Tổng thống Rodrigo Duterte phát biểu trong chuyến thăm một đơn vị lực lượng vũ trang ở thủ đô Malina ngày 4/10. Ảnh: AFP/TTXVN
Kể từ khi nhậm chức đến nay, ông Duterte đã nhiều lần công kích mối quan hệ đồng minh giữa Philippines và Mỹ bằng những phát biểu mang tính kích động. Thậm chí, ông còn đe dọa sẽ hủy bỏ các cuộc tập trận chung giữa hải quân hai nước, và xem xét lại Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng Tăng cường (EDCA).
Ông cũng đề cập tới khả năng điều chỉnh chính sách đối ngoại của Philippines hướng tới Bắc Kinh nhiều hơn Washington. Đối diện với những động thái này của tân Tổng thống Philippines, giới chức Mỹ đã giữ im lặng và coi như không có điều gì xảy ra. Mỹ cũng nhận thấy rằng họ sẽ không có lợi gì nếu đối đầu trực diện với một tổng thống hay thay đổi ý kiến nhưng lại có uy tín cao như ông Duterte hiện nay.
Vì vậy, Mỹ quyết định giữ im lặng và chờ đợi xem điều gì sẽ xảy ra. Trong khi đó, Đô đốc John Richardson - Tư lệnh Hải quân Mỹ, khẳng định rằng mối quan hệ đồng minh với Philippines dựa trên nền tảng vững chắc. Washington cũng hy vọng thời gian sẽ làm dịu tình hình và ông Duterte sẽ tiếp tục duy trì mối quan hệ đồng minh với Mỹ.
Theo ông Evan Medeiros - cựu Giám đốc châu Á của Nhà Trắng, Mỹ vẫn đang xem xét những tác động từ các phát biểu của ông Duterte cũng như khoảng cách giữa lời nói và thực tiễn. Nhiều quan chức Mỹ cũng cho rằng Philippines sẽ khó đạt được một thỏa thuận có lợi với Trung Quốc trong khuôn khổ chuyến thăm Bắc Kinh của ông Duterte dự kiến diễn ra vào cuối tháng này.
