Việt Nam chủ động đóng góp xây dựng Cộng đồng Pháp ngữ năng động, gắn kết

Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ đã trả lời phỏng vấn TTXVN. Thưa Đại sứ, việc Campuchia đăng cai tổ chức Hội nghị cấp cao Pháp ngữ là một sự kiện đối ngoại quan trọng của nước chủ nhà cũng như Cộng đồng Pháp ngữ. Xin Đại sứ cho biết việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham gia Hội nghị lần này có ý nghĩa như thế nào, đặc biệt trong việc khẳng định vai trò, vị thế và đóng góp của Việt Nam trong Cộng đồng Pháp ngữ cũng như đối với quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam và Campuchia?

Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ (OIF) là một tổ chức hợp tác lớn trên thế giới với 90 thành viên, quan sát viên, trong đó có Việt Nam. Kể từ khi gia nhập Cơ quan Hợp tác Văn hóa và Kỹ thuật (ACCT) - tổ chức tiền thân của OIF - năm 1979, Việt Nam luôn chủ động, tích cực tham gia, đóng góp và đề xuất các sáng kiến, quan điểm nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các nước thành viên OIF cũng như góp phần tích cực giải quyết hòa bình các vấn đề quốc tế, khu vực trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế và không can thiệp vào các vấn đề nội bộ của nhau. Dấu ấn đóng góp đặc biệt của Việt Nam vào Cộng đồng Pháp ngữ là việc Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 7 tại thủ đô Hà Nội tháng 11/1997, lần đầu tiên một quốc gia ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương đăng cai tổ chức sự kiện này. Dấu mốc lịch sử này mở ra bước chuyển quan trọng của Cộng đồng Pháp ngữ, từ khuôn khổ hợp tác về văn hóa thông qua ngôn ngữ chung là tiếng Pháp sang hợp tác toàn diện cả về chính trị và kinh tế.

Thực hiện chủ trương chung của Việt Nam về việc chủ động, tích cực đóng góp đối với chủ nghĩa đa phương, cũng như truyền thống tham gia tích cực tại OIF, Đoàn đại biểu cấp cao của Việt Nam do Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dẫn đầu, dự kiến sẽ tham dự Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 tại Campuchia và các sự kiện bên lề Hội nghị. Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lần thứ hai trong năm đến Campuchia sau chuyến thăm cấp nhà nước đến Campuchia vào tháng 2/2026 là một dấu ấn ngoại giao đặc biệt, khẳng định cam kết ở cấp cao nhất của Việt Nam với sự phát triển của Cộng đồng Pháp ngữ, cũng như sự ủng hộ chí tình của Việt Nam đối với nỗ lực của Campuchia trong việc đăng cai tổ chức sự kiện tầm cỡ này.

Để cụ thể hóa cam kết của Việt Nam với Cộng đồng Pháp ngữ, tại hội nghị lần này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến sẽ trao đổi về những định hướng nhằm thúc đẩy hợp tác giữa các nước thành viên trong Cộng đồng Pháp ngữ; tăng cường hợp tác, đối tác công tư, thông qua Diễn đàn doanh nghiệp Pháp ngữ về đổi mới sáng tạo FrancoTech nhằm tạo ra hệ sinh thái phục vụ hiệu quả cho sự phát triển chung của Cộng đồng Pháp ngữ và của các quốc gia thành viên.

Trong thời gian tham dự hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến sẽ có các cuộc gặp song phương với lãnh đạo cấp cao Campuchia. Các cuộc gặp này là dịp để hai bên trao đổi rà soát tiến độ hợp tác kể từ chuyến thăm cấp nhà nước tới Campuchia và dự cuộc gặp cấp cao hai đảng, ba đảng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước vào tháng 2/2026 và đưa ra định hướng hợp tác mới, đặc biệt là khi hai nước đang chuẩn bị cho các hoạt động kỷ niệm 60 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (24/6/1967-24/6/2027). Ngoài ra, các cuộc gặp bên lề giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước với lãnh đạo cấp cao các nước trong Cộng đồng Pháp ngữ không chỉ góp phần củng cố, thúc đẩy quan hệ song phương mà còn tăng cường hợp tác vì sự thịnh vượng chung trong Cộng đồng Pháp ngữ.

Thưa Đại sứ, chuyến công tác có thể mở ra những cơ hội gì để hai nước tăng cường phối hợp trong Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ, đồng thời thúc đẩy hợp tác song phương trong thời gian tới?

Với chủ đề “Tái đầu tư vào hòa bình vì thịnh vượng chung và ổn định lâu dài”, Hội nghị cấp cao Pháp ngữ lần thứ 20 là dịp quan trọng để Cộng đồng Pháp ngữ củng cố tình đoàn kết; trao đổi, xác định những ưu tiên hợp tác trong thời gian tới, nhất là hòa bình, phát triển bền vững, thúc đẩy chủ nghĩa đa phương; thúc đẩy hợp tác kinh tế, giáo dục, ngôn ngữ và văn hóa, chuyển đổi số và ứng phó với các thách thức toàn cầu. Đây cũng là những vấn đề xuyên suốt mà Việt Nam luôn ủng hộ, thúc đẩy. Bên cạnh đó, hai sự kiện chính bên lề hội nghị, gồm Diễn đàn FrancoTech và Làng Văn hóa Francophonie, sẽ là cơ hội tốt để tăng cường giao lưu, trao đổi, kết nối và tìm kiếm các cơ hội hợp tác mới trong lĩnh vực công nghệ, văn hóa, du lịch giữa Việt Nam và Campuchia, cũng như giữa từng nước với các bên thứ 3.

Tăng cường hợp tác khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là một xu thế tất yếu nhằm gắn kết các quốc gia thành viên, tạo ra sự phát triển và thịnh vượng chung của cộng đồng Pháp ngữ. Sự kiện Franco Tech 2026 với bảy chủ đề trọng tâm bao gồm Trí tuệ nhân tạo, Chính phủ số, Công nghệ tài chính, Công nghệ nông nghiệp, Công nghệ giáo dục, Phụ nữ trong đổi mới sáng tạo và Du lịch Văn hóa. Đây đều là các lĩnh vực được chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam hết sức quan tâm.

Lãnh đạo cấp cao Việt Nam và nhiều doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực khoa học công nghệ của Việt Nam sẽ tham gia sự kiện này. Sự kiện này sẽ là cơ hội quý báu để Việt Nam trao đổi, chia sẻ các định hướng hợp tác mới trong lĩnh vực khoa học công nghệ và chuyển đổi số, đồng thời đề xuất những giải pháp cụ thể, kết nối giữa nhà nước, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp trong phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cộng đồng Pháp ngữ nói chung và với Campuchia nói riêng. Chính vì vậy, tại Franco Tech lần này, Việt Nam sẽ có gian trưng bày quốc gia cho các sản phẩm công nghệ Việt Nam, đồng thời các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Campuchia như Metfone, Vietnam Airlines, BIDC, MB …cũng sẽ tham gia tích cực tại Diễn đàn. Theo tôi được biết, dự kiến sẽ ký kết Bản ghi nhớ kết nối đổi mới sáng tạo giữa doanh nghiệp Việt Nam đầu tư tại Campuchia với cơ quan nhà nước và viện nghiên cứu của Campuchia nhân dịp này.

Tại sự kiện Làng Văn hóa Pháp ngữ năm nay, Việt Nam sẽ tham gia Gian trưng bày quốc gia và cử các nghệ sỹ biểu diễn nhạc cụ truyền thống Việt Nam. Với quy mô dự kiến thu hút 100.000 lượt khách tham quan, sự kiện chắc chắn sẽ góp phần tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau về văn hóa, đất nước con người và giao lưu nhân dân giữa Việt Nam, Campuchia và các nước khác trong cộng đồng Pháp ngữ, mở ra cơ hội để quảng bá và phát triển du lịch.

Về văn hóa và giao lưu nhân dân nói chung, Việt Nam luôn coi trọng thúc đẩy hợp tác với Campuchia trên cả bình diện song phương và đa phương. Hai bên có nhiều hoạt động hợp tác văn hóa song phương, điển hình như Tuần lễ Văn hóa Campuchia tại Việt Nam và Việt Nam tại Campuchia được tổ chức luân phiên hằng năm; đồng thời thúc đẩy hợp tác văn hóa trong khuôn khổ đa phương, trong đó hợp tác trong Cộng đồng Pháp ngữ. Vì vậy, cộng đồng Pháp ngữ với 90 quốc gia ở khắp các châu lục sẽ mang tới cơ hội to lớn trong thúc đẩy hợp tác văn hóa, du lịch mà Việt Nam và Campuchia có thể tận dụng, khai thác. Thông qua Tổ chức Quốc tế Pháp ngữ, Việt Nam và Campuchia có thể phối hợp cùng triển khai các chương trình, dự án hợp tác điện ảnh, dịch thuật văn hóa và tổ chức các triển lãm nghệ thuật quốc tế. Nhân ngày Quốc tế Pháp ngữ (20/3), hai bên có thể nghiên cứu, phối hợp tổ chức các sự kiện ở cấp độ khu vực như liên hoan phim, triển lãm ảnh, biểu diễn nghệ thuật, hợp tác chia sẻ kinh nghiệm bảo tồn, số hóa di sản và phát triển du lịch bền vững.

Thưa Đại sứ, trong khuôn khổ hội nghị lần này, Việt Nam và Campuchia có thể tận dụng cơ hội như thế nào để tăng cường thúc đẩy hợp tác, nhất là trong các lĩnh vực như giáo dục-đào tạo, văn hóa, du lịch, giao lưu nhân dân, kinh tế số và phát triển bền vững…, nhằm tạo xung lực mới và định hình tầm nhìn dài hạn cho quan hệ Việt Nam - Campuchia?

Hiện nay, không gian Pháp ngữ có dân số khoảng 1,2 tỷ người, chiếm 16% GDP và 20% thương mại toàn cầu. Với các quốc gia trải khắp châu lục sở hữu nguồn tài nguyên phong phú, kinh nghiệm quản trị quốc tế và mạng lưới thị trường rộng lớn, đây thực sự là một mảnh đất đầy tiềm năng cho hợp tác kinh tế. Trong khi đó, Việt Nam và Campuchia đều là các nước có thế mạnh trong xuất khẩu gạo và nông sản hàng đầu thế giới. Do vậy, thúc đẩy hợp tác kinh tế với các nước trong Cộng đồng Pháp ngữ đã, đang và sẽ luôn là một trong những ưu tiên cả hai quốc gia.

Phát huy những lợi thế so sánh vượt trội về nông nghiệp, Việt Nam và Campuchia có thể cùng các nước Pháp ngữ tại châu Phi triển khai hợp tác Nam - Nam và hợp tác ba bên một cách hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp. Hướng đi này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế thiết thực cho cả hai nước, mà còn góp phần tích cực vào nỗ lực xóa đói giảm nghèo và bảo đảm an ninh lương thực trong không gian Pháp ngữ. Bên cạnh đó, kinh tế số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch bền vững và đổi mới sáng tạo đang trở thành những lĩnh vực hợp tác chiến lược, nơi Việt Nam, Campuchia và các nước thành viên Pháp ngữ có thể bổ trợ thế mạnh lẫn nhau, hợp tác đáp ứng nhu cầu phát triển mỗi nước. Đặc biệt, hai nước có thể phát huy thế mạnh bổ trợ trong chuỗi cung ứng khu vực, kết nối nguồn nguyên liệu nông nghiệp phong phú của Campuchia với năng lực chế biến sâu, hệ thống cảng biển và mạng lưới các Hiệp định thương mại tự do (FTA) mà Việt Nam đã ký kết với nhiều đối tác Pháp ngữ. Qua đó, hai nước không chỉ gia tăng giá trị xuất khẩu nông sản mà còn định vị Việt Nam và Campuchia như một trung tâm sản xuất nông nghiệp xanh, phát thải thấp của cả khu vực.

Về du lịch, Việt Nam và Campuchia đều sở hữu những di sản văn hóa, các công trình nghệ thuật kiến trúc mang đậm dấu ấn lịch sử và giao thoa văn hóa Pháp, từ lâu đã là điểm đến thu hút khách du lịch quốc tế, nhất là du khách trong khối Pháp ngữ. Tận dụng lợi thế này, Việt Nam và Campuchia có thể tiến hành những biện pháp cụ thể để triển khai hiệu quả mô hình “Một hành trình - nhiều điểm đến” được thống nhất tại hội nghị Bộ trưởng Du lịch Campuchia-Lào-Việt Nam (CLV), Campuchia - Lào - Myanmar - Việt Nam (CLMV), và ACMECS tại Thành phố Hồ Chí Minh tháng 8 năm nay nhằm thu hút khách du lịch quốc tế, bằng cách kết nối với các chặng bay trực tiếp giữa Việt Nam, Campuchia với các nước trong cùng một hành trình du lịch, hay thông qua tuyến du thuyền xuyên biên giới dọc sông Mekong và tuyến hành trình kết nối các Di sản Thế giới UNESCO của Việt Nam với quần thể Angkor của Campuchia.

Về giáo dục, Việt Nam và Campuchia có nền tảng và tiềm năng hợp tác rất lớn. Trên thực tế, Việt Nam, Lào và Campuchia đã có bề dày truyền thống hợp tác giáo dục Pháp ngữ, tiêu biểu là Dự án VALOFRASE được triển khai qua hai giai đoạn (2006-2011 và 2012-2015). Dự án đã tạo ra khuôn khổ hợp tác giữa Bộ Giáo dục ba nước và các đối tác Pháp ngữ nhằm tăng cường giảng dạy tiếng Pháp, phát triển chương trình song ngữ, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và chia sẻ kinh nghiệm trong quản lý, tổ chức dạy và học tiếng Pháp. Đây là tiền đề quan trọng để Việt Nam và Campuchia tiếp tục kế thừa, phát huy và mở rộng các hoạt động hợp tác giáo dục trong khuôn khổ Pháp ngữ trong giai đoạn mới. Ngoài ra, thông qua Văn phòng khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Cơ quan Đại học Pháp ngữ (AUF), hai bên có thể tận dụng tăng cường kết nối giữa các cơ sở giáo dục đại học và nghiên cứu của hai nước, đồng thời thúc đẩy hợp tác giáo dục Pháp ngữ trong khu vực. Với kinh nghiệm nhiều năm phát triển giảng dạy tiếng Pháp, triển khai các chương trình song ngữ, đào tạo và bồi dưỡng giáo viên tiếng Pháp, cũng như hợp tác với AUF và các tổ chức Pháp ngữ, Việt Nam sẽ sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Campuchia, đồng thời có thể thúc đẩy hoạt động thiết thực như trao đổi học sinh, sinh viên, giảng viên, liên kết đào tạo, kết nối các trường đại học, cơ sở nghiên cứu, phối hợp tổ chức hội thảo và triển khai các dự án nghiên cứu chung.

Là thành viên tích cực và có trách nhiệm, Việt Nam và Campuchia có thể tăng cường hợp tác song phương và với bên thứ ba nhằm đóng góp hiệu quả cho sự phát triển của Cộng đồng Pháp ngữ nói chung và các nước thành viên nói riêng. Chẳng hạn như tôi đã đề cập, phát huy những lợi thế so sánh vượt trội về nông nghiệp, Việt Nam và Campuchia có thể cùng các nước Pháp ngữ tại châu Phi triển khai hợp tác Nam - Nam và hợp tác ba bên một cách hiệu quả trong lĩnh vực nông nghiệp, qua đó góp phần tích cực vào nỗ lực xóa đói giảm nghèo và bảo đảm an ninh lương thực trong không gian Pháp ngữ. Ở chiều ngược lại, khu vực châu Á - Thái Bình Dương hiện đang là động lực cho tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Với vị trí chiến lược quan trọng tại khu vực này, Việt Nam, Lào và Campuchia có thể hỗ trợ các nước thành viên trong Cộng đồng Pháp ngữ tăng cường, mở rộng hợp tác và tìm kiếm các động lực mới cho sự phát triển, đồng thời có thể thúc đẩy sự gắn kết giữa OIF với cơ chế đa phương khác như ASEAN; là cửa ngõ để các doanh nghiệp trong Cộng đồng Pháp ngữ có thể khai thác thị trường ASEAN, Đông Á thông qua các FTA nội khối ASEAN và giữa ASEAN với các đối tác.
Với tinh thần “muốn đi xa phải đi cùng nhau”, tôi cho rằng sự tham gia của Việt Nam sẽ góp phần tích cực cùng các nước thành viên xây dựng một Cộng đồng Pháp ngữ năng động, gắn kết và có tiếng nói hơn trên trường quốc tế.

Xin trân trọng cảm ơn Đại sứ!