Phát biểu tại Bắc Kinh ngày 3/2, đặc phái viên Venezuela tại Trung Quốc Remigio Ceballos nhấn mạnh quan hệ song phương giữa Caracas và Bắc Kinh sẽ không bị ảnh hưởng bởi các hành động can thiệp từ bên ngoài. Theo ông, Trung Quốc và Venezuela là các đối tác tin cậy, đều là quốc gia có chủ quyền và có đủ năng lực duy trì quan hệ song phương ổn định trong mọi hoàn cảnh.
Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh tròn một tháng kể từ khi lực lượng đặc nhiệm Mỹ tiến hành chiến dịch đột kích vào khu phức hợp an ninh cao tại Venezuela, bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro cùng phu nhân Cilia Flores, đồng thời kiểm soát ngành dầu mỏ, trụ cột kinh tế của quốc gia này.
Ông Ceballos mô tả vụ việc là một cảnh báo đối với cộng đồng quốc tế, song tìm cách giảm nhẹ tác động của sự kiện đối với quan hệ Venezuela - Trung Quốc. Theo ông, không có chính phủ nào có thể phá vỡ mối quan hệ hợp tác giữa hai nước, đồng thời khẳng định các doanh nghiệp Trung Quốc tại Venezuela vẫn đang hoạt động bình thường, không chỉ trong lĩnh vực dầu khí mà trên toàn bộ các lĩnh vực hợp tác song phương.
Đại diện Venezuela cũng bác bỏ các thông tin cho rằng Washington sẽ áp đặt mức giá đối với toàn bộ giao dịch dầu mỏ giữa Trung Quốc và Venezuela. Theo ông, Caracas có quyền đưa ra các quyết định độc lập, trong khi giá dầu sẽ được xác định dựa trên giá thị trường quốc tế, thay vì theo sắp đặt của bất kỳ quốc gia nào.
Trung Quốc là một trong số ít các đối tác nước ngoài duy trì sự hiện diện kinh tế đáng kể tại Venezuela trong nhiều năm qua, bất chấp nền kinh tế nước này rơi vào khủng hoảng kéo dài do siêu lạm phát, thất bại chính sách, tham nhũng và các cú sốc giá dầu toàn cầu. Các công ty Trung Quốc đã đầu tư mạnh vào năng lượng, khai khoáng, hạ tầng và thương mại, đồng thời trở thành khách hàng lớn của dầu thô Venezuela.
Việc ông Maduro bị bắt giữ đã làm dấy lên lo ngại tại Bắc Kinh về tương lai của các khoản đầu tư này, cũng như chiến lược dài hạn của Trung Quốc tại Mỹ Latin, khu vực mà Bắc Kinh đã đẩy mạnh hiện diện trong khoảng hai thập kỷ trở lại đây khi Mỹ tập trung ưu tiên vào các khu vực khác.
Sau chiến dịch quân sự ngày 3/1, Nhà Trắng được cho là đã yêu cầu Venezuela cắt giảm quan hệ kinh tế với Trung Quốc, Nga, Iran và Cuba. Bắc Kinh sau đó lên án mạnh mẽ hành động quân sự của Mỹ và kêu gọi trả tự do cho gia đình ông Maduro.
Giới phân tích nhận định Trung Quốc khó có khả năng rút lui khỏi Mỹ Latin, bất chấp rủi ro địa chính trị gia tăng. Trong cuộc hội đàm tại Bắc Kinh ngày 3/2 với Tổng thống Uruguay Yamandu Orsi, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tái khẳng định lập trường ủng hộ hợp tác nhằm xây dựng một trật tự thế giới đa cực bình đẳng và có trật tự. Ông nhấn mạnh Trung Quốc coi trọng quan hệ với Mỹ Latin và ủng hộ các quốc gia trong khu vực bảo vệ chủ quyền, an ninh và lợi ích phát triển.
Trong khi đó tại Caracas, Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez gần đây đã thông qua một đạo luật tư nhân hóa ngành dầu mỏ, động thái được đánh giá sẽ mở ra một bước ngoặt địa chính trị và kinh tế mới đối với Venezuela.
Về phía Mỹ, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ điều hành ngành dầu mỏ Venezuela, song đồng thời phát tín hiệu sẵn sàng chào đón các khoản đầu tư từ Trung Quốc và Ấn Độ. Ông Trump cho rằng Trung Quốc có thể đạt được các thỏa thuận lớn trong lĩnh vực dầu mỏ tại quốc gia Nam Mỹ này.
