Những ngày tháng Tám lịch sử, ngược dòng Phó Đáy, chúng tôi về thăm xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang - “Thủ đô kháng chiến”, nơi từng diễn ra Đại hội đại biểu Quốc dân (Quốc dân Đại hội Tân Trào) vào năm 1945. Dấu ấn lịch sử Dẫn chúng tôi tham quan đình Tân Trào - nơi diễn ra Quốc dân Đại hội Tân Trào, chị Lành Thị Kiên, Trưởng phòng Hướng dẫn, tuyên truyền của Khu du lịch, lịch sử, văn hóa và sinh thái Quốc gia Tân Trào, cho biết: Quốc dân Đại hội Tân Trào diễn ra trong bối cảnh cao trào kháng Nhật cứu quốc, tạo tiền đề mạnh mẽ cho cuộc Tổng khởi nghĩa giải phóng dân tộc, giành độc lập, tự do. Căn cứ vào tình hình đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ thị phải gấp rút triệu tập Đại hội đại biểu quốc dân để thành lập Chính phủ lâm thời cách mạng Việt Nam. Chiều 16/8/1945, tại đình Tân Trào, Quốc dân Đại hội Tân Trào chính thức được khai mạc. Tham dự Đại hội có hơn 60 đại biểu đại diện cho cả 3 miền Bắc - Trung - Nam, đại diện cho các ngành, các giới, các dân tộc, các đảng phái chính trị, các đoàn thể cứu quốc và một số kiều bào ta ở nước ngoài. Đại hội được tiến hành khi lệnh Tổng khởi nghĩa vừa phát đi, vì vậy phải họp khẩn trương, “chớp nhoáng” để các đại biểu kịp về các địa phương lãnh đạo khởi nghĩa.
 Làng văn hóa thôn Tân Lập, xã Tân Trào, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang. |
Quốc dân Đại hội Tân Trào đã quyết định thành lập Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam do Lãnh tụ Hồ Chí Minh làm Chủ tịch, ông Trần Huy Liệu làm Phó Chủ tịch. Đại hội cũng quy định Quốc kỳ là lá cờ đỏ có ngôi sao vàng 5 cánh ở giữa, Quốc ca là bài “Tiến quân ca”. Ngày 17/8/1945, Đại hội bế mạc trong không khí tổng khởi nghĩa sôi sục. Thay mặt Ủy ban dân tộc giải phóng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc lời tuyên thệ: “Chúng tôi là những người được Quốc dân đại biểu bầu vào Ủy ban dân tộc giải phóng, để lãnh đạo cuộc cách mạng của nhân dân. Trước lá cờ thiêng liêng của Tổ quốc, chúng tôi nguyện kiên quyết lãnh đạo nhân dân tiến lên, ra sức chiến đấu chống quân thù, giành lại độc lập cho Tổ quốc. Dù phải hy sinh đến giọt máu cuối cùng, không lùi bước".
| Quốc dân Đại hội Tân Trào là một sự kiện đánh dấu bước ngoặt trong lịch sử cách mạng Việt Nam, phát động khởi nghĩa giành chính quyền một cách nhanh nhất, khẩn trương nhất, để cả đất nước Việt Nam đứng lên tự làm chủ vận mệnh mình và đất nước mình. |
Bà Nông Thị Mơ ở thôn Tân Lập, xã Tân Trào là một trong những người đã tham gia phục vụ cơm, nước cho cán bộ trong những ngày diễn ra Đại hội tại Tân Trào. Năm nay đã 91 tuổi, mắt đã mờ, chân đã chậm nhưng bà Mơ vẫn nhớ như in không khí của những ngày lịch sử năm ấy. Bà cho biết: Khi diễn ra Đại hội, đình Tân Trào được vây kín bằng vải nên bà không biết trong đình đang diễn ra cuộc họp gì, bà chỉ biết mình được cử đi phục vụ cơm, nước cho cán bộ về họp. Chỉ sau khi Đại hội kết thúc, bà mới biết đó là Đại hội để bầu ra Chính phủ lâm thời cách mạng Việt Nam. Cũng vào thời điểm ấy, hầu hết các gia đình trong thôn Tân Lập đều có cán bộ về ở nhờ, gia đình bà Mơ cũng có hai cán bộ về ở, nhưng để đảm bảo bí mật cho cán bộ và Đại hội, các thành viên trong gia đình bà không ai dám hỏi tên, tuổi cũng như chuyện công việc của cán bộ… Gia đình ông Hoàng Trung Dân ở xã Tân Trào là gia đình đã nhường nhà cho Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở và làm việc trong thời gian từ cuối tháng 5 đến tháng 8/1945. Giờ đây, ông Dân không còn nữa nhưng các thế hệ con cháu ông vẫn luôn ghi nhớ hình ảnh của Đại tướng và những cán bộ khi về họp. Bà Nông Thị Thu, 80 tuổi, dân tộc Tày- con dâu trưởng của ông Dân cho biết: Thời điểm diễn ra Đại hội, bà chưa về làm dâu, nhưng sau này được nghe các cụ kể lại, mỗi lần các cán bộ đến gia đình bà để họp chuẩn bị cho Đại hội là mọi người trong gia đình sơ tán lên lán ở trên núi, từ sáng đến tối, khi cán bộ họp bàn xong mọi người trong gia đình mới về. Lúc đó, mọi người trong gia đình bà cũng như người dân địa phương đều thực hiện "3 không" (không biết, không nghe, không nói) để đảm bảo an toàn, bí mật cho các cán bộ về dự Đại hội… Xã đầu tiên đạt chuẩn nông thôn mới Phát huy truyền thống quê hương cách mạng Tân Trào lịch sử - nơi diễn ra Đại hội đại biểu Quốc dân, trong những năm qua, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Tân Trào đã tập trung phát huy các nguồn lực để thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Tháng 12 năm 2014, Tân Trào đã đạt 19/19 tiêu chí của Bộ tiêu chí chuẩn nông thôn mới và đã trở thành xã đầu tiên của tỉnh Tuyên Quang được công nhận là xã đạt chuẩn nông thôn mới (tháng 12 năm 2014). Chủ tịch UBND xã Tân Trào Trần Đức Hạnh cho biết: Tân Trào là xã có truyền thống lịch sử và là một trong 3 xã đại diện cho 3 miền trong cả nước được Chủ tịch nước Trương Tấn Sang bảo trợ về huy động nguồn lực thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Do vậy, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc trong xã xác định phải thực hiện sao cho xứng đáng với truyền thống quê hương cách mạng. Để hoàn thành các tiêu chí của chuẩn nông thôn mới, xã đã tập trung tuyên truyền, vận động, giải thích cho người dân về mục tiêu của Chương trình. Xã cũng chọn lọc các tiêu chí, tiêu chí dễ, không cần sự đầu tư của Nhà nước thực hiện trước, tiêu chí khó thực hiện sau; đồng thời, thực hiện tốt Quy chế dân chủ ở cơ sở, phát huy tinh thần chủ động của người dân, dân đóng góp, dân làm, dân kiểm tra; tạo sự đồng thuận và thống nhất từ các cấp chính quyền đến người dân... Anh Phùng Văn Minh, thôn Mỏ Ché, xã Tân Trào một trong những hộ gia đình vừa vươn lên thoát nghèo chia sẻ: Trước đây, cả gia đình anh sống trong ngôi nhà gỗ cũ kỹ từ đời ông bà để lại. Trải qua thời gian, ngôi nhà đã bị hư hỏng, mục nát, gia đình lúc nào cũng sống cảnh lo sợ mỗi khi có mưa bão, bởi nhà có thể bị sập bất cứ lúc nào. Đến tháng 4/2013, gia đình anh được Dự án hỗ trợ xóa nhà tạm của xã hỗ trợ 32 triệu đồng, cùng số tiền tiết kiệm và vay mượn của anh em, bạn bè, gia đình anh đã xây dựng được ngôi nhà kiên cố. Từ khi có nhà mới, gia đình anh yên tâm lao động, sản xuất, vươn lên thoát nghèo. Cùng chung niềm vui như gia đình anh Minh là gia đình anh Trần Văn Vần, dân tộc Tày, thôn Tân Lập, xã Tân Trào. Gia đình anh Vần vừa xây dựng xong ngôi nhà sàn 3 gian, 2 chái, với tổng vốn đầu tư 400 triệu đồng, trong đó Nhà nước, các doanh nghiệp, cá nhân, tổ chức trong và ngoài tỉnh hỗ trợ 200 triệu đồng. Ngoài gia đình anh Vần, 10 hộ gia đình dân tộc Tày khác trong thôn Tân Lập cũng được hỗ trợ để bảo tồn nhà sàn với tổng số vốn hỗ trợ 1,7 tỷ đồng; qua đó, giúp các hộ dân vừa để ở vừa kết hợp phát triển du lịch. Cách bảo tồn này vừa giữ được bản sắc văn hóa lại giải quyết tình trạng phá rừng lấy gỗ làm nhà. Thời gian tới, xã Tân Trào sẽ tiếp tục đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư”; tăng cường công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân bảo vệ môi trường sinh thái; thực hiện tốt quy ước, hương ước thôn bản. Xã tập trung vận động người dân thay đổi tư duy sản xuất, phát triển kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, đa dạng hóa các ngành nghề sản xuất - kinh doanh - dịch vụ; tiếp tục huy động sự đóng góp, đầu tư từ các doanh nghiệp và người dân để xây dựng hạ tầng du lịch, khai thác tiềm năng, lợi thế về du lịch để tạo việc làm, thu nhập cho người dân, giảm nghèo bền vững... Tân Trào phấn đấu đến năm 2020, giảm tỷ lệ hộ nghèo xuống dưới 5%; 100% hệ thống đường giao thông nông thôn, 50% đường giao thông nội đồng được bê tông hóa; hàng năm có trên 90% hộ gia đình đạt hộ gia đình văn hóa; giữ vững danh hiệu đạt chuẩn nông thôn mới.
