Tại sao Hiệp hội lại chọn xã miền núi Tây Yên Tử để triển khai mô hình này, thưa ông?
Hiệp hội Du lịch Việt Nam đã ban hành tiêu chí du lịch xanh áp dụng cho doanh nghiệp và điểm du lịch. Việc xây dựng mô hình tại xã Tây Yên Tử nhằm áp dụng cụ thể vào một điểm đến điển hình. Xã Tây Yên Tử có cộng đồng dân tộc sinh sống, trong đó có điểm du lịch Tây Yên Tử nằm trong quần thể di tích và danh thắng Yên Tử, Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Kiếp Bạc đã được Ủy ban Di sản Thế giới (UNESCO) công nhận là Di sản Văn hóa Thế giới của nhân loại.
Bên cạnh đó, gần khu du lịch Tây Yên Tử có bản người Dao Bản Mậu với khoảng 300 hộ dân tộc Dao sinh sống. Họ sống dựa vào khai thác rừng nguyên sinh, thu hái thuốc nam. Do đó, việc xây dựng mô hình du lịch theo hướng bảo vệ và trồng rừng, khai thác nguyên liệu làm thuốc, dược liệu và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc.
Cùng với đó, khu du lịch Tây Yên Tử cũng đang chuyển hướng hoạt động xanh với việc giảm rác thải nhựa, tạo cảnh quan thân thiện môi trường.
Việc triển khai mô hình này phù hợp với mô hình chính quyền hai cấp, khi xã Tây Yên Tử là một điểm đến triển khai trong cộng đồng, quy mô vừa phải, không quá lớn như cấp huyện, nhưng cũng không quá nhỏ như cấp xã trước đây. Từ thực tế, xã sẽ có những chính sách phù hợp để quản lý, vừa phát huy giá trị văn hoá du lịch tâm linh, vừa gìn giữ và lan tỏa văn hoá cộng đồng địa phương.
Vậy, cộng đồng dân tộc bản địa nơi đây sẽ được hưởng lợi như thế nào và cần triển khai những tiêu chí du lịch xanh gì, thưa ông?
Trong vài năm trở lại đây, điểm du lịch Tây Yên Tử đã bắt đầu thu hút khách du lịch nội địa. Tại Bản Mậu, đồng bào Dao nơi đây cũng đã manh nha phát triển du lịch. Một số người năng động, nhạy bén với kinh tế thị trường đã tự triển khai một số loại hình cung cấp dịch vụ du lịch.
Do đó, chúng tôi sẽ tư vấn thành lập Ban quản lý điểm du lịch để người dân làm chủ, dựa trên các tiêu chí và hướng dẫn kỹ thuật do chuyên gia du lịch của Hiệp hội và dự án cung cấp. Từ đó, mô hình sẽ được vận hành chuyên nghiệp hơn, góp phần phát huy giá trị di sản văn hoá được UNESCO công nhận và mang lại lợi ích thực tế cho cộng đồng từ phát triển du lịch.
Qua khảo sát thực tế bước đầu, ông đánh giá cơ hội phát triển du lịch của cộng đồng nơi đây như thế nào, thưa ông?
Hoạt động cung cấp dịch vụ du lịch tại đây mới ở giai đoạn sơ khai. Chúng tôi mong muốn tư vấn để phát triển thành điểm du lịch cộng đồng đúng nghĩa, với các homestay nơi du khách được ở cùng người dân và trải nghiệm các dịch vụ bản địa.
Theo quy định của pháp luật, du lịch cộng đồng phải hướng đến mục tiêu tăng thu nhập cho người dân, để từ đó họ tích cực tham gia bảo tồn giá trị văn hoá truyền thống. Đơn cử như việc mặc trang phục dân tộc sẽ giúp thu hút khách hơn; các hộ làm dịch vụ, thậm chí cả cộng đồng trong xã đều có thể duy trì việc mặc trang phục dân tộc trong sinh hoạt, đồng thời khôi phục các điệu hát, tiết mục trình diễn nhằm tạo sức hút cho du khách.
Từ việc triển khai tại Bản Mậu, chúng tôi kỳ vọng mô hình sẽ được xã Tây Yên Tử nhân rộng ra toàn địa bàn, để sau đó Hiệp hội tổng kết, đánh giá và tiếp tục mở rộng mô hình đến các điểm du lịch cộng đồng khác.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
Bài viết theo đặt hàng của Vụ Pháp chế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
