Theo truyền thông Mỹ, đây là chuỗi cà phê Trung Quốc có hơn 36.000 cửa hàng trên toàn cầu, xây dựng đế chế dựa trên đồ uống giá rẻ, tốc độ mở rộng mạnh mẽ và mô hình kinh doanh ưu tiên ứng dụng.
Tuy nhiên, đối với tiểu vương quốc Abu Dhabi, thương vụ không chỉ xoay quanh cà phê.
Công ty Đầu tư Mubadala (quỹ đầu tư quốc gia trị giá 385 tỷ USD của Abu Dhabi) đã đầu tư hơn 20 tỷ USD vào Trung Quốc trong thập kỷ qua. Khoản đầu tư vào Luckin cho thấy cách tiểu vương quốc này nhìn nhận nền kinh tế Trung Quốc.
Mối quan hệ được xây dựng trong nhiều năm
Năm 2015, Mubadala thiết lập quan hệ đối tác mang tính bước ngoặt với Công ty Vốn Ngân hàng Phát triển Trung Quốc và Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước Trung Quốc để thành lập quỹ đầu tư toàn cầu Các tiểu vương quốc Arab thông nhất - Trung Quốc trị giá 10 tỷ USD.
Kể từ đó, Mubadala đã thực hiện hơn 100 khoản đầu tư tại quốc gia châu Á này, trải rộng trên các lĩnh vực tiêu dùng, y tế và công nghệ. Trong số đó có tập đoàn thời trang Shein; mảng kinh doanh dược phẩm của UCB tại Trung Quốc; Newland Commercial Management - công ty quản lý hàng trăm trung tâm thương mại trên khắp Trung Quốc - trong một liên danh có sự tham gia của Cơ quan Đầu tư Abu Dhabi.
Mubadala chính thức mở văn phòng tại Bắc Kinh vào năm 2023, bắt đầu hiện diện tại địa phương, tăng cường quan hệ với các công ty và nhà đầu tư Trung Quốc.
“Những gì chúng ta đang chứng kiến thực tế là đẩy nhanh xu hướng đã bắt đầu từ nhiều năm trước”, bà Chiara Spina, Giáo sư về khởi nghiệp và doanh nghiệp gia đình tại INSEAD Abu Dhabi, nhận định.
Các quỹ đầu tư quốc gia vùng Vịnh đã tăng cường hiện diện tại Trung Quốc trong nhiều năm, nhưng theo bà Spina, cơ sở để đầu tư vào Trung Quốc ngày càng trở nên vững chắc hơn khi nền kinh tế nước này chuyển hướng sang tiêu dùng và công nghệ, trong khi các quốc gia vùng Vịnh tìm cách đa dạng hóa nền kinh tế, giảm phụ thuộc vào dầu mỏ.
Năm 2024, Quỹ Đầu tư Công Saudi Arabia đã ký 6 thỏa thuận với các tổ chức tài chính lớn của Trung Quốc, có tổng giá trị hợp tác tiềm năng lên tới 50 tỷ USD. Năm 2025, Cơ quan Đầu tư Qatar đã mua 10% cổ phần của Công ty Quản lý Quỹ Hoa Hạ, một trong những công ty quản lý quỹ lớn nhất Trung Quốc.
Phân tán rủi ro
Trung Quốc không còn tăng trưởng với tốc độ như những thập kỷ trước, nhưng điều đó không khiến nước này kém hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư vùng Vịnh.
Bà Spina bình luận: “Mubadala cho rằng việc nền kinh tế nói chung tăng trưởng chậm lại không đồng nghĩa với việc tất cả các cơ hội đầu tư tốt đều biến mất. Vì vậy, câu hỏi đặt ra là: đâu là những cơ hội đầu tư phù hợp trong tổng thể nền kinh tế đó?”.
Luckin là một câu trả lời. Được thành lập năm 2017, Luckin đã phục hồi sau bê bối gian lận khiến công ty bị hủy niêm yết trên sàn Nasdaq và phát triển thành một trong những chuỗi cà phê hàng đầu Trung Quốc.
Công ty này xây dựng hoạt động kinh doanh xoay quanh nhóm khách hàng trẻ, am hiểu công nghệ, bán đồ uống giá rẻ và thường xuyên giới thiệu các sản phẩm mới như Pineapple Cold Brew hay Grape Fizzy Americano. Khách hàng tại các cửa hàng đặt đồ uống thông qua ứng dụng, qua đó không phải xếp hàng gọi đồ và thanh toán tại quầy.
Theo bà Spina, hiện diện mạnh mẽ trên nền tảng số có thể giúp lý giải tại sao Mubadala quan tâm, xét tới chiến lược của quỹ.
Danh mục đầu tư của Mubadala trải rộng từ chất bán dẫn, trung tâm dữ liệu, AI đến phần mềm, nhưng công nghệ chỉ là một phần. Đối với các quỹ đầu tư quốc gia vùng Vịnh, đa dạng hóa ngày càng trở nên quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh cuộc chiến Iran tiếp tục tác động đến khu vực.
Mở rộng ra nước ngoài
Ông Michael Chen, đối tác tại Centurium Capital, cổ đông lớn nhất của Luckin, cho biết công ty hiện đã tạo ra đủ tiền mặt, do đó thương vụ với Mubadala không nhằm mục đích cấp vốn cho hoạt động kinh doanh.
Thay vào đó, ông nhấn mạnh những gì quỹ đầu tư quốc gia này có thể mang lại khi Luckin tìm cách mở rộng ra nước ngoài.
Sự hiện diện quốc tế của Luckin vẫn tương đối nhỏ so với quy mô hoạt động tại Trung Quốc. Với các chi nhánh tại Singapore, Malaysia và gần đây nhất là thành phố New York, công ty vẫn chưa mở cửa hàng tại vùng Vịnh - một thị trường có thể được đưa vào các cuộc thảo luận trong tương lai.
Ông Chen cho biết ông coi Mubadala là kiểu cổ đông dài hạn có tầm nhìn, có thể giúp công ty phát triển, thay vì một nhà đầu tư chỉ tìm kiếm lợi nhuận trong thời gian ngắn.
Ông Mohamed Albadr, người đứng đầu bộ phận châu Á, vốn cổ phần tư nhân tại Mubadala, cho biết trong thông cáo báo chí chung rằng thương vụ sẽ hỗ trợ giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của công ty tại Trung Quốc và quốc tế.
