 Nghi thức lễ, dâng hương khai hội đền Trần. Ảnh: Thế Duyệt/TTXVN |
Khu di tích hiện là nơi lưu giữ mộ phần của các liệt tổ nhà Trần, của Thái tổ Trần Thừa và ba vị vua triều Trần là Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông và một phần ngọc cốt của Đức vua Phật hoàng Trần Nhân Tông.
Lễ hội Đền Trần Thái Bình diễn ra ngày 13 tháng Giêng hàng năm nhằm tôn vinh công lao dựng nước và giữ nước của nhà Trần trong lịch sử Việt Nam, giáo dục truyền thống, đạo lý “uống nước nhớ nguồn” cho các thế hệ con cháu. Lễ hội góp phần gìn giữ những nét văn hóa đặc trưng của miền đất thiêng Long Hưng xưa, Hưng Hà ngày nay. Lễ hội cũng là dịp để khẳng định Khu di tích Đền thờ và lăng mộ các vua Trần là điểm đến trong hệ thống du lịch lịch sử - văn hóa - tâm linh của cả nước nói chung và tỉnh Thái Bình nói riêng.
 Tiết mục phục dựng thời kỳ xây dựng phát triển vương triều Trần tại lễ khai mạc. Ảnh: Thế Duyệt/TTXVN |
Tại lễ khai mạc, Chủ tịch UBND huyện Hưng Hà Nguyễn Thanh Tuyền đã ôn lại lịch sử dựng nghiệp của triều đại nhà Trần - một trong những triều đại lớn trong lịch sử Việt Nam. Đặc biệt, lễ hội năm nay tổ chức đúng dịp kỷ niệm 730 năm chiến thắng chống quân Nguyên - Mông lần thứ ba (1288 - 2018). Phát huy truyền thống quê hương, đến nay huyện Hưng Hà là huyện đầu tiên của tỉnh Thái Bình đạt chuẩn huyện nông thôn mới, diện mạo nông thôn chuyển biến rõ rệt, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao.
Theo các cứ liệu lịch sử còn để lại, tại đất Long Hưng xưa (nay là huyện Hưng Hà) nhà Trần đã lớn mạnh toàn diện về cả kinh tế, chính trị và quân sự, trở thành chỗ dựa chính của Nhà Lý lúc suy vi. Từ đó, Trần Thủ Độ đã từng bước làm cuộc chuyển giao quyền lực chính trị có một không hai trong lịch sử từ nhà Lý sang nhà Trần. Năm 1225, vua Trần Thái Tông lên ngôi mở đầu cho lịch sử trị nước của vương triều Trần.
Với sức mạnh của “hào khí Đông A”, nhà Trần cai trị đất nước trong 175 năm, lãnh đạo nhân dân Đại Việt ba lần kháng chiến chống quân Nguyên giành thắng lợi các năm 1258, 1285 và năm 1288. Sau mỗi lần chiến thắng quân Nguyên Mông, chặn đánh quân Chiêm Thành bảo vệ biên ải phía Nam thắng lợi, các vua Trần đều về Long Hưng làm lễ cáo yết tổ tiên, dâng báo chiến công.
Lễ hội Đền Trần Thái Bình sẽ diễn ra đến ngày 5/3 (tức ngày 18 tháng Giêng). Với việc lưu giữ và bảo tồn được nhiều nghi lễ, phong tục độc đáo đậm nét văn hóa thời Trần như lễ rước nước, lễ giao chạ, thi cỗ cá thời Trần, các trò chơi dân gian, các điệu dân ca, dân vũ..., năm 2014, lễ hội Đền Trần Thái Bình đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.
