Theo số liệu do Cơ quan Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) công bố ngày 18/5, đầu tư vào tài sản cố định trong 4 tháng đầu năm 2026 bất ngờ giảm 1,6% so với cùng kỳ năm ngoái, đảo chiều so với mức tăng 1,7% ghi nhận trong quý I. Bên cạnh đó, doanh số bán lẻ cũng không đạt kỳ vọng khi chỉ tăng 0,2% trong tháng 4, mức thấp nhất kể từ đợt sụt giảm vào tháng 12/2022, thời điểm Trung Quốc vừa mở cửa trở lại sau đại dịch COVID-19.
Sản lượng công nghiệp trong tháng trước cũng tăng trưởng chậm hơn dự kiến ở mức 4,1%, đánh dấu mức tăng yếu nhất trong gần ba năm qua. Điểm sáng duy nhất là tỷ lệ thất nghiệp thành thị đã giảm xuống còn 5,2%, sau khi chạm mức đỉnh một năm là 5,4% vào tháng 3.
Trong một tuyên bố chính thức, NBS nhận định rằng nền kinh tế Trung Quốc vẫn đang tiếp tục ổn định và cải thiện. Tuy nhiên, cơ quan này cũng lưu ý rằng tình hình bên ngoài đang diễn biến phức tạp, đồng thời bài toán "cung mạnh, cầu yếu" vẫn còn rất nổi cộm, khiến một số doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong hoạt động vận hành.
Kết quả không mấy khả quan nói trên của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới diễn ra ngay sau một giai đoạn thương mại bùng nổ nhờ làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) trên toàn cầu, giúp tăng trưởng của Trung Quốc duy trì đúng lộ trình để hướng tới mục tiêu từ 4,5% đến 5% mà chính phủ đề ra.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ của xuất khẩu đã giúp Trung Quốc tạm thời né được những tác động tiêu cực từ cuộc chiến tại Iran. Dù vậy, hệ lụy từ việc giá dầu tăng cao đang đè nặng lên các nhà máy, buộc các nhà sản xuất phải tìm cách chống chọi với chi phí nguyên vật liệu đầu vào tăng vọt.
Hoạt động xuất khẩu của Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục duy trì đà tăng trưởng sau khi đã tăng tới 15% trong 4 tháng đầu năm so với cùng kỳ năm ngoái. Mối quan hệ thương mại dần ổn định với Mỹ, được củng cố sau chuyến thăm Bắc Kinh của Tổng thống Donald Trump, được kỳ vọng sẽ tiếp tục hỗ trợ cho triển vọng này.
Ngược lại, hoạt động tiêu dùng nội địa được dự doán vẫn trì trệ và chưa thể sớm phục hồi. Các khoản vay mới của các hộ gia đình đã sụt giảm mạnh vào tháng trước, trong bối cảnh niềm tin của người tiêu dùng chưa có dấu hiệu cải thiện.
Bên cạnh đó, tỷ lệ thất nghiệp ở nhóm lao động trẻ đã tăng lên mức cao nhất trong hơn hai năm qua. Thực trạng này làm dấy lên những lo ngại về rủi ro mất việc làm do sự can thiệp ngày càng sâu của công nghệ AI.
Trước hiện tượng tăng trưởng "hai tốc độ" (xuất khẩu mạnh nhưng tiêu dùng yếu) này, giới hoạch định chính sách Trung Quốc dường như đang chọn giải pháp thận trọng và quan sát. Chính phủ nước này đã cắt giảm chi tiêu tài khóa trong tháng 3, trong khi Ngân hàng Ngân dân Trung Quốc (PBoC - ngân hàng trung ương) cũng tránh đưa ra bất kỳ tín hiệu nào về việc nới lỏng chính sách tiền tệ hơn nữa, dù thanh khoản thị trường đang rất dồi dào nhưng nhu cầu tín dụng lại thấp.
