Theo truyền thông châu Âu ngày 30/7, UEFA tuyên bố tẩy chay các kỳ World Cup nam và nữ trong tương lai nhằm phản đối kế hoạch cho phép nhà đầu tư tư nhân tham gia hoạt động kinh doanh các giải đấu của FIFA.
Quyết định được đưa ra sau cuộc họp khẩn cấp của 55 liên đoàn thành viên UEFA. Trong tuyên bố chung, các bên nhất trí bác bỏ đề xuất của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino về việc thành lập một doanh nghiệp riêng để quản lý hoạt động thương mại của World Cup và một số giải đấu khác.
Theo đề xuất, FIFA có thể bán tối đa 20% cổ phần của doanh nghiệp mới cho các nhà đầu tư bên ngoài. Một trong những nhân vật được nhắc đến là ông Joshua Kushner, em trai của ông Jared Kushner, con rể Tổng thống Mỹ Donald Trump.
UEFA cho rằng World Cup không thể bị coi là một sản phẩm đầu tư, đồng thời cảnh báo sự tham gia của các cổ đông tư nhân có thể khiến lợi ích thương mại tác động đến các quyết định về chuyên môn và công tác tổ chức bóng đá.
Trong cuộc họp, đại diện của hơn 40 liên đoàn đã phát biểu và đều đánh giá kế hoạch này là không thể chấp nhận. Các bên sau đó thống nhất sẽ tẩy chay những giải đấu do FIFA tổ chức nếu đề xuất tiếp tục được duy trì.
UEFA cho rằng các liên đoàn quốc gia trên thế giới đang bị đặt trước lựa chọn giữa việc chấp nhận để những giải đấu lớn nhất bị lợi ích tư nhân chi phối lâu dài hoặc phải gánh chịu hậu quả khi phản đối kế hoạch.
Cơ quan quản lý bóng đá châu Âu tuyên bố không đội tuyển nào thuộc 55 liên đoàn thành viên sẽ tham dự bất kỳ giải đấu nào của FIFA chừng nào đề xuất vẫn còn hiệu lực.
UEFA chỉ xem xét chấm dứt tẩy chay nếu FIFA hủy bỏ toàn bộ kế hoạch và đưa ra cam kết có tính ràng buộc rằng cơ cấu quản trị cũng như các giải đấu của tổ chức này sẽ không được mở cho sở hữu tư nhân trong tương lai.
Theo UEFA, tương lai của bóng đá không thể bị quyết định bởi những nhà đầu tư có trách nhiệm hàng đầu là tối đa hóa lợi nhuận. Tổ chức này lo ngại áp lực từ các cổ đông có thể lan sang những quyết định thể thao, tạo ra thay đổi chưa từng có trong hoạt động quản lý bóng đá quốc tế.
Ủy viên Liên minh châu Âu phụ trách thể thao Glenn Micallef hoan nghênh quyết định của UEFA. Ông đánh giá các liên đoàn bóng đá châu Âu đang thể hiện vai trò dẫn đầu trong quản trị, bảo vệ các nguyên tắc và tính toàn vẹn của môn thể thao này.
Sự phản đối của UEFA đặt kế hoạch của ông Infantino trước sức ép lớn. Nếu không có các đội tuyển châu Âu, doanh nghiệp thương mại mới của FIFA sẽ trở nên kém hấp dẫn hơn cả về chất lượng thi đấu lẫn giá trị kinh doanh.
Các đội tuyển châu Âu đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sức hút của World Cup. Tại kỳ World Cup vừa qua, ba trong bốn đội vào bán kết là đại diện châu Âu, gồm Pháp, Anh và nhà vô địch Tây Ban Nha.
Tính đến nay, các đội tuyển châu Âu đã giành 13 chức vô địch trong 23 kỳ World Cup nam và bốn chức vô địch trong chín kỳ World Cup nữ. UEFA cũng là liên đoàn khu vực có ảnh hưởng lớn nhất trong FIFA về cả chính trị lẫn tài chính, với 55 thành viên, chiếm hơn một phần tư tổng số 211 liên đoàn quốc gia.
Một cuộc rút lui có phối hợp của các đội tuyển châu Âu vì thế có thể gây hậu quả lớn đối với cầu thủ, đài truyền hình và nhà tài trợ, đồng thời làm giảm đáng kể sức hút của World Cup đối với khán giả toàn cầu.
World Cup nữ tiếp theo dự kiến được tổ chức tại Brazil vào năm 2027, trong khi Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Maroc sẽ đồng đăng cai World Cup nam năm 2030. Chưa rõ tuyên bố của UEFA sẽ ảnh hưởng như thế nào đến công tác chuẩn bị cho hai giải đấu này nếu tranh chấp với FIFA không được giải quyết.
Trên lý thuyết, kế hoạch của ông Infantino vẫn có thể được thông qua bất chấp sự phản đối của châu Âu. Đề xuất cần nhận được sự ủng hộ của đa số thành viên FIFA và Hội đồng FIFA, cơ quan ra quyết định gồm 37 thành viên do Chủ tịch FIFA đứng đầu.
Trong hệ thống bỏ phiếu của FIFA, mỗi liên đoàn quốc gia có một phiếu, không phụ thuộc vào quy mô, tiềm lực tài chính hay truyền thống bóng đá. Vì vậy, 55 thành viên UEFA vẫn có thể bị các liên đoàn thuộc những khu vực khác vượt qua nếu các bên này đồng loạt ủng hộ kế hoạch.
Tuy nhiên, việc thông qua đề xuất mà không có sự đồng thuận của UEFA có thể khiến FIFA phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng chưa từng có. Giá trị thương mại của World Cup phụ thuộc đáng kể vào sự góp mặt của các đội tuyển hàng đầu châu Âu và lượng khán giả lớn từ khu vực này.
Liên đoàn Bóng đá Bắc, Trung Mỹ và Caribe (CONCACAF) cũng dự kiến tổ chức một cuộc họp khẩn cấp vào 30/7. Tổ chức này có thể đưa ra lập trường tương tự UEFA, qua đó tiếp tục gia tăng sức ép buộc FIFA phải xem xét lại kế hoạch thu hút vốn tư nhân.
