụ trách hoạt động kinh doanh của các văn phòng, trong đó Dung được giao quản lý 7 văn phòng, Tuyến được giao quản lý 2 văn phòng. Hai bị cáo giúp sức tích cực cho Nam thực hiện tội phạm, đều được hưởng tiền hoa hồng đối với số tiền chiếm đoạt được của các bị hại, trong đó Dung được hưởng lợi 16,5 tỷ đồng, Tuyến được hưởng lợi 23,6 tỷ đồng nên phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng với số tiền chiếm đoạt và hành vi phạm tội.
Dưới các quản lý vùng là nhóm 19 bị cáo quản lý văn phòng, được xác định là đồng phạm tích cực, chịu trách nhiệm về hoạt động kinh doanh tại văn phòng mình phụ trách, đôn đốc, thúc đẩy doanh số, điều hành và tổ chức hoạt động kinh doanh.
Ngoài tiền lương, các bị cáo còn được nhận tiền thưởng tương ứng với số tiền chiếm đoạt của bị hại nên phải chịu trách nhiệm hình sự tương ứng.
Tiếp đó là vai trò của 58 bị cáo là các trưởng nhóm, trưởng phòng tại các văn phòng thuộc bộ phận kinh doanh, phụ trách các nhóm nhân viên kinh doanh, quản lý hoạt động kinh doanh trong phạm vi được giao, hướng dẫn và hỗ trợ các nhóm, nhân viên kinh doanh…
Sau khi đại diện Viện Kiểm sát trình bày bản luận tội và đề nghị mức án, các bị cáo, các luật sư bào chữa đã tham gia đối đáp với đại diện Viện Kiểm sát, trong đó đưa ra nhiều luận điểm, luận cứ nhằm giảm mức độ hành vi phạm tội của các bị cáo.
