Theo nhận định của Phó Tổng biên tập tạp chí Foreign Policy Cameron Abadi và Giáo sư Adam Tooze tại Đại học Columbia mới đây, cả Ukraine và Nga đều đang phải vật lộn với những thách thức tài chính nghiêm trọng khi cuộc xung đột kéo dài, trong bối cảnh các lệnh trừng phạt của phương Tây đang dần phát huy tác dụng với Moskva và nguồn viện trợ quốc tế cho Kiev đầy bất trắc.
Nga đối mặt áp lực từ lệnh trừng phạt
Các chuyên gia trên lưu ý, trong khi Nga tiếp tục thu lợi từ việc bán dầu cho các quốc gia như Trung Quốc và Ấn Độ, các hạn chế về năng lượng của phương Tây đang bắt đầu trở nên nghiêm trọng. Tình hình có thể trở nên tồi tệ hơn nếu Quốc hội Mỹ thông qua các biện pháp trừng phạt bổ sung đang được xem xét.
Dù hai chuyên gia đặt câu hỏi về hiệu quả của các lệnh trừng phạt đối với Nga và cho rằng tình hình của Moskva đã có cải thiện, nhưng các lệnh trừng phạt mới có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng. Đáng chú ý, các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với hai công ty dầu mỏ Nga đã có hiệu lực, trong khi Quốc hội Mỹ đang xem xét một gói trừng phạt mới có thể được thông qua vào cuối năm nay.
Điều này diễn ra song song với việc chính quyền Trump đưa ra một thỏa thuận hòa bình mới giữa Nga và Ukraine, cho thấy những tín hiệu mâu thuẫn trong chính sách của Washington đối với Moskva.
Ukraine đối diện thâm hụt ngân sách và tham nhũng
Về phía Ukraine, tình hình tài chính còn nghiêm trọng hơn. Các chuyên gia Abadi và Tooze cảnh báo rằng Kiev đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt ngân sách nghiêm trọng cho năm 2026. Điều đáng lo ngại là Ukraine phụ thuộc rất nhiều vào viện trợ của phương Tây và đang phải đối mặt với khó khăn ngày càng tăng trong việc thu hẹp khoảng cách ngân sách vì châu Âu vẫn bị chia rẽ và sự hỗ trợ của Mỹ không chắc chắn.
Thêm vào đó, một vụ bê bối tham nhũng đang đe dọa nhấn chìm chính phủ Ukraine. Giáo sư Tooze phân tích rằng tham nhũng là một rủi ro cố hữu trong điều kiện xung đột toàn diện. Tuy nhiên, ông cảnh báo đây là căn bệnh có thể làm suy yếu nghiêm trọng cả viện trợ nước ngoài lẫn sự ủng hộ của công chúng đối với Kiev.
Sự kết hợp giữa thâm hụt ngân sách và khủng hoảng tham nhũng đang tạo ra một tình thế khó khăn kép cho Ukraine. Trong khi nguồn tài trợ từ phương Tây trở nên không chắc chắn hơn, niềm tin của người dân trong nước và cộng đồng quốc tế cũng đang bị xói mòn bởi các vụ tham nhũng.
Cuộc đua chống đỡ về tài chính
Các chuyên gia Abadi và Tooze kết luận rằng cả hai bên đều đang chịu áp lực tài chính nghiêm trọng khi cố gắng duy trì nỗ lực quân sự của mình. Tuy nhiên, họ đều nhận định rằng tình hình của Nga không nghiêm trọng bằng Ukraine - mặc dù điều đó có thể thay đổi nếu phương Tây thắt chặt lệnh trừng phạt.
Đánh giá trên cho thấy Ukraine đang ở vị thế bất lợi hơn trong cuộc đua chống đỡ về tài chính. Nước này không chỉ phải đối mặt với nguồn thu hạn chế và phụ thuộc viện trợ, mà còn phải vật lộn với các vấn đề nội tại như tham nhũng. Trong khi đó, Nga dù chịu áp lực từ lệnh trừng phạt nhưng vẫn duy trì được nguồn thu từ xuất khẩu dầu mỏ.
Giai đoạn căng thẳng tài chính sâu sắc này có thể ảnh hưởng đáng kể đến diễn biến của cuộc xung đột và khả năng đạt được một thỏa thuận hòa bình. Câu hỏi đặt ra là liệu các lệnh trừng phạt mới của phương Tây có đủ mạnh để làm thay đổi cán cân tài chính, hay Ukraine sẽ phải đối mặt với những khó khăn nghiêm trọng hơn trong việc duy trì nỗ lực chiến sự.
