Lễ hội Hang Bua ở huyện Quỳ Châu là một sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng người Thái ở Tây Bắc tỉnh Nghệ An. Đây là Lễ hội với những truyền thuyết huyền thoại về thuở lập bản dựng mường trong tâm thức dân gian của người dân miền núi khu vực Tây bắc Nghệ An nói chung và đồng bào các dân tộc huyện Quỳ Châu nói riêng.
Lễ hội Hang Bua (bản Bua, xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu, Nghệ An) diễn ra 3 ngày từ ngày 29/02 đến ngày 02/3/2024 (tức ngày 20,21,22 tháng giêng âm lịch). Đây là Lễ hội được tổ chức gắn với tục lệ cổ xưa của cộng đồng người Thái thuộc mường cổ Chiêng Ngam, nay là khu vực xã Châu Tiến và lễ cúng đền mường.
Ngôi đền được xây dựng cách đây hơn 100 năm và được trùng tu và xây dựng lại trong những năm gần đây và trở thành một công trình tâm linh của người dân ở huyện Quỳ Châu và khu vực lân cận. Ngôi đền cách không gian chính của lễ hội không xa, tọa lạc trên triền núi có tên gọi Tẻn Bọ. Đầu tháng và ngày rằm vẫn được người dân đến thắp hương, khấn nguyện.
Lễ cúng được thực hiện theo nghi thức lễ cúng bản, cúng mường của người Thái ở Quỳ Châu. Mâm cúng có thịt trâu, gà, rượu, hương trầm, hoa quả… Phần lễ diễn ra tôn nghiêm, thành kính.
Phần hội diễn ra từ trước đó một ngày và xuyên suốt lễ hội kéo dài 3 ngày với nhiều hoạt động mang những nét văn hóa bản địa như mua sạp, đẩy gậy, thi thêu váy, dệt vải, quay tơ, khắc luống, thi người đẹp.
Hang Bua, một danh thắng được Bộ Văn Hóa - Thông Tin trước đây xếp hạng Di tích Văn hóa - Lịch Sử cấp Quốc gia vào năm 1997. Cùng năm đó, Lễ hội Hang Bua được phục dựng và tổ chức hàng năm.
Các hoạt động văn hóa hóa, văn nghệ, thể thao trong lễ hội ngoài việc thu hút khách du lịch còn nhằm lưu giữ truyền thống văn hóa bản địa, khơi dậy mối quan tâm của lớp trẻ đối với việc phát huy nhưng nét văn hóa truyền thống trong phát triển kinh tế, xã hội. Trong đó, hội thi quay tơ, dệt vải có ý nghĩa nhằm phát triển nghề trồng dâu nuôi tằm, dệt thổ cẩm vốn đang khá phát triển ở nhiều bản người Thái ở huyện Quỳ Châu.
Lễ hội Hang Bua năm 2024, ngoài việc thu hút một lượng khách lớn có ghi nhận những thay đổi trong khâu tổ chức của chính quyền địa phương khi các hoạt động được bố trí khá bài bản, khoa học.
Đình Tuyên