Tưng bừng lễ hội rước pháo Đồng Kỵ

Lễ hội Đồng Kỵ - Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia gắn liền với sự tích về Đức thánh Thiên Cương ra quân đánh giặc Xích Quỷ. Theo dân gian truyền lại, thời vua Hùng Vương thứ 6 có ông Cương Công, con trai ông Kinh Bắc quận vương có công dẹp giặc Xích Quỷ, được vua phong là Thiên Cương. Trên đường dẹp giặc, ông về Đồng Kỵ tuyển quân, chọn tướng.
 
Ngày mùng 4 tháng Giêng, Thiên Cương ra lệnh xuất quân, chia quân làm bốn tốp giao cho bốn tướng chỉ huy. Trong buổi xuất quân, quân sĩ đốt pháo, hò reo tạo khí thế hào hùng. Sau khi thắng trận trở về, ông mở hội ăn mừng. Để tưởng nhớ công lao của ông, người dân Đồng Kỵ tôn Đức Thiên Cương làm Thành hoàng làng và hàng năm tổ chức hội thi đốt pháo, tái hiện ngày xuất quân năm xưa.
 

Lễ hội rước pháo Đồng Kỵ năm 2026 được tổ chức theo nghi thức truyền thống, gồm hai phần: lễ và hội. Phần lễ rước có sự tham gia của hơn 1.000 người với các đội múa lân, đại nhạc, tiểu nhạc, đoàn rước cờ lọng, chiêng trống, kiệu pháo tràng, pháo Nhất, pháo Nhị…

Nét độc đáo trong lễ hội rước pháo Đồng Kỵ là nghi thức Dô ông đám. Các thanh niên tuổi từ 18 trở lên, ở các dòng họ trong phường Đồng Nguyên tham gia đỡ 4 ông quan đám biểu diễn ở sân đình. 4 ông quan đám được lựa chọn đều phải khỏe mạnh, gia đình không có tang. Đây là nghi thức nhắc lại sự tích Thánh Thiên Cương kén tướng tiên phong đi dẹp giặc.

Phần hội diễn ra từ ngày 20 - 22/2 (mùng 4 - 6 tháng Giêng) với nhiều hoạt động đậm nét văn hóa vùng Kinh Bắc như bóng chuyền hơi, cờ tướng, thi sinh vật cảnh, hát quan họ trên thuyền, hát tuồng, hát chầu văn…

Theo ông Ngô Quang Huy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND phường Đồng Nguyên, Trưởng Ban tổ chức lễ hội Đồng Kỵ Xuân Bính Ngọ, lễ rước được chuẩn bị từ sáng sớm với sự tham gia của hàng trăm người, kéo dài hơn hai giờ từ nhà truyền thống ra đình trong sự chứng kiến của đông đảo du khách.

Để lễ hội diễn ra an toàn, Ban Tổ chức phối hợp các lực lượng lập chốt trực, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường.

Lễ hội rước pháo Đồng Kỵ được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2016. Lễ hội thể hiện niềm tôn kính Thành hoàng làng, đồng thời là dịp để nhân dân ôn lại truyền thống lịch sử hào hùng, tạo khí thế thi đua sôi nổi đầu năm mới.