Báo Financial Times ngày 5/3 đưa tin, các cuộc trao đổi diễn ra trong bối cảnh xung đột Trung Đông leo thang, khi Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Trong những ngày gần đây, các quốc gia vùng Vịnh đã phải sử dụng tên lửa phòng không Patriot đắt đỏ để đánh chặn các đợt UAV Shahed do Iran phóng tới. Tuy nhiên, kho dự trữ tên lửa đang giảm nhanh, buộc các nước này tìm kiếm giải pháp phòng thủ rẻ hơn.
Theo các chuyên gia, Ukraine hiện được xem là quốc gia có kinh nghiệm hàng đầu trong việc đối phó UAV Shahed. Từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự toàn diện năm 2022, Ukraine đã phát triển nhiều loại UAV đánh chặn giá rẻ có thể tiêu diệt UAV tấn công với chi phí chỉ vài nghìn USD mỗi chiếc.
Sự chênh lệch chi phí là yếu tố khiến công nghệ này thu hút sự chú ý. Một chiếc UAV Shahed có giá khoảng 30.000 USD, trong khi mỗi tên lửa đánh chặn PAC-3 sử dụng trong hệ thống Patriot có giá hơn 13,5 triệu USD. Việc dùng tên lửa đắt tiền để bắn hạ UAV giá rẻ được xem là không hiệu quả về kinh tế nếu các cuộc tấn công diễn ra với số lượng lớn.
Một quan chức Ukraine không tiết lộ cụ thể nội dung cuộc trao đổi với Lầu Năm Góc, song cho biết sự quan tâm đối với các UAV đánh chặn của Ukraine đang gia tăng nhanh chóng. Theo nguồn tin này, bất kỳ thương vụ nào liên quan đến các hệ thống do Ukraine phát triển, kể cả sản xuất ở nước ngoài, cũng phải được thực hiện với sự phối hợp của Kiev.
Tổng thống Ukraine Zelensky cho biết ông đã thảo luận với Tiểu vương Qatar Sheikh Tamim bin Hamad Al-Thani và Tổng thống UAE Mohammed bin Zayed Al-Nahyan về khả năng sử dụng công nghệ chống UAV của Ukraine. Ông khẳng định kinh nghiệm của Ukraine trong việc đối phó UAV Shahed hiện thuộc nhóm tiên tiến nhất thế giới, song mọi hợp tác cần đảm bảo không làm suy giảm năng lực phòng thủ của nước này.
Các chuyên gia cho rằng Iran có thể đã tích trữ hàng chục nghìn UAV Shahed. Kể từ khi bị Mỹ và Israel tấn công, Tehran đã phóng hàng trăm UAV nhằm vào các mục tiêu tại khu vực vùng Vịnh, một phần nhằm gây áp lực tâm lý và buộc đối phương tiêu hao các loại tên lửa phòng không đắt tiền.
UAV Shahed có lợi thế về tính cơ động và khả năng che giấu. Chúng có thể được triển khai từ nhiều vị trí khác nhau và khó bị phá hủy trước khi phóng, không giống như các bệ phóng tên lửa cố định thường bị tấn công phủ đầu.
Trên chiến trường Ukraine, Kiev đã phát triển nhiều biện pháp phòng thủ giá rẻ hơn như sử dụng pháo phòng không, xe tải gắn súng máy và UAV đánh chặn tốc độ cao. Một số mẫu UAV phòng thủ có thể đạt tốc độ khoảng 250 km/giờ, đủ để truy đuổi UAV Shahed có tốc độ tối đa khoảng 185 km/giờ.
Tuy nhiên, Ukraine vẫn gặp khó khăn trước các UAV mới của Nga như mẫu Geran-3 chạy bằng động cơ phản lực, có tốc độ hơn 550 km/giờ. Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, Nga đã phóng khoảng 54.000 UAV loại này trong năm ngoái.
Dù vậy, Kiev kỳ vọng việc các quốc gia Trung Đông sử dụng UAV đánh chặn thay cho tên lửa Patriot có thể giúp giảm áp lực đối với kho tên lửa PAC-3 toàn cầu. Điều này có thể gián tiếp giúp Ukraine tiếp cận thêm các tên lửa cần thiết để đối phó tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo của Nga.
Các chiến thuật UAV của Iran tại vùng Vịnh được cho là tương tự chiến thuật Nga từng áp dụng ở Odesa. UAV Shahed thường bay thấp sát mặt biển khi tiếp cận mục tiêu nhằm tránh radar và làm giảm hiệu quả của hệ thống phòng không. Theo một chuyên gia Ukraine, việc triển khai UAV đánh chặn từ ngoài khơi có thể giúp tăng cơ hội phát hiện và tiêu diệt các UAV tấn công này trước khi chúng tiếp cận mục tiêu trên đất liền.
