Khoản vay trị giá 50 tỷ yen (tương đương khoảng 320 triệu USD) đã được chính phủ hai nước phê duyệt và dự kiến ký kết trong tháng 3/2026. Đây là khoản vay thứ hai kể từ năm 2023 mà Chính phủ Nhật Bản cung cấp cho Việt Nam theo hình thức hỗ trợ ngân sách.
Khoản vay Chương trình được xem là mô hình hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) thế hệ mới, với quy trình chuẩn bị được rút gọn, thủ tục giải ngân nhanh, đồng thời gắn với các mục tiêu cải cách chính sách và huy động nguồn lực cho phát triển bền vững.
Phát biểu tại hội thảo, Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki nhấn mạnh khoản vay thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Nhật Bản trong việc hỗ trợ Việt Nam thúc đẩy tăng trưởng xanh, thực hiện các cam kết “Đóng góp do quốc gia tự quyết định” (NDC), đồng thời nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu và thiên tai.
Theo Đại sứ Ito Naoki, chương trình không chỉ dừng ở các hình thức cho vay truyền thống mà còn hướng tới việc ứng dụng các công nghệ tiên tiến của Nhật Bản như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu quan trắc vệ tinh… nhằm hỗ trợ Việt Nam trong chuyển đổi xanh và phòng, chống thiên tai. Đây được xem là khuôn khổ hợp tác mới trong triển khai ODA của Nhật Bản.
Về phía Việt Nam, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết Khoản vay Chương trình được xây dựng trên ba trụ cột chính. Thứ nhất, hỗ trợ xây dựng và hoàn thiện các cơ chế, chính sách ưu đãi về tài chính và đầu tư cho chuyển đổi xanh, qua đó khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia vào các lĩnh vực như thị trường tín chỉ carbon, trái phiếu xanh. Thứ hai là hỗ trợ xây dựng và triển khai các chính sách thực hiện NDC của Việt Nam. Thứ ba là tăng cường các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu và nâng cao khả năng chống chịu, phục hồi sau thiên tai, trong bối cảnh Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của nước biển dâng và các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh Nhật Bản là quốc gia có nhiều kinh nghiệm trong chuyển đổi xanh và quản lý rủi ro thiên tai. Do đó, hợp tác trong khuôn khổ chương trình sẽ góp phần nâng cao năng lực ứng phó của Việt Nam trong dài hạn.
Hội thảo do Bộ Tài chính và JICA đồng tổ chức nhằm giới thiệu chương trình hỗ trợ ngân sách cho chuyển đổi xanh, đồng thời trao đổi các chính sách hỗ trợ Việt Nam triển khai Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Tại Hội nghị Liên hợp quốc lần thứ 26 về biến đổi khí hậu (COP26), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã cam kết Việt Nam đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050. Kể từ đó, Việt Nam đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý và chính sách để hiện thực hóa mục tiêu này.
Thông qua các chương trình hợp tác, trong đó có vai trò tích cực của JICA, Nhật Bản tiếp tục hỗ trợ Việt Nam trong tiến trình chuyển đổi xanh. Hiện JICA đang triển khai nhiều dự án hợp tác kỹ thuật liên quan như bảo tồn rừng, giảm thiểu rủi ro thiên tai, thực hiện NDC và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
Tại hội thảo, các doanh nghiệp Nhật Bản cũng chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và giải pháp trong lĩnh vực chuyển đổi xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu, qua đó mở ra cơ hội hợp tác giữa cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp hai nước trong thời gian tới.
