Văn nghệ và kháng chiến qua sách ảnh Trần Văn Lưu

Gần 200 bức ảnh nghệ thuật và tư liệu quan trọng của Trần Văn Lưu, về các gương mặt văn nghệ sĩ kháng chiến, cũng như đời sống văn nghệ trong kháng chiến chống Pháp.
Văn nghệ và kháng chiến qua sách ảnh Trần Văn Lưu ảnh 1

Cuốn sách ảnh Văn nghệ và kháng chiến qua ống kính Trần Văn Lưu”. 

Nhân kỷ niệm 70 năm thành lập Hội Văn nghệ Việt Nam, tiền thân của các hội Văn học nghệ thuật ngày nay, được sự cộng tác của gia đình nhà nhiếp ảnh Trần Văn Lưu, NXB Kim Đồng cho ra mắt cuốn sách ảnh “Văn nghệ và kháng chiến qua ống kính Trần Văn Lưu”. 

Cuốn sách hội tụ gần 200 bức ảnh nghệ thuật và tư liệu quan trọng nhất của Trần Văn Lưu, về các gương mặt văn nghệ sỹ kháng chiến cũng như đời sống văn nghệ trong kháng chiến chống Pháp, giúp bạn đọc hiểu thêm về một nhà nhiếp ảnh có nhiều đóng góp trong đời sống văn nghệ Việt Nam. 

Nhà nhiếp ảnh Trần Văn Lưu được biết đến là “Người khắc ghi lịch sử văn nghệ kháng chiến”. Ông tham gia kháng chiến ngay từ buổi đầu và bắt đầu chụp các văn nghệ sĩ từ khi Hội Văn nghệ Việt Nam ra đời. 

Văn nghệ và kháng chiến qua sách ảnh Trần Văn Lưu ảnh 2

Nhà nhiếp ảnh Trần Văn Lưu.

Hòa mình với đời sống văn nghệ, hiểu rõ tâm hồn văn nghệ sĩ và chuyên tâm chụp văn nghệ sĩ, Trần Văn Lưu đã lưu lại qua ống kính những chân dung văn nhân một thời, bằng tất cả những nét cá tính hào hoa và đặc biệt nhất. 

Khó ai có thể quên những bức ảnh nổi tiếng, như bức bảy văn nghệ sĩ chụp trước trụ sở Hội Văn nghệ ở Xóm Chòi (Thái Nguyên), các văn nghệ sĩ chia tay nhau lên đường ra mặt trận, hay hình ảnh kịch sĩ Thế Lữ hóa trang vào vai diễn, nhạc sĩ Văn Cao với cây đàn ghi ta, nhà văn Nguyễn Tuân ngậm tẩu… 

Ít ai biết, tác giả của những bức ảnh tư liệu nghệ thuật đắt giá ấy chính là Trần Văn Lưu. Và phải đến hàng chục năm sau khi những bức ảnh đó ra đời, cũng phải 15 năm sau ngày tác giả đi xa, cuốn sách ảnh này mới đến tay bạn đọc. 

“Văn nghệ và kháng chiến qua ống kính Trần Văn Lưu” là một cuốn sách ảnh không chỉ công phu trong tổ chức biên soạn, mà còn là những tư liệu đắt giá, có giá trị nghệ thuật điển hình. 

Văn nghệ và kháng chiến qua sách ảnh Trần Văn Lưu ảnh 3

Những tác phẩm ảnh của nhà nhiếp ảnh Trần Văn Lưu.

Nhà thơ Hữu Thỉnh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội VHNT Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam đã khẳng định: “Cuốn sách, có thể nói, là một bộ sưu tập những bức ảnh vô cùng quý giá về nhiều gương mặt văn nghệ sĩ nổi tiếng trong kháng chiến, và sau hòa bình lập lại, bên cạnh những bức ảnh khác giúp tái hiện bối cảnh họ đã sống và sáng tác hết sức cảm động. Đồng thời, cuốn sách cũng giúp ta thấy được cuộc đời và sự nghiệp của nhà nhiếp ảnh Trần Văn Lưu, một sự nghiệp có thể còn chưa được đánh giá đúng mức, nhưng thật đáng trân trọng”. 

Trong 200 trang sách ảnh khổ lớn, độc giả sẽ gặp lại những gương mặt văn nghệ sĩ tiêu biểu như Thế Lữ, Xuân Diệu, Nguyễn Tuân, Tô Ngọc Vân, Tố Hữu, Nguyễn Huy Tưởng... được sống trong không khí hào hùng của những năm tháng văn nghệ song hành với cuộc kháng chiến, đến những chi tiết đặc sắc như sinh hoạt trong kháng chiến, bệnh viện giữa rừng, một buổi chào cờ của Thiếu sinh quân… 

Cuốn sách còn nhắc đến địa chỉ văn hóa 11 Hàng Bông, là nơi ở của gia đình nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Văn Lưu, cũng là nơi rộng mở cho văn nghệ sĩ đến đàm đạo. Từ tình cảm bạn bè trân quý, cùng nhau trải nghiệm mọi vui buồn thời cuộc, ống kính của nhà nhiếp ảnh Trần Văn Lưu đã “bắt” được những khoảnh khắc vàng, bừng sáng cái “Tôi” của mỗi gương mặt nghệ sĩ, lưu lại những chi tiết sống động nhất của hiện thực kháng chiến. 

Đằng sau mỗi bức ảnh in hằn dấu ấn thời gian, là tình cảm thao thiết với văn nghệ, yêu cái đẹp và biết ơn cuộc sống mà ông Trần Văn Lưu gửi gắm. 

Cuộc kháng chiến dân tộc đã lùi xa hơn nửa thế kỉ nhưng gia tài gần 300 bức ảnh và tư liệu của nhà nhiếp ảnh Trần Văn Lưu có “thâm niên” chừng ấy thời gian, vẫn có giá trị thời đại quan trọng đối với nền văn nghệ Việt Nam nói riêng, với đời sống nghệ thuật nói chung. 

Phương Hà/Báo Tin Tức

Dành cho bạn

Những góc nhìn về Hà Nội qua tranh hiện thực

Những góc nhìn về Hà Nội qua tranh hiện thực

Kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (10/10/1954 - 10/10/2026), sáng 3/10, tại Hà Nội, Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam tổ chức buổi Art Talk với chủ đề “Hà Nội trong tranh Phạm Bình Chương”.

Huyền thoại Greta Garbo 'hồi sinh' trên màn ảnh sau 36 năm

Huyền thoại Greta Garbo 'hồi sinh' trên màn ảnh sau 36 năm

36 năm sau khi qua đời, huyền thoại Hollywood Greta Garbo bất ngờ xuất hiện trở lại trên màn ảnh trong một quảng cáo của hãng sản xuất vòng bi Thụy Điển SKF. Lần này, hình ảnh, chuyển động và giọng nói của nữ minh tinh đều được tái tạo bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

Hà Nội phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Hà Nội phát động hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Mở đầu chuỗi hoạt động hưởng ứng trên địa bàn thành phố từ nay đến ngày 24/11, Lễ phát động hưởng ứng “Ngày Văn hóa Việt Nam” năm 2026 tại Hà Nội mở ra không gian giao lưu, hội tụ những sắc màu văn hóa, tôn vinh di sản và lan tỏa niềm tự hào văn hóa Việt Nam.