Các số liệu gần đây cho thấy kinh tế tầm thấp không chỉ mở rộng nhanh về quy mô, mà còn đang hình thành một hệ sinh thái kinh tế hoàn chỉnh, gắn chặt với chiến lược phát triển dài hạn của Trung Quốc.
Theo thống kê của Cục Hàng không Dân dụng Trung Quốc (CAAC), quy mô toàn ngành kinh tế tầm thấp của Trung Quốc đạt khoảng 670 tỷ NDT trong năm 2024. CAAC dự báo con số này sẽ tăng lên 1,5 nghìn tỷ NDT vào năm 2025 và vượt mốc 3,5 nghìn tỷ NDT vào năm 2035. Đà tăng trưởng này phản ánh kỳ vọng của cơ quan quản lý đối với một lĩnh vực đang được xác định là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế.
Trong bức tranh chung đó, UAV giữ vai trò trung tâm. Riêng năm 2024, quy mô ngành UAV của Trung Quốc đã đạt 173,7 tỷ NDT, trở thành phân khúc đóng góp lớn nhất cho kinh tế tầm thấp. UAV đã được triển khai rộng rãi trong logistics, nông nghiệp, kiểm tra hạ tầng, khảo sát và các dịch vụ đô thị, tạo ra giá trị kinh tế thực tế.
So với các phân khúc khác như máy bay cất hạ cánh thẳng đứng chạy bằng điện (eVTOL), vốn vẫn chủ yếu ở giai đoạn thử nghiệm, UAV đã bước vào giai đoạn thương mại hóa trên diện rộng và trở thành nguồn doanh thu chính của toàn ngành.
Vai trò dẫn dắt của UAV không chỉ thể hiện ở quy mô thị trường, mà còn ở khả năng nhanh chóng hình thành một chuỗi giá trị hoàn chỉnh. Từ sản xuất thiết bị, vận hành bay, đào tạo người điều khiển, bảo trì, bảo hiểm đến xử lý dữ liệu, hệ sinh thái xoay quanh UAV đang mở rộng mạnh mẽ. Trung Quốc hiện chiếm khoảng 70% số đơn đăng ký bằng sáng chế toàn cầu trong lĩnh vực kinh tế tầm thấp, cho thấy lợi thế rõ rệt về đổi mới công nghệ, đặc biệt trong mảng UAV.
Đà phát triển này gắn chặt với định hướng chính sách của chính quyền trung ương. Trong Báo cáo Công tác chính phủ năm 2024, kinh tế tầm thấp được xác định là một động lực tăng trưởng mới. Sau đó, dưới sự dẫn dắt của chính sách trung ương, nhiều địa phương đã ban hành các chính sách và hướng dẫn triển khai nhằm mở rộng các ứng dụng thực tế của lĩnh vực này.
Động lực chính sách tiếp tục được củng cố khi Trung Quốc chuẩn bị bước vào giai đoạn thực hiện Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030). Trong Kế hoạch, lần đầu tiên kinh tế tầm thấp được xác định là một cụm ngành công nghiệp chiến lược mới, qua đó nâng lĩnh vực này lên thành ưu tiên phát triển ở cấp quốc gia.
Giới phân tích cho rằng giai đoạn này sẽ đánh dấu bước chuyển quan trọng của kinh tế tầm thấp, từ thăm dò ban đầu sang triển khai ở quy mô thương mại, khi khung pháp lý quản lý không phận và chứng nhận vận hành dần hoàn thiện, còn công nghệ điện khí hóa và hệ thống thông minh giúp giảm chi phí. Trọng tâm cũng dịch chuyển từ thử nghiệm khả năng bay sang đo lường hiệu quả kinh tế, đặc biệt với các mô hình logistics bằng UAV đang mở rộng trong thực tế.
Vận tải hàng hóa bằng UAV được đánh giá là phân khúc có tính thương mại cao nhất trong ngắn hạn. Các chương trình thí điểm đã được triển khai tại nhiều khu vực trọng điểm, nơi chính quyền và doanh nghiệp cùng xây dựng các trung tâm logistics tầm thấp, cho phép giao hàng bằng UAV trong thời gian ngắn và giảm chi phí hoạt động.
Ở cấp độ xã hội, sự phát triển của UAV đang tạo ra một thị trường lao động mới, thu hút ngày càng nhiều lao động trẻ tham gia vào các hoạt động vận hành, đào tạo và dịch vụ liên quan. Trong bối cảnh đó, UAV không chỉ đóng vai trò là công nghệ then chốt, mà còn là nền tảng mở đường cho giai đoạn phát triển tiếp theo của kinh tế tầm thấp.
Với sự kết hợp giữa quy mô thị trường lớn, đổi mới công nghệ và sự dẫn dắt của chính sách, UAV đang dần khẳng định vị thế là động lực tăng trưởng mới trong chiến lược phát triển kinh tế tầm thấp của Trung Quốc.
Ngày 5/1/2026, Thành phố Hồ Chí Minh khởi động chương trình thử nghiệm giao hàng bằng UAV tại Khu Công nghệ cao. Hoạt động được triển khai theo cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, tập trung đánh giá khả năng ứng dụng UAV trong bưu chính, logistics đô thị và phân phối hàng hóa chặng ngắn, cùng mức độ an toàn, ổn định và hiệu quả của các giải pháp do doanh nghiệp trong nước phát triển.
Chương trình được xem là bước thử nghiệm thực tế nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý và tạo điều kiện để doanh nghiệp trong nước phát triển sản phẩm. Thành phố cũng kỳ vọng có thể mở rộng thử nghiệm sang những tuyến xa hơn, trong đó có tuyến Cần Giờ - Vũng Tàu. Tuy nhiên, so với Trung Quốc, kinh tế tầm thấp tại Việt Nam vẫn ở giai đoạn đầu, tập trung xây dựng hành lang pháp lý, kiểm chứng công nghệ và tìm kiếm mô hình thương mại phù hợp.
