Trong khuôn khổ nhiệm kỳ Chủ tịch Hội nghị Giải trừ quân bị (CD) năm 2019 của Việt Nam, ngày 28/6, tại Trụ sở Văn phòng Liên hợp quốc ở Geneva, Đại sứ Dương Chí Dũng, Trưởng Phái đoàn Việt Nam đã chủ trì phiên họp toàn thể thứ hai, tập trung thảo luận chủ đề “Các dàn xếp quốc tế hiệu quả nhằm bảo đảm cho các nước không sở hữu vũ khí hạt nhân trước việc sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ khí hạt nhân (NSA)”. Đây là một trong 4 đề mục nghị sự của Hội nghị, sẽ được các nước tập trung thảo luận trong nhiệm kỳ Chủ tịch của Việt Nam.
Bộ trưởng Liên bang Áo phụ trách châu Âu, Hội nhập và Ngoại giao, ông Alexander Schallenberg, tham dự hội nghị với tư cách khách mời danh dự. Trong phát biểu, Ngoại trưởng Áo đánh giá các tiến bộ về khoa học - công nghệ đặt ra nhiều thách thức mới cho môi trường an ninh quốc tế và kêu gọi các nước thúc đẩy các cơ chế về giải trừ quân bị và kiểm soát vũ khí, thượng tôn luật pháp quốc tế, bảo đảm duy trì hòa bình và an ninh quốc tế và khu vực.
Đại sứ Đức Peter Andreas Beerwerth, Đại sứ Trung Quốc Li Song và ông Marc Finaud, Cố vấn cao cấp thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chính sách an ninh Geneva (GCSP) phát biểu đề dẫn tại phiên thảo luận, nhấn mạnh tầm quan trọng của NSA trong cơ chế giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân quốc tế, có khả năng tăng cường hiệu quả thực thi các thỏa thuận về khu vực không có vũ khí hạt nhân; đồng thời khẳng định nguyên tắc “không là nước đầu tiên sử dụng vũ khí hạt nhân” là một thành tố quan trọng trong NSA, kêu gọi các nước sở hữu vũ khí hạt nhân đưa ra cam kết vô điều kiện về việc không sử dụng hoặc đe dọa tấn công hạt nhân các nước không có vũ khí hạt nhân.
Thay mặt đoàn Việt Nam, Đại sứ Dương Chí Dũng nhấn mạnh NSA là một biện pháp cụ thể nhằm thúc đẩy quá trình giải trừ quân bị và không phổ biến vũ khí hạt nhân toàn diện, đóng vai trò quan trọng đảm bảo thực thi hiệu quả các thỏa thuận về khu vực không có vũ khí hạt nhân, trong đó có Hiệp ước Khu vực Đông Nam Á không có vũ khí hạt nhân (SEANWFZ).
Nhìn chung, các nước thành viên cho rằng NSA có thể đóng góp thiết thực vào tiến trình giải trừ quân bị, chống phổ biến vũ khí hạt nhân toàn diện, nhấn mạnh mối liên hệ chặt chẽ của NSA với các thỏa thuận khu vực không có vũ khí hạt nhân và hy vọng sớm thương lượng thỏa thuận ràng buộc pháp lý quốc tế về vấn đề này trong khuôn khổ Hội nghị Giải trừ quân bị.
Các nước thành viên CD đánh giá cao việc Việt Nam tổ chức phiên thảo luận về NSA, góp phần thúc đẩy thảo luận thực chất trong khuôn khổ Hội nghị CD, hướng tới một thỏa thuận ràng buộc pháp lý quốc tế về giải trừ quân bị và chống phổ biến vũ khí hạt nhân toàn diện.
