Các cuộc tuần hành diễn ra tại hàng chục thành phố từ Tijuana ở miền Bắc đến Oaxaca ở miền Nam, thu hút đông đảo người trẻ mang theo biểu ngữ và cả lá cờ hải tặc One Piece - biểu tượng đang lan rộng của phong trào thanh niên Mexico. Nhiều người cho biết họ xuống đường vì mong muốn được sống trong môi trường an toàn hơn giữa bối cảnh các vụ giết người và tình trạng bao che tội phạm tiếp diễn. (xem video dưới đây. Nguồn: Reuters)
Tại quảng trường Zócalo - nơi đặt văn phòng và tư dinh của Tổng thống Claudia Sheinbaum - đoàn người ban đầu di chuyển ôn hòa nhưng sau đó xảy ra xô xát khi một nhóm người đội mũ trùm đầu phá hàng rào kim loại bao quanh dinh thự. Cảnh sát chống bạo động dùng lá chắn, dùi cui, bình chữa cháy và hơi cay để trấn áp, trong khi người biểu tình ném đá cùng nhiều vật cứng đáp trả.
Bộ trưởng An ninh công cộng Mexico Pablo Vazquez cho biết 100 cảnh sát bị thương, trong đó 40 người phải nhập viện, và khoảng 20 dân thường bị thương; lực lượng chức năng cũng bắt 20 người và xử phạt hành chính 20 trường hợp khác.
Hàng loạt video ghi lại cảnh cảnh sát đánh đập người biểu tình lan truyền trên mạng xã hội, làm dấy lên tranh luận về cách lực lượng an ninh xử lý đám đông. Một nhiếp ảnh gia cũng tố cáo bị cảnh sát đá vào mặt khi tác nghiệp. Tại Guadalajara, thành phố lớn thứ hai nước này, nhà chức trách cho biết ít nhất 47 người bị bắt và 13 người bị thương trong các vụ đụng độ.
Ngòi nổ của làn sóng biểu tình lần này là vụ sát hại ông Carlos Alberto Manzo Rodríguez, Thị trưởng Uruapan thuộc bang Michoacán, vào ngày 1/11 khi ông dự sự kiện Lễ hội Người chết. Ông Manzo được biết đến là người kiên quyết chống các băng nhóm ma túy và nhiều lần triển khai lực lượng vào khu vực rừng núi để truy quét. “Ông ấy bị giết vì dám đối đầu tội phạm,” bà Rosa Maria Avila, 65 tuổi, đến từ Michoacán, nói khi giương cao biểu ngữ tưởng nhớ vị thị trưởng. Một số người yêu cầu chính phủ phải tăng cường các biện pháp bảo vệ cộng đồng trước tình trạng bạo lực đang lan rộng.
Chính phủ của bà Sheinbaum, người nhậm chức từ tháng 10/2024 và hiện duy trì mức tín nhiệm trên 70%, lên án mọi hành vi bạo lực trong các cuộc tuần hành. Bà Sheinbaum cho rằng các cuộc biểu tình “bị thúc đẩy bởi các lực lượng cánh hữu và lan rộng nhờ bot trên mạng xã hội”, đồng thời phủ nhận các cáo buộc liên quan đến cái chết của Thị trưởng Manzo. Trong khi đó, nhóm “Generation Z Mexico” (hay thế hệ Gen Z) - lực lượng chính kêu gọi biểu tình - khẳng định đây là phong trào phi đảng phái và đại diện cho tiếng nói của “những người trẻ Mexico chán nản với bạo lực, tham nhũng và lạm quyền”.
Các cuộc biểu tình cuối tuần qua được coi là một trong những hoạt động đường phố lớn nhất của giới trẻ Mexico trong những năm gần đây, trong bối cảnh nạn bạo lực có tổ chức vẫn là bài toán chưa có lời giải tại quốc gia này.
