Hơn ai hết, chính những binh sỹ Ukraine đang đồn trú ở miền Đông hiểu rõ bản chất lệnh ngừng bắn giữa Kiev và phe ly khai là thế nào. “Các chính trị gia có thể gọi đó là gì thì tùy họ. Nhưng giữa những gì được phát đi từ Kiev với điều đang xảy ra ở thực địa là hai chiều hướng khác biệt”, binh nhì Yury Trush thuộc lữ đoàn bộ binh cơ giới 128 đóng tại Debaltsevo, Donetsk bày tỏ. Theo binh sĩ Trush, các hoạt động quân sự của hai bên vẫn tiếp tục được triển khai trong thời hạn lệnh ngừng bắn, ngoại trừ 3 tuần cuối tháng 12/2014 là “tương đối êm dịu”. Nhưng kể từ ngày đầu năm mới, cả vùng lại trở lại với tình trạng quen thuộc trước đó, với từng loạt đạn pháo hạng nặng, súng cối, rocket rền vang.
 Quân đội Ukraine nhận bàn giao vũ khí mới. Ảnh: AFP |
Diễn biến trong những ngày gần đây đang dần dập tắt những hy vọng về một giải pháp chính trị cho cuộc xung đột. Khi chính quyền Ukraine ra các sắc lệnh kiểm soát, hạn chế việc đi lại tại các khu vực do quân ly khai kiểm soát, giao tranh tại Donetsk đã trở lại cấp độ căng thẳng nhất từ hồi tháng 9/2014. Chính quyền Ukraine cho biết, quân ly khai đã mở gần 900 cuộc tấn công nhằm vào quân chính phủ kể từ ngày bắt đầu thực thi lệnh ngừng bắn mới nhất 9/12/2014. Riêng trong hai ngày từ 11-12/1, đã có 63 đợt pháo kích giữa 2 bên. Trên các mạng xã hội, xuất hiện nhiều đoạn băng video về sự di chuyển của hàng đoàn xe quân sự, thiết giáp ở các khu vực do quân ly khai kiểm soát. Các cư dân ở Donetsk cũng ghi nhận thực tế này.Ông Andrei Purgin, Phó Thủ tướng nước Cộng hòa Nhân dân Donetsk tự xưng, ngày 12/1 tuyên bố, dân phòng miền Đông đã trở lại “giai đoạn thực thi các chiến dịch quân sự chủ động”, đồng thời cảnh báo về một thời kì ác liệt tới đây tại Donetsk. Thông báo của quân đội Ukraine thì nói rằng, sự gia tăng các hành động thù địch trong vài ngày qua, cùng với việc cố thay đổi đường giới tuyến cho thấy, quân ly khai đã lựa chọn “các bước đi chiến thuật nhằm tạo leo thang căng thẳng ở Donbass”. Về phần mình, Kiev cũng có bước chuẩn bị mới. Bên cạnh việc đưa vào biên chế một số loại vũ khí, phương tiện chiến tranh mới, Tổng thống Petro Poroshenko ngày 14/1 cũng ký sắc lệnh động viên quân đội. Trong năm nay, Ukraine dự định gọi nhập ngũ đối với 200.000 người.Xung đột gia tăng trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao không có tiến triển. Đàm phán 4 bên theo “thể thức Normandy” hiện chưa ấn định được thời điểm, sau khi ngoại trưởng các nước kết thúc cuộc gặp trù bị hôm 13/1 tại Berlin mà không đạt được kết quả nào, do quan điểm các bên còn cách xa nhau. Những chuyển động trong thời gian tới được xem là mang tính quyết định. Một thủ lĩnh cấp cao quân ly khai cho biết: “Rất khó để đoán xem điều gì sẽ xảy ra. Chỉ biết rằng một thời khắc quyết định đang đến. 2-3 tuần tới đây sẽ quyết định tất cả, hoặc sẽ theo chiều hướng này, hoặc theo chiều hướng khác”. Hoài Thanh (Theo The Guardian, UNIAN)
