Diễn đàn do Bộ Công Thương phối hợp với Phái đoàn Liên minh châu Âu tại Việt Nam, Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU-ABC) và Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu (EuroCham) tổ chức.
Phát biểu tại diễn đàn, Thứ trưởng Bộ Công Thương Lương Hoàng Thái cho biết: Đây là lần thứ 9 Bộ Công Thương tổ chức Diễn đàn Hợp tác kinh tế - thương mại Việt Nam - EU nhằm duy trì kênh tương tác thiết thực, cập nhật giữa các cơ quan quản lý hai bên và cộng đồng doanh nghiệp hai bên trong đối thoại chính sách, phát triển thị trường, kết nối thương mại và đầu tư.
Hiện nay, Chính phủ Việt Nam đang đặt ra nhiều nhóm mục tiêu chiến lược phát triển kinh tế; trong đó, có giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026 - 2030; quyết tâm đạt tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên đến năm 2023 và đưa Việt Nam vào top 30 nền kinh tế lớn nhất thế giới vào năm 2030.
Năm 2026 đánh dấu quan hệ Việt Nam - EU bước vào giai đoạn mới với việc nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện. Cùng với đòn bẩy từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA), quan hệ hai bên đã có nền tảng vững chắc để thúc đẩy các hoạt động giao thương, đầu tư ngày càng đi vào thực chất và hiệu quả hơn.
Sau hơn 6 năm thực thi EVFTA, thương mại song phương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, với nhiều chuyển biến rõ nét cả về quy mô, cơ cấu thị trường và mặt hàng. Trong 9 tháng năm 2026, thương mại hai chiều Việt Nam và EU đạt trên 65 tỷ USD, tăng gần 20% so với cùng kỳ năm trước. EU hiện là đối tác thương mại lớn thứ 4 của Việt Nam, là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 và thị trường nhập khẩu lớn thứ 6. Ở chiều ngược lại, Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong khối ASEAN và đứng thứ 9 trong số các nhà cung ứng hàng hóa hàng đầu cho EU.
Theo Thứ trưởng Lương Hoàng Thái, Việt Nam không chỉ kỳ vọng EU tiếp tục là thị trường chủ lực cho hàng hóa Việt Nam mà còn trở thành đối tác chiến lược ưu tiên hàng đầu trong nâng cấp thương mại, hợp tác liên kết, xây dựng năng lực tự chủ toàn diện, nâng cao tiêu chuẩn phát triển bền vững và vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Cùng đó, mong muốn tăng tỷ trọng các sản phẩm có hàm lượng công nghệ, chế biến sâu và giá trị gia tăng cao trong hợp tác với EU; đồng thời có nhu cầu lớn nhập khẩu máy móc, thiết bị, nguyên vật liệu, công nghệ tiên tiến, các giải pháp xanh và năng lượng tuần hoàn từ châu Âu.
Với lợi thế về công nghệ, trình độ quản trị và tiềm lực tài chính của EU, Việt Nam kêu gọi các đối tác châu Âu huy động nguồn lực, triển khai các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và đầu tư vốn vào những dự án cụ thể về chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, chuyển đổi năng lượng, kinh tế tuần hoàn...
Ngoài ra, Việt Nam mong muốn EU - với tư cách là một trong những thành viên quan trọng và là đầu mối của nhóm đối tác quốc tế trong khuôn khổ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP), tiếp tục cụ thể hóa các hỗ trợ về tài chính, chuyển giao công nghệ để hiện thực hóa những dự án phù hợp.
Trên nền tảng quan hệ hợp tác giữa hai bên, cùng đòn bẩy từ EVFTA và kỳ vọng về Hiệp định Bảo hộ đầu tư Việt Nam - EU (EVIPA), Thứ trưởng cho rằng, dư địa hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư giữa Việt Nam và EU còn rất lớn. Tuy nhiên, để đón đầu và hiện thực hóa những cơ hội mới, hai bên cần có những nỗ lực cụ thể, với sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp.
Ông Julien Guerrier, Đại sứ, Trưởng Phái đoàn Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam khẳng định: EU coi Việt Nam là đối tác chiến lược. Việc hai bên nâng cấp quan hệ lên đối tác chiến lược toàn diện đã tạo thêm động lực chính trị cho quan hệ song phương.
Trong quan hệ kinh tế Việt Nam EU, Hiệp định EVFTA tiếp tục giữ vai trò trụ cột, góp phần tăng cường quan hệ thương mại và đầu tư. Việt Nam hiện là đối tác thương mại lớn nhất của EU trong ASEAN và là đối tác thương mại lớn thứ 16 của EU trên toàn cầu.
Đại sứ Julien Guerrier cho rằng: Việc thực thi đầy đủ, hiệu quả EVFTA có ý nghĩa thiết yếu để hai bên khai thác tối đa tiềm năng hợp tác. Trong đó, cần bảo đảm khả năng tiếp cận thị trường công bằng, cân bằng để hiệp định tiếp tục nhận được sự tin tưởng, ủng hộ của các quốc gia thành viên và cộng đồng doanh nghiệp. Đối với nhà đầu tư, tính ổn định, minh bạch và nhất quán của môi trường kinh doanh là những yếu tố then chốt. Các quy định cần rõ ràng, việc thực thi đáng tin cậy và thủ tục hành chính được giải quyết hiệu quả.
EU ủng hộ nỗ lực của Việt Nam trong nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, chuyển từ cơ chế kiểm soát trước sang quản lý dựa trên rủi ro, đồng thời bảo đảm các quy định được áp dụng nhất quán hơn giữa các tỉnh, thành phố. Những cải cách này có ý nghĩa quan trọng đối với niềm tin của nhà đầu tư, giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian và tạo điều kiện thu hút thế hệ đầu tư mới có chất lượng cao từ châu Âu.
“Dư địa hợp tác giữa hai bên còn lớn, tập trung vào chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, năng lượng tái tạo, sản xuất bền vững, hàng không vũ trụ, cảng biển, sân bay, vận tải, logistics, chất bán dẫn, chuyển đổi số, khoáng sản chiến lược, y tế, công nghệ sinh học và nông nghiệp công nghệ cao”, Đại sứ Julien Guerrier nhận định.
Cùng quan điểm về triển vọng hợp tác, ông Noel Clehane, Phó Chủ tịch Hội đồng Kinh doanh EU - ASEAN (EU-ABC) cho rằng: Việt Nam có nhiều lợi thế để đón nhận tỷ trọng lớn hơn trong dòng vốn đầu tư, hoạt động sản xuất, công nghệ và các quan hệ hợp tác mà doanh nghiệp EU mang đến ASEAN.
Theo ông Noel Clehane, Việt Nam đã xây dựng được nền tảng sản xuất và xuất khẩu đáng kể, song cơ hội trong giai đoạn tới không chỉ là thu hút thêm đầu tư mà quan trọng hơn là thu hút dòng vốn có chất lượng cao và tạo ra nhiều giá trị hơn từ các khoản đầu tư này.
“Định hướng đó phù hợp với Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài và mục tiêu thu hút các dòng vốn chất lượng cao, dài hạn của Việt Nam”, ông Noel Clehane nhận định.
Đáng lưu ý, đầu tư từ EU không chỉ mang đến nguồn vốn mà còn có thể đóng góp công nghệ tiên tiến, chuyên môn, hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực, tăng cường liên kết với doanh nghiệp Việt Nam và giúp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.
Ông Noel Clehane cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các chuỗi giá trị xanh hơn, bởi tính bền vững ngày càng gắn chặt với năng lực cạnh tranh. Những lĩnh vực như sản xuất sạch hơn, chuyển đổi năng lượng, logistics bền vững và tài chính xanh mở ra cơ hội hợp tác đáng kể giữa Việt Nam và cộng đồng doanh nghiệp EU. Tuy nhiên, để các khoản đầu tư được triển khai và phát triển hiệu quả, doanh nghiệp cần một môi trường kinh doanh minh bạch, có tính dự báo và thuận lợi.
“Cộng đồng doanh nghiệp EU mong muốn đồng hành cùng Việt Nam trong giai đoạn phát triển tiếp theo với vai trò đối tác lâu dài trong xây dựng các ngành công nghiệp có năng lực cạnh tranh, củng cố chuỗi giá trị trong nước và khu vực, hỗ trợ chuyển đổi xanh, đồng thời tăng cường kết nối Việt Nam với thị trường EU và ASEAN”, ông Noel Clehane bày tỏ.
Tại Diễn đàn, các diễn giả cùng nhận định, Việt Nam và EU có nhiều tiềm năng để mở rộng hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, nhất là phát triển năng lượng sạch, chuyển dịch xanh và thúc đẩy quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng bền vững.
Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương) cho biết, Việt Nam đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, trong bối cảnh nền kinh tế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới. Điều này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với bảo đảm an ninh năng lượng.
Hệ thống điện Việt Nam đang đứng trước yêu cầu vừa bảo đảm cung ứng đủ điện, an toàn, ổn định, tin cậy, vừa đẩy mạnh chuyển đổi năng lượng theo hướng xanh và bền vững. Trong quá trình thực hiện, Bộ Công Thương đang tập trung rà soát, đánh giá và hoàn thiện các giải pháp nhằm bảo đảm tiến độ, đáp ứng thực tiễn tăng trưởng kinh tế, đặc biệt là yêu cầu thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số của đất nước.
Ông Trịnh Quốc Vũ kỳ vọng cộng đồng doanh nghiệp châu Âu sẽ đóng vai trò tích cực hơn trong quá trình cùng Việt Nam triển khai Quy hoạch điện VIII điều chỉnh; không chỉ thông qua việc trực tiếp tham gia đầu tư phát triển các dự án nguồn điện và lưới điện mà còn thông qua việc cung cấp công nghệ, giải pháp kỹ thuật, kinh nghiệm quản lý và kết nối các nguồn vốn đầu tư quốc tế. Đặc biệt, việc huy động các nguồn vốn tài chính xanh, vốn ưu đãi và nguồn lực từ các định chế tài chính châu Âu được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng thúc đẩy các dự án chuyển đổi năng lượng quy mô lớn, dài hạn tại Việt Nam.
“Việt Nam mong muốn không chỉ là thị trường tiếp nhận công nghệ mà còn cùng các đối tác phát triển chuỗi cung ứng công nghiệp năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu”, Phó Cục trưởng Trịnh Quốc Vũ thông tin.
