Đây là hoạt động nằm trong khuôn khổ Đối tác Chiến lược Xanh Việt Nam - Đan Mạch được hai Chính phủ ký kết vào tháng 11/2023, một cột mốc quan trọng trong hợp tác song phương về chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo và quản lý chất thải bền vững.
Theo ước tính của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO), mỗi năm có khoảng 1/3 lượng thực phẩm toàn cầu, tương đương 1,3 tỷ tấn bị thất thoát hoặc lãng phí. Việt Nam cũng đang đối mặt với tình trạng này khi lượng rác thải thực phẩm tại đô thị và khu công nghiệp tăng nhanh, tạo sức ép lớn lên môi trường và hệ thống xử lý rác.
Từ thực tế đó, Cẩm nang “Hướng dẫn tái chế rác thải thực phẩm - Giải pháp hướng tới tương lai xanh” được biên soạn nhằm giúp hộ gia đình, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng có thể phân loại, tái sử dụng và tái chế thực phẩm thừa một cách an toàn, hiệu quả và bền vững. Thông qua Cẩm nang này, các bên kỳ vọng cộng đồng Việt Nam có thể biến rác thải thành tài nguyên, đồng thời giảm phát thải khí metan (CH₄), một trong những tác nhân chính gây biến đổi khí hậu.
Cẩm nang gồm 5 chương, cung cấp thông tin trực quan về phân loại, tái sử dụng và tái chế thực phẩm thừa. Nội dung được xây dựng dựa trên kinh nghiệm và tiêu chuẩn quốc tế của Đan Mạch, quốc gia tiên phong về quản lý chất thải và phát triển kinh tế xanh, đồng thời điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam.
Tại lễ ra mắt, bà Sanne Høj Andrén, Tham tán phụ trách Lương thực và Nông nghiệp, Đại sứ quán Đan Mạch tại Việt Nam nhấn mạnh: “Đan Mạch và Việt Nam có chung mục tiêu phát triển bền vững. Chúng tôi tự hào được hợp tác cùng Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam nhằm chuyển giao kiến thức và thực hành tốt trong quản lý rác thải thực phẩm, giúp tạo ra sự thay đổi tích cực từ cấp cộng đồng”.
Cẩm nang cũng là một phần trong chương trình hành động “Việt Nam xanh - Không lãng phí thực phẩm”, do Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam khởi xướng. Trong khuôn khổ chương trình, nhiều mô hình cộng đồng đã được triển khai như thu gom và tái chế bã cà phê, vỏ trái cây, phụ phẩm hữu cơ thành phân bón cho “Vườn thực phẩm cộng đồng”; xây dựng “Bếp ăn chia sẻ sinh viên” tại các trường đại học; kết nối doanh nghiệp với nông trại trong chuỗi “Từ trang trại đến Ngân hàng thực phẩm”, góp phần giải cứu nông sản dư thừa và tái chế phụ phẩm nông nghiệp.
Ông Nguyễn Tuấn Khởi, Chủ tịch Mạng lưới Ngân hàng Thực phẩm Việt Nam cho biết: “Chúng tôi tin rằng thay đổi lớn bắt đầu từ những hành động nhỏ. Cẩm nang không chỉ hướng dẫn cách làm mà còn truyền cảm hứng để mỗi người dân trở thành “Anh hùng xanh”, cùng nhau xây dựng cộng đồng không rác thải thực phẩm. Đây là một hành trình giáo dục cộng đồng, nơi mỗi cá nhân có thể bắt đầu bằng những hành động đơn giản: phân loại rác tại nguồn, tiết kiệm thực phẩm, tái chế thực phẩm thải bỏ, góp phần bảo vệ hành tinh xanh và lan tỏa tinh thần trách nhiệm xã hội”.
Sáng kiến này góp phần thiết thực vào việc thực hiện các Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) của Liên Hợp Quốc, đặc biệt là các mục tiêu về xóa đói giảm nghèo, tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm, hành động vì khí hậu và quan hệ đối tác vì phát triển xanh. Cẩm nang được kỳ vọng trở thành công cụ hữu ích giúp cộng đồng Việt Nam hành động thiết thực vì môi trường, đồng thời thể hiện cam kết hợp tác xanh bền vững giữa Việt Nam và Đan Mạch.
