Ukraine 'soi' kỹ thỏa thuận khoáng sản với Mỹ để tránh vi hiến

Ukraine đang tiến hành một cuộc kiểm tra nội bộ liên quan đến thỏa thuận khoáng sản với Mỹ, tập trung vào phân tích việc tuân thủ Hiến pháp nước này – Ngoại trưởng Andrii Sybiha cho biết ngày 4/4.
Chú thích ảnh
Ngoại trưởng Ukraine Andrii Sybiha và người đồng cấp Anh David Lammy trong cuộc họp báo chung vào ngày 5/2/2025, tại Kiev. Ảnh: Getty Images

Tờ Kyiv Independent đưa thông tin trên sau khi Washington và Kiev được cho là đã thảo luận về dự thảo thỏa thuận khoáng sản mở rộng do Mỹ đề xuất vào cuối tháng 3.

Ông Sybiha cho biết thỏa thuận khoáng sản "không thể mâu thuẫn với quá trình hội nhập châu Âu, chúng tôi đang nói với người Mỹ điều đó".

Một trong những vấn đề nổi cộm là phiên bản mới nhất của thỏa thuận này xung đột với quan hệ đối tác nguyên liệu thô quan trọng được ký kết giữa Brussels và Kiev vào năm 2021, vì thế có khả năng gây tổn hại đến tham vọng gia nhập EU trong tương lai của Ukraine.

Ngoại trưởng Sybiha cũng lưu ý rằng một trong những công ty luật "nổi tiếng nhất" sẽ tham gia phân tích tài liệu này, công ty sẽ hợp tác với các đối tác Mỹ và hỗ trợ Ukraine.

Theo vị Ngoại trưởng, phái đoàn Ukraine dự kiến ​​sẽ đến Mỹ để đàm phán thêm trong tương lai gần. Một vòng đàm phán trực tuyến khác có thể diễn ra sớm nhất là vào ngày 4/4 (theo giờ Mỹ).

Phiên bản mới nhất của thỏa thuận được cho là trao cho Mỹ quyền kiểm soát chưa từng có đối với các nguồn tài nguyên thiên nhiên của Ukraine thông qua một khoản đầu tư chung. Dự thảo thỏa thuận gồm một số nội dung chính như: Hai bên lập quỹ đầu tư chung, trong đó Ukraine đóng góp 50% doanh thu từ khai thác tài nguyên thiên nhiên thuộc sở hữu của Chính phủ, bao gồm khoáng sản, dầu mỏ, khí đốt và cơ sở hạ tầng liên quan. ​

Về quyền kiểm soát và giám sát, quỹ trên sẽ được quản lý bởi một hội đồng gồm 5 thành viên: 3 từ Mỹ và 2 từ Ukraine, tạo ra lo ngại về việc Ukraine có thể mất quyền kiểm soát đối với tài nguyên của mình. ​

Về quyền ưu tiên đầu tư: Mỹ sẽ có "quyền chào hàng đầu tiên" đối với các dự án khai thác tài nguyên và đầu tư cơ sở hạ tầng trong tương lai tại Ukraine. ​

Và về hạn chế bán tài sản: Ukraine phải ngăn chặn việc bán khoáng sản cho các đối thủ chiến lược của Mỹ, theo định nghĩa của Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ. ​

Tuy nhiên, thỏa thuận này đã gặp nhiều tranh cãi, đặc biệt về việc trao quyền kiểm soát tài nguyên cho Mỹ và ảnh hưởng đến tham vọng gia nhập Liên minh châu Âu của Ukraine. Đến nay, thỏa thuận chưa được ký kết chính thức và vẫn đang trong quá trình đàm phán. ​

Chính quyền Tổng thống Trump đã quảng bá về thỏa thuận khoáng sản như một phần thiết yếu trên con đường hướng tới hòa bình của Ukraine nhưng đã không đưa ra được các đảm bảo an ninh cụ thể để đổi lấy quyền tiếp cận rộng rãi các nguồn tài nguyên.

Truyền thông Ukraine cũng đưa tin rằng thỏa thuận khoáng sản có thể mâu thuẫn với nỗ lực gia nhập EU của Ukraine do những hạn chế nghiêm trọng đối với chủ quyền kinh tế của quốc gia này. Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết ông sẽ không ký một thỏa thuận gây nguy hiểm cho việc gia nhập EU của Ukraine trong tương lai.

Kiev và Washington đã chuẩn bị ký một phiên bản khung của thỏa thuận vào ngày 28/2, nhưng kế hoạch đổ vỡ sau một cuộc tranh cãi gay gắt tại Phòng Bầu dục giữa Tổng thống Zelensky, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Tổng thống JD Vance.

Sau sự kiện đó, các cuộc đàm phán tiếp tục diễn ra. Một phái đoàn Ukraine dự kiến sẽ đến Mỹ trong tháng 4 này để thảo luận về bản dự thảo thỏa thuận khoáng sản mở rộng mà chính quyền Tổng thống Trump đề xuất. Ngoại trưởng Ukraine, Andrii Sybiha, xác nhận về chuyến đi và nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo thỏa thuận phù hợp với mục tiêu hội nhập châu Âu của Ukraine. ​

Dành cho bạn

Mỹ ghi nhận thâm hụt ngân sách kỷ lục 404 tỷ USD trong tháng 10/2026

Mỹ ghi nhận thâm hụt ngân sách kỷ lục 404 tỷ USD trong tháng 10/2026

Bộ Tài chính Mỹ cho biết thâm hụt ngân sách liên bang trong tháng 10/2026 (tháng đầu tiên của năm tài chính 2027) lên tới 404 tỷ USD, mức cao kỷ lục đối với tháng 10 và tăng 120 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước (tương đương 42%), do nguồn thu giảm trong khi chi tiêu tăng mạnh.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: THX/TTXVN

Sau tuyên bố không cần thỏa thuận, ông Trump để ngỏ khả năng tấn công Iran ‘ngay lúc này’

Sau khi tuyên bố Mỹ không còn cần thỏa thuận với Iran, Tổng thống Donald Trump cho biết có thể sử dụng vũ lực chống Tehran “ngay lúc này” nếu tình hình diễn biến bất lợi. Trong khi đó, Iran cảnh báo có thể tấn công các căn cứ quân sự tham gia hành động chống nước này, kể cả tại châu Âu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick. Ảnh: WSJ

Bộ trưởng Thương mại Mỹ có nguy cơ mất ghế vì bê bối Nvidia

Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đang nỗ lực bảo vệ vị trí trong chính quyền Tổng thống Donald Trump, trong bối cảnh nhiều trợ lý cấp cao của Nhà Trắng quy trách nhiệm cho ông về những hệ lụy chính trị từ bê bối liên quan đến CEO Nvidia, Jensen Huang.