Thạc sĩ Đinh Thị Thu Thủy, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho biết, ngày 30/11/2024, Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội về hoạt động chất vấn tại Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, trong đó, tại điểm 2.2.đối với lĩnh vực y tế có nêu: “Quốc hội thống nhất cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển, sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, các loại khí, chất gây nghiện, gây tác hại cho sức khỏe con người từ năm 2025, bảo đảm sức khỏe cộng đồng, trật tự, an toàn xã hội; giao Chính phủ tổ chức thực hiện cụ thể”.
Về dự thảo kế hoạch của Chính phủ, Bộ Y tế được giao xây dựng Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định số 117/2020/NĐ-CP ngày 28/9/2020, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế. Nghị định mới bổ sung hành vi "chứa chấp", "sử dụng" thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, cùng với các loại khí, chất gây nghiện có tác hại cho sức khỏe, và bổ sung thẩm quyền xử phạt hành vi này theo trình tự rút gọn. Các biện pháp tăng cường thông tin giáo dục truyền thông về tác hại của thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, cùng với chế tài xử phạt nghiêm khắc, sẽ góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng và bảo đảm tính răn đe.
Thạc sĩ Nguyễn Tuấn Lâm, đại diện Tổ chức Y tế Thế giới tại Việt Nam (WHO) chia sẻ những khuyến nghị của WHO để đảm bảo việc thực thi hiệu quả Nghị quyết 173. Theo ông Nguyễn Tuấn Lâm, Việt Nam cần tập trung vào việc ngăn chặn nguồn cung, đặc biệt là việc nhập lậu, buôn bán, quảng cáo thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Các biện pháp phòng, chống cần được tăng cường tại cửa khẩu và các điểm bán lẻ, cùng với mức phạt đủ cao để răn đe hành vi vi phạm. Bên cạnh đó cần có chiến dịch tuyên truyền mạnh mẽ, tương tự như việc thực thi quy định đội mũ bảo hiểm và cấm uống rượu lái xe. Ngoài ra, việc khảo sát và đánh giá thường xuyên mức độ sử dụng và hiệu quả thực thi quy định cấm là cần thiết.
Dự thảo kế hoạch của Chính phủ cũng giao nhiệm vụ cho các Bộ: Tư pháp, Tài chính, Quốc phòng, Công an, Công Thương và các cơ quan liên quan trong việc triển khai Nghị quyết 173.
Theo quy định hiện hành, Điều 190 của Bộ Luật Hình sự quy định mức phạt từ 100 triệu đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 1 đến 5 năm đối với hành vi sản xuất, buôn bán hàng cấm. Điều 191 quy định mức phạt từ 50 triệu đến 300 triệu đồng hoặc phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm đối với hành vi tàng trữ, vận chuyển hàng cấm. Tuy nhiên, hiện nay chưa có quy định cụ thể về xử phạt hành vi sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Với những điều chỉnh trong Nghị định sửa đổi, Bộ Y tế mong muốn đảm bảo hiệu quả trong công tác quản lý, bảo vệ sức khỏe cộng đồng, ngăn ngừa những nguy cơ do thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng gây ra.
