Trong những ngày tháng 10/2026 hướng tới kỷ niệm Ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10, nhiều khán giả, đặc biệt là các bạn trẻ, đã tìm đến bộ phim tài liệu “Nữ Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên của Việt Nam” để hiểu thêm về cuộc đời và sự nghiệp của bà Nguyễn Thị Bình; khơi gợi nguồn cảm hứng từ bản lĩnh, trí tuệ, đến tinh thần cống hiến của một người phụ nữ đã dành trọn cuộc đời cho đất nước.
Bản lĩnh của một nhà ngoại giao làm nên lịch sử
Nhân vật trung tâm của bộ phim là bà Nguyễn Thị Bình, nhà hoạt động cách mạng, nhà ngoại giao tiêu biểu của Việt Nam, người từng giữ cương vị Trưởng đoàn đàm phán của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Hội nghị Paris. Điểm nhấn của tác phẩm là hành trình gần 5 năm tham gia Hội nghị Paris (1968 - 1973), một trong những cuộc đàm phán ngoại giao cam go nhất thế kỷ XX.
Ngay từ khi đặt chân đến Paris vào tháng 11/1968, bà Nguyễn Thị Bình đã thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế khi trình bày giải pháp năm điểm của Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam, khẳng định lập trường về độc lập dân tộc, chấm dứt chiến tranh và quyền tự quyết của nhân dân Việt Nam. Với phong thái điềm tĩnh, lập luận sắc bén và bản lĩnh của một nhà ngoại giao, bà nhanh chóng trở thành gương mặt được báo chí quốc tế chú ý, góp phần đưa tiếng nói của Việt Nam đến với dư luận thế giới.
Qua những thước phim tư liệu, người xem bắt gặp hình ảnh bà bình tĩnh đối thoại với báo chí quốc tế, kiên định bảo vệ lập trường của Việt Nam, nhưng vẫn thể hiện sự mềm dẻo trong ứng xử và đối thoại. Khi được hỏi có phải là đảng viên Đảng Cộng sản hay không, bà trả lời “Tôi thuộc Đảng yêu nước”. Trước câu hỏi về sự hiện diện của quân đội miền Bắc tại miền Nam, bà khẳng định: “Dân tộc Việt Nam là một, người Việt Nam ở Bắc cũng như ở Nam đều có nghĩa vụ chiến đấu chống xâm lược”. Những lập luận sắc bén, phong thái điềm tĩnh, cùng khả năng ứng xử linh hoạt đã giúp bà ghi dấu ấn trong mắt bạn bè quốc tế, để rồi cái tên “Madame Bình” trở thành biểu tượng của trí tuệ và bản lĩnh ngoại giao Việt Nam.
Đan xen với tư liệu lịch sử là lời kể của các đồng nghiệp, cộng sự và những người từng làm việc cùng bà. Họ nhớ về một nhà ngoại giao luôn cẩn trọng trong từng quyết định, mềm dẻo trong đối thoại nhưng kiên định về nguyên tắc, luôn đặt lợi ích dân tộc và khát vọng hòa bình lên hàng đầu.
Qua đó, bộ phim cho thấy, điều làm nên dấu ấn của “Madame Bình” không chỉ là việc trở thành người phụ nữ duy nhất đặt bút ký Hiệp định Paris năm 1973, mà còn là hành trình 5 năm vừa kiên định bảo vệ lợi ích dân tộc, vừa góp phần tranh thủ sự đồng tình của dư luận quốc tế đối với cuộc đấu tranh chính nghĩa của Việt Nam. Chính sự kết hợp giữa trí tuệ, bản lĩnh và nghệ thuật đối ngoại đã góp phần tạo nên thành công của tiến trình đàm phán, đồng thời đưa tên tuổi bà Nguyễn Thị Bình trở thành một biểu tượng của nền ngoại giao Việt Nam.
Truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ
Ngay từ suất chiếu đầu tiên, bộ phim “Nữ Bộ trưởng Ngoại giao đầu tiên của Việt Nam” đã thu hút đông đảo khán giả, đặc biệt là các bạn trẻ. Không chỉ mang đến góc nhìn chân thực về cuộc đời và sự nghiệp của bà Nguyễn Thị Bình, tác phẩm còn góp phần đưa một nhân vật lịch sử đến gần hơn với công chúng bằng ngôn ngữ điện ảnh tài liệu, qua đó khơi dậy sự quan tâm của giới trẻ đối với lịch sử dân tộc và những giá trị của nền ngoại giao Việt Nam.
Theo Nghệ sĩ Ưu tú Trịnh Quang Tùng, Phó Tổng Giám đốc phụ trách Hãng Phim tài liệu và Khoa học Trung ương, việc ngày càng nhiều người trẻ quan tâm đến lịch sử thông qua các tác phẩm điện ảnh là tín hiệu tích cực. Những bộ phim tài liệu không chỉ giúp công chúng hiểu rõ hơn về quá trình đấu tranh anh dũng và trí tuệ của dân tộc, mà còn góp phần bồi đắp lòng biết ơn, sự trân trọng đối với những cống hiến, hy sinh của các thế hệ đi trước vì độc lập, hòa bình và tự do của đất nước.
“Là những người làm phim tài liệu, chúng tôi vô cùng xúc động khi thấy người trẻ đón nhận dòng phim này. Sự ủng hộ đó chính là nguồn động viên lớn lao để chúng tôi tiếp tục thực hiện những tác phẩm có giá trị lịch sử”, ông Trịnh Quang Tùng bày tỏ.
Đồng quan điểm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đức Cường cho rằng, việc thực hiện các bộ phim về đề tài lịch sử cách mạng là hết sức cần thiết bởi đây là một trong những cách hiệu quả để đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng. Theo ông, nhiều công trình văn hóa, nghệ thuật, điện ảnh và âm nhạc về đề tài này đã chứng minh sức lan tỏa mạnh mẽ, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, khơi dậy ý thức trách nhiệm và niềm tự hào dân tộc trong thế hệ trẻ.
Không chỉ kể lại một chặng đường lịch sử, bộ phim còn khắc họa hình ảnh bà Nguyễn Thị Bình như biểu tượng của trí tuệ, bản lĩnh, lòng yêu nước và tinh thần cống hiến. Từ một nữ ngoại giao kiên định trên bàn đàm phán quốc tế đến một người luôn đau đáu với sự phát triển của đất nước sau chiến tranh, chân dung “Madame Bình” được tái hiện như một hình mẫu để thế hệ trẻ hôm nay học hỏi về trách nhiệm, bản lĩnh và khát vọng cống hiến.
Có mặt tại buổi công chiếu, bạn Nguyễn Thị Tuyết, sinh viên Trường đại học Luật Hà Nội chia sẻ, điều khiến tôi ấn tượng nhất không chỉ là tài năng ngoại giao, mà còn là tinh thần kiên định và trách nhiệm với đất nước của bà Nguyễn Thị Bình. “Phong cách làm việc và đàm phán của bà đã truyền cho tôi nguồn cảm hứng rất lớn. Hình ảnh một người phụ nữ mạnh mẽ, trí thức và đầy bản lĩnh chính là động lực để tôi nỗ lực hơn trong học tập”, bạn Nguyễn Thị Tuyết bày tỏ.
Điều đáng trân trọng ở bà Nguyễn Thị Bình ngoài những đóng góp trên mặt trận ngoại giao, còn là tinh thần cống hiến bền bỉ cho đất nước. Bà dấn thân vào con đường cách mạng từ năm 18 tuổi và đến nay vẫn luôn trăn trở với sự phát triển của đất nước là lời nhắc nhở sâu sắc đối với thế hệ trẻ về trách nhiệm tiếp nối những giá trị mà các thế hệ cha anh đã vun đắp.
Qua những thước phim tài liệu, hình tượng “Madame Bình” tiếp tục lan tỏa như biểu tượng về khát vọng cống hiến, truyền cảm hứng để thế hệ trẻ thêm hiểu lịch sử, nuôi dưỡng lòng yêu nước và có ý thức trách nhiệm đối với sự phát triển của Tổ quốc.
